Specjalne ostrzeżenia
Ridlip

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Ridlip

Stosowanie produktu leczniczego Ridlip (rozuwastatyna) wymaga zachowania określonych środków ostrożności oraz uwzględnienia specjalnych ostrzeżeń ze względu na możliwe działania niepożądane oraz interakcje lekowe. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania tego leku u pacjentów.¹

Ciężkie skórne reakcje niepożądane

Po zastosowaniu rozuwastatyny raportowano występowanie ciężkich skórnych działań niepożądanych, w tym zespołu Stevensa-Johnsona (SJS) oraz reakcji na lek z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (DRESS). Reakcje te mogą stanowić zagrożenie dla życia pacjenta lub nawet prowadzić do zgonu. Należy poinformować pacjenta o objawach przedmiotowych i podmiotowych ciężkich reakcji skórnych oraz prowadzić dokładny monitoring w trakcie terapii. W przypadku pojawienia się objawów sugerujących tego typu reakcje, należy natychmiast przerwać stosowanie produktu Ridlip i rozważyć alternatywne metody leczenia. Jeżeli u pacjenta wystąpiła poważna reakcja jak SJS lub DRESS po zastosowaniu Ridlip, nigdy nie wolno ponownie rozpoczynać terapii tym produktem.²

Działanie na nerki

U pacjentów leczonych dużymi dawkami rozuwastatyny, szczególnie dawką 40 mg, obserwowano przemijające lub sporadyczne występowanie proteinurii, głównie pochodzenia kanalikowego, wykrywanej za pomocą testu paskowego. Nie stwierdzono, aby występowanie proteinurii poprzedzało rozwój ostrej lub postępującej choroby nerek. Należy jednak zwrócić uwagę, że częstość występowania ciężkich działań niepożądanych ze strony nerek jest większa po zastosowaniu dawki 40 mg. Z tego powodu u pacjentów leczonych dawką 40 mg zaleca się regularną kontrolę czynności nerek podczas rutynowych badań kontrolnych.³

Działanie na mięśnie

U pacjentów leczonych rozuwastatyną, zwłaszcza dawkami przekraczającymi 20 mg, odnotowano występowanie działań niepożądanych dotyczących mięśni szkieletowych, takich jak: bóle mięśni, miopatia oraz rzadko rabdomioliza. Bardzo rzadkie przypadki rabdomiolizy obserwowano również po jednoczesnym zastosowaniu ezetymibu i inhibitora reduktazy HMG-CoA. Podczas stosowania tych leków łącznie należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ nie można wykluczyć interakcji farmakodynamicznych. Częstość występowania rabdomiolizy związanej z produktem Ridlip po wprowadzeniu do obrotu jest większa po dawce 40 mg.⁴

Pomiar aktywności kinazy kreatynowej

Nie należy badać aktywności kinazy kreatynowej (CK) po intensywnym wysiłku fizycznym lub gdy występują inne możliwe przyczyny zwiększenia aktywności CK, gdyż może to prowadzić do nieprawidłowej interpretacji wyników. Jeśli przed rozpoczęciem leczenia aktywność kinazy kreatynowej była znacznie zwiększona (>5 × GGN), należy po 5-7 dniach wykonać badanie kontrolne. Nie należy rozpoczynać leczenia, jeśli w badaniu kontrolnym CK > 5 × GGN.^{5 x GGN), należy po 5-7 dniach wykonać badanie kontrolne. Nie należy rozpoczynać leczenia, jeśli w badaniu kontrolnym CK>5 x GGN.”>5}

Środki ostrożności przed rozpoczęciem leczenia

Produkt Ridlip, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, należy stosować ostrożnie u pacjentów z czynnikami predysponującymi do wystąpienia miopatii lub rabdomiolizy. Do czynników tych zalicza się:⁶

