zakrzepowe zapalenie zatoki jamistej

Zakrzepowe zapalenie zatoki jamistej (ang. cavernous sinus thrombosis, CST) to rzadkie, ale poważne schorzenie charakteryzujące się zakrzepicą żylną w obrębie zatoki jamistej, zlokalizowanej u podstawy czaszki. Stanowi ono stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej diagnostyki i leczenia.

Etiologia schorzenia obejmuje głównie infekcje bakteryjne (najczęściej Staphylococcus aureus) z tzw. trójkąta niebezpiecznego twarzy (okolica nosa i górnej wargi), zatok przynosowych, zębów lub oczodołu. Rzadziej przyczyną są infekcje grzybicze (zwłaszcza u pacjentów z immunosupresją) lub zakrzepica aseptyczna związana z urazami, zabiegami chirurgicznymi czy stanami nadkrzepliwości.

Objawy kliniczne obejmują silny ból głowy, gorączkę, wytrzeszcz gałki ocznej, obrzęk powiek, ograniczenie ruchomości gałki ocznej, podwójne widzenie, zaburzenia ostrości wzroku oraz objawy neurologiczne wynikające z zajęcia nerwów czaszkowych III, IV, VI i pierwszej gałęzi nerwu V. W zaawansowanych przypadkach dochodzi do obustronnych objawów ocznych, posocznicy i zaburzeń świadomości.

Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych – MRI z kontrastem jest metodą z wyboru, alternatywnie CT z kontrastem. Niezbędne są także badania laboratoryjne, w tym posiewy krwi i płynu mózgowo-rdzeniowego. Leczenie obejmuje długotrwałą antybiotykoterapię dożylną o szerokim spektrum (dostosowaną do wyników posiewów), leczenie przeciwzakrzepowe (heparyna), a w przypadkach ropni – drenaż chirurgiczny. Pomimo nowoczesnych metod leczenia, śmiertelność wynosi 20-30%, a u około 1/3 pacjentów występują trwałe powikłania neurologiczne.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl