mikroskop elektronowy
Mikroskop elektronowy to zaawansowane urządzenie optyczne wykorzystujące wiązkę elektronów zamiast światła widzialnego do uzyskania obrazów o znacznie większym powiększeniu i rozdzielczości niż w przypadku mikroskopów świetlnych. W medycynie i naukach biomedycznych umożliwia on wizualizację struktur komórkowych, patogenów i tkanek na poziomie submikroskopowym.
Istnieją dwa główne typy mikroskopów elektronowych stosowanych w diagnostyce medycznej: transmisyjny mikroskop elektronowy (TEM), który umożliwia badanie ultrastruktury komórek i tkanek poprzez przepuszczanie elektronów przez ultracienkie skrawki preparatu, oraz skaningowy mikroskop elektronowy (SEM), pozwalający na trójwymiarową wizualizację powierzchni badanych struktur.
Mikroskopia elektronowa znajduje szerokie zastosowanie w diagnostyce niektórych chorób nerek, identyfikacji patogenów wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych, diagnostyce nowotworów, badaniach cytogenetycznych oraz w medycynie sądowej. Technika ta jest niezbędna w przypadkach, gdy rozdzielczość mikroskopu świetlnego jest niewystarczająca do postawienia precyzyjnej diagnozy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Klimadynon 2,8 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne leku Klimadynon, zawierającego suchy wyciąg z Cimicifuga racemosa, wykazały istotne zmiany wątroby u szczurów już przy dawce 50 mg/kg mc. (odpowiadającej 8 mg/kg u ludzi), znacznie przekraczającej dawkę kliniczną 0,11 mg/kg. Obserwowano zwiększenie masy wątroby, obrzęk mitochondrialny oraz powiększenie kanalików żółciowych, z odwracalnością zmian jedynie przy najniższych dawkach. W 6-miesięcznym badaniu toksyczności ustalono NOEL na poziomie 22,5 mg wyciągu natywnego/kg mc., co stanowi ważny punkt odniesienia dla oceny bezpieczeństwa. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego, co wskazuje na niskie ryzyko uszkodzeń DNA związanych z preparatem.
badania toksykologiczne, badanie chłoniaków, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, hepatotoksyczność, mikroskop elektronowy, myszy transgeniczne, nieplanowana synteza DNA, NOEL, nowotwór gruczołu sutkowego, nowotwory hormonozależne, obrzęk mitochondrialny, pluskwica groniasta, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność, uszkodzenie wątroby, wyciąg etanolowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Klabax 250 mg/5 ml 250 mg/5 ml
Przedkliniczne badania toksyczności klarytromycyny, substancji czynnej produktu Klabax 250 mg/5 ml, wykazały, że wartość LD50 po podaniu doustnym u 3-dniowych myszy wynosiła 1290 mg/kg mc. u samców i 1230 mg/kg mc. u samic, natomiast u 3-dniowych szczurów odpowiednio 1330 mg/kg mc. i 1270 mg/kg mc. Dla dorosłych myszy i szczurów LD50 była wyższa, około 2700 mg/kg mc. i 3000 mg/kg mc. odpowiednio. W badaniach toksyczności u młodych szczurów dawka niepowodująca działania toksycznego wyniosła 55 mg/kg mc./dobę, natomiast u dorosłych szczurów po 6-tygodniowym podawaniu dawka ta wynosiła 50 mg/kg mc./dobę. U młodych psów rasy beagle dawka niepowodująca działania toksycznego wyniosła 100 mg/kg mc./dobę, a dawka toksyczna przekraczała 300 mg/kg mc./dobę. Obserwowane objawy toksyczności obejmowały zmniejszenie przyrostu masy ciała, zmiany hematologiczne, a także zmiany histopatologiczne w nerkach i wątrobie przy najwyższych dawkach.
albumina w surowicy, antybiotyk penicylinowy, badanie sekcyjne, cefalosporyna, dawka nietoksyczna, dojrzałość płciowa, działanie teratogenne, hematokryt, hemoglobina, hepatocyt, klarytromycyna, krwawienie z jelit, LD50, makrolid, mikroskop elektronowy, naciek komórkowy, substancja czynna, teratogenność, toksyczność ostra, wada rozwojowa płodu, zapalenie nerek, zawiesina doustna, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fromilid 125 mg/5 ml
Przedkliniczne badania toksyczności klarytromycyny (Fromilid 125 mg/5 ml) wykazały, że ostra toksyczność u młodych myszy i szczurów jest wyższa (LD50: myszy 1230-1290 mg/kg mc., szczury 1270-1330 mg/kg mc.) niż u dorosłych osobników (myszy około 2700 mg/kg mc., szczury około 3000 mg/kg mc.). Objawy toksyczności obejmowały zmniejszenie masy ciała, osłabienie odruchów ssania, krwawienia jelitowe oraz zmiany w płucach. W badaniach podostrych i przewlekłych na szczurach dawki nietoksyczne wynosiły odpowiednio 55 mg/kg mc./dobę i 50 mg/kg mc./dobę, podczas gdy dawki toksyczne to 200 mg/kg mc./dobę (podostre) i 150 mg/kg mc./dobę (przewlekłe), z objawami takimi jak zmniejszenie masy ciała, zmiany hematologiczne, zapalenia nerek oraz zwiększona masa wątroby. U psów rasy beagle dawka nietoksyczna wyniosła 100 mg/kg mc./dobę, a dawka toksyczna 300 mg/kg mc./dobę, przy czym obserwowano zmiany histopatologiczne w wątrobie.