• Zaburzenia czynności nerek – ograniczona eliminacja leku może prowadzić do zwiększenia stężenia rozuwastatyny we krwi⁷
• Niedoczynność tarczycy – może wpływać na metabolizm lipidów i zwiększać ryzyko uszkodzenia mięśni⁸
• Genetycznie uwarunkowane choroby mięśni u pacjenta lub członków jego rodziny – zwiększone ryzyko wystąpienia objawów miopatii⁹
• Wystąpienie objawów uszkodzenia mięśni po zastosowaniu innego inhibitora reduktazy HMG-CoA lub leków z grupy fibratów – potencjalna predyspozycja do podobnych reakcji¹⁰
• Nadużywanie alkoholu – może zwiększać ryzyko hepatotoksyczności i miopatii¹¹
• Wiek powyżej 70 lat – zwiększone ryzyko działań niepożądanych związanych z wiekiem^{70 lat”>12}
• Sytuacje, w których może dojść do zwiększenia stężenia substancji czynnej w surowicy – zwiększone ryzyko działań niepożądanych¹³
• Jednoczesne stosowanie leków z grupy fibratów – potencjalne interakcje zwiększające ryzyko miotoksyczności¹⁴

U pacjentów należących do powyższych grup ryzyka konieczne jest dokładne rozważenie stosunku korzyści do ryzyka terapii oraz zaleca się ścisłą obserwację podczas leczenia. Jeśli u pacjenta w badaniu wykonanym przed leczeniem stwierdza się znacznie zwiększoną aktywność kinazy kreatynowej (>5 × GGN), nie należy rozpoczynać terapii produktem Ridlip.^{5 x GGN), nie należy rozpoczynać terapii.”>15}

Postępowanie w trakcie leczenia

Pacjent powinien zostać poinformowany o konieczności natychmiastowego zgłoszenia lekarzowi wystąpienia niewyjaśnionych bólów mięśni, osłabienia siły mięśniowej lub skurczów mięśni, szczególnie gdy towarzyszy im złe samopoczucie lub gorączka. W takich przypadkach należy oznaczyć aktywność kinazy kreatynowej (CK). Leczenie należy przerwać, jeżeli:¹⁶

• Aktywność CK jest znacząco zwiększona (>5 × GGN)
• Objawy ze strony mięśni są nasilone i powodują dolegliwości podczas codziennych czynności, nawet przy CK ≤5 × GGN

Po ustąpieniu objawów klinicznych i normalizacji aktywności CK można rozważyć ponowne zastosowanie produktu Ridlip lub innego inhibitora reduktazy HMG-CoA w najmniejszej dawce. Pacjent powinien pozostawać pod ścisłą kontrolą. Jeśli nie występują objawy kliniczne, rutynowa kontrola aktywności CK nie jest konieczna.^{5 x GGN) lub jeśli objawy ze strony mięśni są nasilone i powodują dolegliwości podczas codziennych czynności (nawet wtedy, gdy CK ≤5 x GGN), należy przerwać leczenie. Po ustąpieniu objawów klinicznych i zmniejszeniu aktywności kinazy kreatynowej do wartości prawidłowych można rozważyć ponowne zastosowanie produktu Ridlip lub innego inhibitora reduktazy HMG-CoA w najmniejszej dawce. Pacjent powinien pozostawać pod ścisłą kontrolą. Jeśli u pacjenta nie występują objawy kliniczne, nie jest konieczna rutynowa kontrola aktywności kinazy kreatynowej.”>17}

Martwicza miopatia o podłożu immunologicznym

Podczas przyjmowania lub po zakończeniu stosowania statyn, w tym rozuwastatyny, bardzo rzadko zgłaszano martwiczą miopatię o podłożu immunologicznym (IMNM). IMNM charakteryzuje się osłabieniem mięśni proksymalnych i zwiększeniem aktywności kinazy kreatynowej w surowicy, które utrzymują się pomimo zaprzestania leczenia statynami.¹⁸

