wyrostek szczękowy
Wyrostek szczękowy (processus maxillaris) to część anatomiczna kości szczękowej (maxilla), która stanowi istotny element strukturalny środkowej części twarzy. Tworzy on boczną ścianę jamy nosowej i uczestniczy w formowaniu dna oczodołu.
W budowie wyrostka szczękowego wyróżniamy powierzchnię przyśrodkową, która tworzy boczną ścianę jamy nosowej, oraz powierzchnię boczną, która stanowi część przedniej powierzchni szczęki. Wyrostek ten łączy się z kością jarzmową, kością czołową oraz kością sitową, tworząc stabilne połączenia w obrębie twarzoczaszki.
W praktyce klinicznej wyrostek szczękowy ma istotne znaczenie w chirurgii szczękowo-twarzowej, szczególnie przy operacjach rekonstrukcyjnych po urazach twarzoczaszki, zabiegach ortognatycznych oraz w leczeniu wad wrodzonych, takich jak rozszczepy podniebienia. Jego ocena radiologiczna stanowi ważny element diagnostyki w stomatologii i chirurgii twarzowo-szczękowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rozszczep wargi i podniebienia – Etiologia i przyczyny
Rozszczep wargi i podniebienia (CL/P) to jedna z najczęstszych wad wrodzonych twarzoczaszki, występująca u około 1 na 700 noworodków. Powstaje w wyniku nieprawidłowego zrośnięcia się wyrostków twarzowych między 4 a 12 tygodniem ciąży. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca zarówno czynniki genetyczne (odpowiedzialne za 20-50% przypadków), jak i środowiskowe. Ryzyko wystąpienia CL/P u potomstwa wzrasta w rodzinach z historią rozszczepu, np. do 2-8% jeśli jeden z rodziców jest dotknięty, a do 17% gdy rozszczep występuje u rodzica i dziecka. Kluczowe geny zaangażowane w patogenezę to m.in. IRF6 (odpowiadający za około 12% niesyndromicznych przypadków), TGFA, SHH, BMP4, FGF10 oraz geny związane z epigenetyką, jak PHF8, którego aktywność zależy od poziomu tlenu. W około 15-30% przypadków rozszczep jest elementem zespołów genetycznych, takich jak zespół CHARGE, DiGeorge’a, Waardenburga czy Pierre’a Robina.
antagonista kwasu foliowego, czynnik genetyczny, czynnik środowiskowy, demetylaza lizyny histonowej, izolowany rozszczep podniebienia, izotretynoina, kortyzol, kwas walproinowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwtrądzikowy, niedobór kwasu foliowego, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi i podniebienia, rozszczep wargi z rozszczepem podniebienia, rozwój płodu, ścieżka sonic hedgehog, Sekwencja Pierre’a Robina, transformujący czynnik wzrostu alfa, wada wrodzona twarzoczaszki, wyrostek podniebienny, wyrostek szczękowy, zespół CHARGE, zespół DiGeorge’a, zespół genetyczny, zespół Stickler, zespół van der Woude, zespół velocardiofacial, zespół Waardenburga