badanie histopatologiczne, badanie płodności, badanie pośmiertne, działanie teratogenne, hematokryt, klarytromycyna, krwawienie z jelit, LD50, makrolidy, maksymalna dawka dobowa, mikroskop elektronowy, mutagenność, odruch ssania, rozszczep podniebienia, ślinotok, stężenie hemoglobiny, stłuszczenie hepatocytów, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ, zawiesina doustna, zwyrodnienie nabłonka przewodów żółciowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Klacid 250 mg/5 ml
Przedkliniczne badania toksyczności klarytromycyny wykazały, że dawki LD50 u młodych myszy i szczurów wynoszą odpowiednio około 1230-1330 mg/kg mc., co jest niższe niż u dorosłych zwierząt (2700-3000 mg/kg mc.). Objawy toksyczności obejmowały zmniejszenie masy ciała, osłabienie odruchu ssania oraz zmiany w płucach i jelitach, prowadzące do wyniszczenia i krwawień. W badaniach podostrych i przewlekłych na szczurach dawki nietoksyczne ustalono na poziomie 50-55 mg/kg mc./dobę, natomiast dawki wywołujące pierwsze objawy toksyczności to 150 mg/kg mc./dobę. U psów rasy beagle dawka toksyczna wynosiła powyżej 300 mg/kg mc./dobę, z obserwowanymi zmianami histopatologicznymi w wątrobie. Badania nad płodnością i rozrodczością nie wykazały negatywnego wpływu klarytromycyny w dawce 150-160 mg/kg mc./dobę na cykl rujowy, płodność ani przebieg porodu.
antybiotyki penicylinowe, badanie histopatologiczne, badanie sekcyjne, cefalosporyny, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hematokryt, hemoglobina, hepatocyty, klarytromycyna, LD50, makrolidy, mikroskop elektronowy, mikroskop świetlny, rozszczep podniebienia, teratogenność, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, wady układu krążenia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Esotkaleno 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa prednizonu obejmują ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływu na reprodukcję, potencjału genotoksycznego oraz działania rakotwórczego. W modelu szczurzym LD50 po jednorazowym podaniu wyniosła 240 mg/kg m.c. Toksyczność podostra i przewlekła ujawniła zmiany patologiczne: u szczurów dawka 33 mg/kg m.c. i.p. przez 7-14 dni powodowała uszkodzenia komórek wysp trzustkowych Langerhansa, u królików 2-3 mg/kg m.c./dobę przez 2-4 tygodnie wywoływała uszkodzenie wątroby, a u świnek morskich i psów dawki 0,5-5 mg/kg m.c. i 4 mg/kg m.c. przez kilka tygodni skutkowały martwicą mięśni. Badania genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały istotnego ryzyka dla pacjentów.
Prednizolon wykazuje działanie teratogenne w modelach zwierzęcych: u myszy, chomików i królików podawanie w okresie organogenezy powodowało rozszczep wargi i/lub podniebienia, a u szczurów anomalie czaszki, szczęki i języka oraz opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego. Długotrwałe stosowanie dużych dawek (30 mg/dobę przez ≥4 tygodnie) indukowało odwracalne zaburzenia spermatogenezy utrzymujące się przez kilka miesięcy po zakończeniu terapii. Wyniki te podkreślają konieczność ostrożności w stosowaniu prednizonu u kobiet w ciąży oraz monitorowania funkcji rozrodczych u mężczyzn podczas długotrwałej terapii.
anomalia czaszki, działanie histotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, glikokortykosteroid, LD50, martwica mięśni, mikroskop elektronowy, mikroskop świetlny, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, prednizolon, prednizon, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie wątroby, wyspy Langerhansa, wzrost wewnątrzmaciczny, zaburzenia spermatogenezy - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel galaretowata – Patofizjologia i mechanizm
Torbiel galaretowata (ganglion cyst) jest jedną z najczęstszych łagodnych zmian tkanek miękkich w okolicy stawów i pochewek ścięgnistych, charakteryzującą się obecnością pseudotorbieli wypełnionych śluzowatą substancją bogatą w kwas hialuronowy i mukopolisacharydy. Histologicznie brak wyściółki nabłonkowej odróżnia ją od prawdziwych torbieli. Etiologia pozostaje niejasna, jednak dominująca teoria zakłada, że powstaje w wyniku zwyrodnienia śluzowatego tkanki łącznej, indukowanego mikrourazami i powtarzalnym stresem mechanicznym, co prowadzi do degeneracji kolagenu i produkcji kwasu hialuronowego przez fibroblasty. Mechanizm jednokierunkowej zastawki umożliwia przepływ płynu stawowego do torbieli, ale uniemożliwia jego powrót, co potwierdzają badania artrograficzne wykazujące przemieszczanie kontrastu do torbieli u 44-85% pacjentów. Torbiele najczęściej lokalizują się na grzbietowej stronie nadgarstka (70%) oraz dłoniowej (20%), a ich morfologia może być jednokomorowa lub wielokomorowa z charakterystyczną szypułą łączącą z torebką stawową.
anomalia naczyniowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, etiologia, koalescencja, kolagen, kwas hialuronowy, lek przeciwzakrzepowy, mechanizm zastawkowy, mikroskop elektronowy, mikrouraz, mucyna, mukopolisacharyd, neowaskularyzacja, płyn maziowy, płyn stawowy, pochewka ścięgnista, przepuklina błony maziowej, pseudotorbiel, staw łódeczkowato-czworoboczny, staw łódeczkowato-księżycowaty, staw międzypaliczkowy dalszy, staw promieniowo-nadgarstkowy, torbiel galaretowata, torbiel krwotoczna, torbiel śluzowa, torbiel wielokomorowa, wyściółka nabłonkowa, zapalenie stawów - Leksykon chorób i schorzeń
Nadmierna potliwość (hiperhidroza) – Patofizjologia i mechanizm
Hiperhidroza to zaburzenie charakteryzujące się nadmiernym wydzielaniem potu, wynikającym z nadaktywności współczulnego układu nerwowego i zwiększonego uwalniania acetylocholiny w połączeniach nerwowo-gruczołowych gruczołów ekrynowych, które pozostają strukturalnie prawidłowe. Patogeneza obejmuje zaburzenie ujemnego sprzężenia zwrotnego acetylocholiny do podwzgórza, co prowadzi do patologicznej stymulacji gruczołów potowych nawet przy braku fizjologicznej potrzeby termoregulacji. Badania genetyczne wskazują na dziedziczny charakter pierwotnej hiperhidrozy z autosomalnym dominującym wzorcem dziedziczenia o zmiennej penetracji, z identyfikacją loci na chromosomach 14q11.2q13 i 2q31.1. Na poziomie molekularnym obserwuje się nadekspresję receptorów cholinergicznych (m.in. CHRNA1), akwaporyny 5 (AQP5), receptora ACVR1 oraz neureguliny-1 (Nrg-1), co sprzyja nadmiernej aktywności gruczołów potowych. Hiperhidroza wtórna może być indukowana przez choroby układowe, leki (np. selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) oraz zaburzenia endokrynologiczne, a hiperhidroza kompensacyjna często pojawia się po sympatektomii piersiowej, będąc wynikiem zaburzeń w regulacji podwzgórzowej.
acetylocholina, autonomiczny układ nerwowy, badanie genetyczne, endoskopowa sympatektomia piersiowa, gruczoł ekrynowy, hiperhidroza, hiperhidroza wtórna, jonoforeza, lek antycholinergiczny, mikroskop elektronowy, nadaktywność współczulna, odpowiedź skórna współczulna, oksybutynina, podwzgórze, receptor muskarynowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stymulacja cholinergiczna, toksyna botulinowa, układ współczulny, zwój współczulny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fromilid 250 mg/5 ml
Przedkliniczne badania toksyczności klarytromycyny w formie zawiesiny doustnej Fromilid (250 mg/5 ml) wykazały, że LD50 u 3-dniowych myszy wynosiła 1290 mg/kg mc. u samców i 1230 mg/kg mc. u samic, a u 3-dniowych szczurów odpowiednio 1330 mg/kg mc. i 1270 mg/kg mc. U dorosłych zwierząt wartości te były wyższe (myszy około 2700 mg/kg mc., szczury około 3000 mg/kg mc.). W badaniach podostrą toksyczność wykazano przy dawkach ≥150 mg/kg mc./dobę u szczurów (objawy: ślinotok, zmniejszenie masy ciała, zmiany hematologiczne i narządowe), a dawka 50-55 mg/kg mc./dobę uznana została za nietoksyczną. U psów rasy beagle dawka 300 mg/kg mc./dobę wywołała zmiany histopatologiczne w wątrobie, natomiast 100 mg/kg mc./dobę była bezpieczna. W badaniach reprodukcyjnych i teratologicznych nie stwierdzono istotnego wpływu na płodność, rozwój embrionalny ani teratogenność przy dawkach do 150-160 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz u innych gatunków (króliki, małpy). Wysokie dawki (około 10-krotność dawki klinicznej) u małp powodowały wczesne poronienia, co przypisano toksycznemu działaniu na organizm matki, a nie bezpośredniemu działaniu teratogennemu.
antybiotyki makrolidowe, antybiotyki penicylinowe, badanie histopatologiczne, badanie mutagenności, badanie płodności, badanie pośmiertne, badanie sekcyjne, białko w surowicy, cefalosporyny, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hematokryt, hepatocyt, klarytromycyna, LD50, mikroskop elektronowy, mikroskop świetlny, odruch ssania, potencjał mutagenny, przewody żółciowe, rozszczep podniebienia, ślinotok, stężenie hemoglobiny, stłuszczenie hepatocytów, teratogenność, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, wada układu krążenia