martwicza miopatia o podłożu immunologicznym
Martwicza miopatia o podłożu immunologicznym (IMNM – Immune-Mediated Necrotizing Myopathy) to rzadka forma miopatii zapalnej charakteryzująca się martwicą włókien mięśniowych z minimalnym naciekiem zapalnym. W odróżnieniu od innych form zapalenia mięśni, głównym mechanizmem uszkodzenia tkanek jest odpowiedź autoimmunologiczna skierowana przeciwko składnikom mięśni.
Choroba ta może występować jako idiopatyczna, indukowana lekami (szczególnie statynami), związana z chorobą nowotworową lub w przebiegu innych schorzeń autoimmunologicznych. Klinicznie objawia się postępującym, symetrycznym osłabieniem mięśni proksymalnych, któremu towarzyszą wysokie wartości kinazy kreatynowej (CK) we krwi, często przekraczające 10-krotnie górną granicę normy.
Diagnostyka IMNM opiera się na obrazie klinicznym, badaniach laboratoryjnych, elektrofizjologicznych oraz biopsji mięśnia, która wykazuje martwicę włókien mięśniowych bez znaczącego nacieku zapalnego. W rozpoznaniu pomocne jest również oznaczenie autoprzeciwciał, w tym anty-SRP (signal recognition particle) oraz anty-HMGCR (3-hydroksy-3-metylo-glutarylo-koenzym A reduktazy).
Leczenie IMNM obejmuje immunosupresję, najczęściej z zastosowaniem kortykosteroidów w połączeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi jak metotreksat, azatiopryna, mykofenolan mofetylu czy rytuksymab. W przypadkach opornych na standardową terapię stosuje się dożylne immunoglobuliny. Przebieg choroby jest zazwyczaj przewlekły i wymaga długotrwałego leczenia oraz regularnej kontroli klinicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simorion
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, niesie ryzyko miopatii objawiającej się bólem mięśni, osłabieniem oraz wzrostem aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotności górnej granicy normy (GGN). Ryzyko to jest dawkozależne: w badaniach klinicznych częstość miopatii wynosiła 0,03% przy dawce 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę. U pacjentów po zawale serca stosujących 80 mg/dobę odsetek ten wzrasta do 1,0%. Dawka 80 mg powinna być zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, u których niższe dawki nie przynoszą efektu terapeutycznego. Genotyp SLCO1B1 (c.521T>C) znacząco wpływa na ryzyko miopatii, szczególnie u homozygot CC, u których ryzyko wynosi 15% przy dawce 80 mg. Zaleca się rozważenie badania genetycznego przed zastosowaniem najwyższej dawki.
aminotransferaza, białko transportowe OATP, brak laktazy, ciężka hipercholesterolemia, daptomycyna, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, martwicza miopatia o podłożu immunologicznym, miastenia de novo, miastenia oczna, mioglobinuria, miopatia, nietolerancja galaktozy, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ridlip
Rozuwastatyna (Ridlip) wiąże się z ryzykiem ciężkich działań niepożądanych, w tym zespołu Stevensa-Johnsona (SJS) oraz reakcji DRESS, które mogą zagrażać życiu. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów skórnych i natychmiast przerwać leczenie w przypadku ich wystąpienia, bez ponownego wdrażania leku u pacjentów z historią tych reakcji. Dawka 40 mg wiąże się z większym ryzykiem proteinurii kanalikowej oraz działań niepożądanych ze strony nerek i mięśni, w tym miopatii i rabdomiolizy. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być oceniana z uwzględnieniem czynników zakłócających, a leczenie nie powinno być rozpoczynane lub powinno być przerwane, jeśli CK przekracza 5 × GGN. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z predyspozycjami do miopatii, takimi jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >70 lat, nadużywanie alkoholu czy stosowanie leków fibratowych.
antybiotyk makrolidowy, ból mięśni, ciężkie skórne działanie niepożądane, cukrzyca, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia wtórna, hiperglikemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczy z grupy azoli, martwicza miopatia o podłożu immunologicznym, miastenia, miastenia oczna, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, proteinuria, rabdomioliza, reakcja na lek z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi, rozuwastatyna, sepsa, śródmiąższowe zapalenie płuc, statyna, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rosuvastatin Medical Valley
Produkt leczniczy Rosuvastatin Medical Valley, będący inhibitorem reduktazy HMG-CoA, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z predyspozycjami do miopatii i rabdomiolizy, zwłaszcza przy dawkach ≥20 mg, a zwłaszcza 40 mg, gdzie obserwuje się zwiększone ryzyko proteinurii kanalikowej oraz działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym rabdomiolizy. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest wskazane przed rozpoczęciem terapii, zwłaszcza gdy wyjściowe wartości przekraczają 5× górną granicę normy (GGN), a także w trakcie leczenia u pacjentów z objawami mięśniowymi. Przerwanie terapii jest zalecane przy CK >5× GGN lub nasilonych dolegliwościach mięśniowych, nawet przy niższych wartościach CK. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami takimi jak gemfibrozyl, fibraty, kwas nikotynowy oraz kwas fusydowy, które mogą zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. U pacjentów z czynnikami ryzyka (np. niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >70 lat, nadużywanie alkoholu) konieczna jest ścisła kontrola i ocena stosunku korzyści do ryzyka.