Wpływ na miastenię

W kilku przypadkach zaobserwowano, że statyny mogą wywoływać miastenię de novo lub nasilać już występującą miastenię bądź miastenię oczną. W przypadku nasilenia objawów należy przerwać stosowanie produktu Ridlip. Odnotowano nawroty choroby po podaniu (ponownym podaniu) tej samej lub innej statyny.¹⁹

Interakcje z innymi lekami

U pacjentów leczonych jednocześnie innymi inhibitorami reduktazy HMG-CoA, pochodnymi kwasu fibrynowego (w tym gemfibrozylem), cyklosporyną, kwasem nikotynowym, lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli, inhibitorami proteazy oraz antybiotykami makrolidowymi stwierdzano zwiększenie częstości występowania zapalenia mięśni i miopatii. Gemfibrozyl stosowany jednocześnie z innymi inhibitorami reduktazy HMG-CoA zwiększa ryzyko wystąpienia miopatii. Z tego powodu nie zaleca się jednoczesnego stosowania gemfibrozylu i produktu Ridlip.²⁰

Przed podjęciem decyzji o jednoczesnym stosowaniu leków z grupy fibratów lub kwasu nikotynowego z produktem Ridlip należy dokładnie rozważyć korzyści wynikające ze zmiany stężenia lipidów i ryzyko związane z takim leczeniem skojarzonym. Jednoczesne stosowanie produktu Ridlip w dawce 40 mg oraz leków z grupy fibratów jest przeciwwskazane.²¹

Stosowanie z kwasem fusydowym

Produktu leczniczego Ridlip nie należy stosować jednocześnie z kwasem fusydowym podawanym ogólnoustrojowo, ani w ciągu 7 dni od zakończenia terapii kwasem fusydowym. U pacjentów, którzy wymagają ogólnoustrojowego podawania kwasu fusydowego, należy przerwać leczenie statynami na cały okres tej terapii. Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (w tym niektórych zakończonych zgonem) wśród pacjentów otrzymujących to skojarzenie leków.²²

Pacjent powinien zostać poinformowany, aby w przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów osłabienia, bólu lub tkliwości mięśni natychmiast zgłosił się do lekarza. Leczenie statyną można wznowić po upływie siedmiu dni od podania ostatniej dawki kwasu fusydowego. W wyjątkowych sytuacjach, gdy konieczne jest długotrwałe podawanie ogólnoustrojowe kwasu fusydowego, np. w przypadku leczenia ciężkich zakażeń, jednoczesne stosowanie produktu Ridlip i kwasu fusydowego można rozważyć wyłącznie indywidualnie i pod ścisłym nadzorem lekarza.²³

Sytuacje stanowiące przeciwwskazanie do stosowania

Nie należy stosować produktu Ridlip, jeśli u pacjenta występują ostre, ciężkie objawy mogące wskazywać na miopatię lub predysponujące do wystąpienia wtórnej niewydolności nerek na skutek rabdomiolizy, takie jak:²⁴

• Sepsa – uogólnione zakażenie mogące wpływać na metabolizm i eliminację leku
• Niedociśnienie – może ograniczać perfuzję narządów i metabolizm leków
• Rozległy zabieg chirurgiczny – ryzyko zaburzeń hemodynamicznych
• Uraz – mogący prowadzić do uszkodzenia mięśni
• Ciężkie zaburzenia metaboliczne, wewnątrzwydzielnicze i elektrolitowe – mogące predysponować do wystąpienia rabdomiolizy
• Niekontrolowana padaczka – ryzyko urazu mięśni podczas napadów

Działanie na czynność wątroby

Produkt Ridlip, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, powinien być stosowany ostrożnie u pacjentów nadużywających alkoholu i/lub mających w wywiadzie chorobę wątroby. Zaleca się wykonanie badań czynności wątroby przed rozpoczęciem leczenia i 3 miesiące po jego rozpoczęciu. Należy przerwać leczenie lub zmniejszyć dawkę produktu Ridlip, jeśli aktywność aminotransferaz w surowicy jest ponad 3-krotnie większa niż górna granica normy.²⁵

