zespół ortostatyczny
Zespół ortostatyczny (hipotonia ortostatyczna) to zespół objawów związanych z gwałtownym spadkiem ciśnienia tętniczego krwi występującym po przyjęciu pozycji stojącej. Objawy pojawiają się w ciągu kilku minut od pionizacji i obejmują zawroty głowy, mroczki przed oczami, osłabienie, nudności, zaburzenia widzenia, a w skrajnych przypadkach omdlenie (synkopa).
Fizjologicznie, po zmianie pozycji z leżącej na stojącą, około 500-700 ml krwi przemieszcza się do naczyń pojemnościowych dolnej części ciała. U osób zdrowych uruchamiane są mechanizmy kompensacyjne (zwiększenie oporu naczyniowego, przyspieszenie akcji serca), które stabilizują ciśnienie. W zespole ortostatycznym dochodzi do niewydolności tych mechanizmów.
Przyczyny zespołu ortostatycznego mogą być różnorodne, w tym: odwodnienie, długotrwałe unieruchomienie, stosowanie niektórych leków (np. przeciwnadciśnieniowych, neuroleptycznych, przeciwdepresyjnych), neuropatie autonomiczne (np. w przebiegu cukrzycy), niewydolność kory nadnerczy, choroby neurologiczne czy podeszły wiek. Diagnostyka obejmuje próbę ortostatyczną, a leczenie zależy od przyczyny i może obejmować modyfikację leczenia farmakologicznego, nawodnienie, stosowanie pończoch uciskowych czy zwiększenie podaży soli.