myszy transgeniczne
Myszy transgeniczne to zmodyfikowane genetycznie organizmy laboratoryjne, które posiadają w swoim genomie wprowadzony obcy gen (transgen) pochodzący z innego organizmu. Są one kluczowym narzędziem w badaniach biomedycznych, umożliwiającym modelowanie chorób ludzkich, testowanie potencjalnych terapii oraz badanie funkcji genów.
Tworzenie myszy transgenicznych polega najczęściej na mikroiniekcji DNA do zygoty lub wprowadzeniu modyfikacji genetycznych do komórek macierzystych, które następnie są wszczepiane do blastocysty. Dzięki zaawansowanym technikom jak CRISPR/Cas9, możliwe jest precyzyjne wprowadzanie, usuwanie lub modyfikowanie określonych sekwencji genowych, co znacząco zwiększyło możliwości badawcze.
W medycynie myszy transgeniczne służą jako modele wielu chorób, w tym nowotworów, chorób neurodegeneracyjnych (Alzheimer, Parkinson), chorób metabolicznych i immunologicznych. Pozwalają na lepsze zrozumienie patogenezy chorób oraz testowanie nowych podejść terapeutycznych w warunkach in vivo przed rozpoczęciem badań klinicznych u ludzi.
Ważnym zastosowaniem myszy transgenicznych jest również badanie mechanizmów działania leków, ich skuteczności i toksyczności, co ma kluczowe znaczenie w procesie rozwoju nowych farmaceutyków. Modele te przyczyniły się do wielu przełomowych odkryć w medycynie i pozostają nieocenionym narzędziem w badaniach biomedycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Klimadynon 2,8 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne leku Klimadynon, zawierającego suchy wyciąg z Cimicifuga racemosa, wykazały istotne zmiany wątroby u szczurów już przy dawce 50 mg/kg mc. (odpowiadającej 8 mg/kg u ludzi), znacznie przekraczającej dawkę kliniczną 0,11 mg/kg. Obserwowano zwiększenie masy wątroby, obrzęk mitochondrialny oraz powiększenie kanalików żółciowych, z odwracalnością zmian jedynie przy najniższych dawkach. W 6-miesięcznym badaniu toksyczności ustalono NOEL na poziomie 22,5 mg wyciągu natywnego/kg mc., co stanowi ważny punkt odniesienia dla oceny bezpieczeństwa. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego, co wskazuje na niskie ryzyko uszkodzeń DNA związanych z preparatem.
badania toksykologiczne, badanie chłoniaków, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, hepatotoksyczność, mikroskop elektronowy, myszy transgeniczne, nieplanowana synteza DNA, NOEL, nowotwór gruczołu sutkowego, nowotwory hormonozależne, obrzęk mitochondrialny, pluskwica groniasta, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność, uszkodzenie wątroby, wyciąg etanolowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Medical Valley 37,5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa sunitynibu wskazują na toksyczność wielonarządową przy klinicznie istotnych stężeniach w osoczu, obejmującą przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ krwiotwórczy i limfatyczny (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę zewnątrzwydzielniczą (degranulacja, martwica), ślinianki (przerost gronek), układ kostno-stawowy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy (zanik macicy, zmniejszenie pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany w nerkach i krwotoki. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności i klastogenności in vivo, choć in vitro stwierdzono poliploidię w limfocytach. Potencjał rakotwórczy oceniano na modelach zwierzęcych, gdzie przy dawkach ≥ 25 mg/kg/dobę u myszy transgenicznych rasH2 (ekspozycja ≥ 7,3-krotna względem AUC u ludzi) obserwowano raka żołądka, dwunastnicy i złośliwego śródbłoniaka, a u szczurów (3 mg/kg/dobę, ekspozycja ≥ 7,8-krotna) wzrost guzów chromochłonnych i raka gruczołów Brunnera. Znaczenie tych wyników dla ludzi pozostaje nieustalone.
aberracje chromosomalne, aplazja szpiku kostnego, atrezja pęcherzyków jajnikowych, degranulacja komórek pęcherzykowych, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory serca, guz chromochłonny, myszy transgeniczne, oligospermia, opóźnienie kostnienia, potencjał rakotwórczy, przekrwienie kory nadnerczy, przerost gronek, resorpcja zarodkowa, rozrost komórek mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śródbłoniak krwionośny, stężenie leku w osoczu, wydłużenie odstępu QTc, zanik kanalików jądrowych, zanik macicy, zanik tkanki limfoidalnej, zgrubienie płytki wzrostu, zwyrodnienie ciałek żółtych