Częstość występowania ciężkich działań niepożądanych ze strony wątroby (głównie zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych) po wprowadzeniu leku do obrotu jest większa po dawce 40 mg. U pacjentów z wtórną hipercholesterolemią spowodowaną niedoczynnością tarczycy lub zespołem nerczycowym przed rozpoczęciem leczenia produktem Ridlip należy zastosować odpowiednie leczenie choroby podstawowej.²⁶

Wpływ rasy na farmakokinetykę

W badaniach farmakokinetyki wykazano zwiększoną ekspozycję na rozuwastatynę u pacjentów pochodzących z Azji w porównaniu z osobami rasy kaukaskiej. Należy uwzględnić te różnice przy ustalaniu dawkowania produktu Ridlip.²⁷

Stosowanie z inhibitorami proteazy

U pacjentów przyjmujących rozuwastatynę równolegle z różnymi inhibitorami proteaz w skojarzeniu z rytonawirem obserwowano zwiększoną ekspozycję ogólnoustrojową na rozuwastatynę. Należy dokładnie rozważyć zarówno korzyść wynikającą ze zmniejszenia stężeń lipidów u pacjentów z zakażeniem HIV przyjmujących inhibitory proteaz, jak i możliwość zwiększenia stężeń rozuwastatyny w osoczu podczas rozpoczynania leczenia i zwiększania dawki produktu Ridlip. Równoczesne stosowanie produktu Ridlip z niektórymi inhibitorami proteaz nie jest zalecane, o ile dawkowanie produktu nie zostanie odpowiednio dostosowane.²⁸

Śródmiąższowe zapalenie płuc

W wyjątkowych przypadkach zgłaszano śródmiąższowe zapalenie płuc związane ze stosowaniem niektórych statyn, szczególnie podczas długotrwałego leczenia. Objawami mogą być: duszności, nieproduktywny kaszel i pogorszenie ogólnego stanu zdrowia (zmęczenie, zmniejszenie masy ciała, gorączka). Jeśli istnieje podejrzenie śródmiąższowego zapalenia płuc, należy przerwać leczenie statynami.²⁹

Ryzyko rozwoju cukrzycy

Dane naukowe sugerują, że wszystkie leki z grupy statyn, w tym rozuwastatyna, mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi i u niektórych pacjentów z wysokim ryzykiem rozwoju cukrzycy mogą powodować hiperglikemię wymagającą odpowiedniej opieki diabetologicznej. Korzyści związane ze zmniejszeniem ryzyka chorób naczyniowych przeważają jednak nad tym ryzykiem, dlatego nie powinno się z tego powodu przerywać leczenia statynami.³⁰

Pacjentów z grupy ryzyka (stężenie glukozy na czczo 5,6-6,9 mmol/l, BMI >30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze) należy poddać kontroli klinicznej i biochemicznej zgodnie z obowiązującymi wytycznymi. W badaniu JUPITER całkowita częstość występowania cukrzycy wynosiła 2,8% u pacjentów przyjmujących rozuwastatynę oraz 2,3% u pacjentów otrzymujących placebo, głównie u osób ze stężeniem glukozy na czczo 5,6-6,9 mmol/l. ^{30 kg/m², ze zwiększonym stężeniem triglicerydów, z nadciśnieniem tętniczym) należy poddać kontroli klinicznej i biochemicznej zgodnie z wytycznymi. W przeprowadzonym badaniu JUPITER, całkowita częstość zgłaszanych przypadków występowania cukrzycy wyniosła 2,8% u pacjentów przyjmujących rozuwastatynę oraz 2,3% u pacjentów przyjmujących placebo, w większości u pacjentów ze stężeniem glukozy na czczo od 5,6 do 6,9 mmol/l.”>31}

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Produkt Ridlip zawiera laktozę jednowodną w następujących ilościach:

Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego.³²