aminotransferazy, cukrzyca, drgawki, fibrat, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, hiperglikemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczy z grupy azoli, martwicza miopatia o podłożu immunologicznym, miastenia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, sepsa, śródmiąższowe zapalenie płuc, statyna, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rosuvastatin/Acetylsalicylic acid Teva
Produkt leczniczy Rosuvastatin/Acetylsalicylic acid Teva łączy rozuwastatynę i kwas acetylosalicylowy, co wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii i rabdomiolizy. Dawka rozuwastatyny 40 mg wiąże się z wyższą częstością proteinurii kanalikowej oraz ciężkich zaburzeń czynności nerek. Działania niepożądane mięśniowe, takie jak bóle mięśniowe, miopatia czy rabdomioliza, mogą wystąpić szczególnie przy dawkach >20 mg, a ryzyko wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu ezetymibu, fibratów, cyklosporyny, kwasu nikotynowego, leków przeciwgrzybiczych azolowych, inhibitorów proteazy i makrolidów. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być monitorowana, z uwzględnieniem, że wartości >5 x GGN przed leczeniem stanowią przeciwwskazanie do rozpoczęcia terapii. W przypadku wystąpienia objawów mięśniowych i CK >5 x GGN lub nasilonych dolegliwości, leczenie należy przerwać. Zgłaszano także bardzo rzadkie przypadki martwiczej miopatii immunologicznej (IMNM) utrzymującej się po odstawieniu statyn.
antybiotyk makrolidowy, ból mięśniowy, choroba wrzodowa, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, hemoliza, hiperglikemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, martwicza miopatia o podłożu immunologicznym, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, miopatia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, śródmiąższowa choroba płuc, zespół nerczycowy, zespół Reya, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Romazic
Rozuwastatyna, szczególnie w dawkach 30 mg i 40 mg, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych, takich jak przemijająca proteinuria kanalikowa oraz zwiększone ryzyko uszkodzenia nerek. Wysokie dawki (40 mg) wiążą się z większą częstością ciężkich działań niepożądanych nerkowych i mięśniowych, w tym miopatii, rabdomiolizy oraz podwyższonej aktywności kinazy kreatynowej (CK). Przed rozpoczęciem terapii należy ocenić aktywność CK, zwłaszcza jeśli jest >5 x górna granica normy (GGN), a u pacjentów z czynnikami predysponującymi do miopatii (np. zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >70 lat, jednoczesne stosowanie fibratów) stosowanie dawek 30 mg i 40 mg jest przeciwwskazane. W trakcie leczenia konieczne jest monitorowanie objawów mięśniowych i aktywności CK, a w przypadku znacznego wzrostu (>5 x GGN) lub nasilonych dolegliwości mięśniowych należy przerwać terapię. Ponadto, rozuwastatyna nie powinna być stosowana jednocześnie z kwasem fusydowym podawanym ogólnoustrojowo ze względu na ryzyko rabdomiolizy.
aminotransferaza, antybiotyk makrolidowy, choroba nerek, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, hiperglikemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, martwicza miopatia o podłożu immunologicznym, miopatia, niedoczynność tarczycy, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, statyna, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ridlip
Produkt leczniczy Ridlip (rozuwastatyna) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), reakcje DRESS oraz miopatia, w tym rabdomioliza, zwłaszcza przy dawce 40 mg. Proteinuria, głównie kanalikowa, może występować przemijająco u pacjentów stosujących dawkę 40 mg, jednak nie jest związana z ostrą chorobą nerek. Zaleca się regularną kontrolę czynności nerek u tych pacjentów. W przypadku wystąpienia objawów miopatii lub znacznego wzrostu aktywności kinazy kreatynowej (CK > 5 × GGN), leczenie należy przerwać. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśniowe w wywiadzie, nadużywanie alkoholu, wiek powyżej 70 lat oraz stosowanie leków fibratowych lub innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA.
antybiotyk makrolidowy, ciężkie skórne działanie niepożądane, genetycznie uwarunkowana choroba mięśni, hipercholesterolemia, hiperglikemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczy z grupy azoli, lek z grupy fibratów, martwicza miopatia o podłożu immunologicznym, miastenia, miastenia oczna, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, padaczka, proteinuria, rabdomioliza, reakcja na lek z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi, rozuwastatyna, sepsa, śródmiąższowe zapalenie płuc, zaburzenie czynności nerek, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy