Działania niepożądane leku Furosemid Laboratórios Basi (10 mg/ml)

Furosemid jest silnym lekiem moczopędnym, którego stosowanie wiąże się z szeregiem potencjalnych działań niepożądanych. Dokładna znajomość profilu bezpieczeństwa jest niezbędna do właściwego monitorowania pacjentów oraz wczesnego wykrywania i leczenia powikłań. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat działań niepożądanych furosemidu, ich częstości występowania oraz charakterystyki klinicznej.<sup data-drug="Furosemid Laboratórios Basi" data-section="Działania niepożądane" title="Poniższe oceny są używane do wyrażania częstotliwości występowania działań niepożądanych: Bardzo często (≥1/10), Często (≥1/100 do <1/10), Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), Bardzo rzadko (1

Częstość występowania działań niepożądanych została ustalona na podstawie danych literaturowych, odnoszących się do badań klinicznych, w których łącznie 1387 pacjentów było leczonych różnymi dawkami furosemidu z różnych wskazań.²

Zaburzenia elektrolitowe i metaboliczne

Jednym z najpoważniejszych i najczęstszych działań niepożądanych furosemidu są zaburzenia elektrolitowe, które mogą mieć poważne konsekwencje kliniczne, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku.³

Do bardzo często (≥1/10) występujących zaburzeń należą: zaburzenia elektrolitowe (objawowe i bezobjawowe), odwodnienie, hipowolemia (szczególnie istotna u pacjentów geriatrycznych) oraz podwyższenie stężenia trójglicerydów we krwi.⁴

Często (≥1/100 do <1/10) występują: hiponatremia i hipochloremia (zwłaszcza przy ograniczonym spożyciu chlorku sodu), hipokaliemia (szczególnie przy jednoczesnym zmniejszeniu spożycia potasu i/lub zwiększonej utracie potasu, np. z powodu wymiotów lub przewlekłej biegunki), podwyższenie stężenia cholesterolu i kwasu moczowego we krwi oraz zaostrzenie dny moczanowej.⁵

Typowe objawy hiponatremii to: apatia, skurcze łydek, anoreksja, astenia, senność, wymioty i dezorientacja. Hipokaliemia może objawiać się na poziomie:

• układu nerwowo-mięśniowego (osłabienie mięśni, parestezje, niedowład)
• przewodu pokarmowego (wymioty, zaparcia, meteoryzm)
• nerek (wielomocz, polidypsja)
• serca (zaburzenia tworzenia impulsów i przewodzenia)

Poważna utrata potasu może prowadzić do paraliżu jelit, zaburzeń świadomości, a nawet śpiączki.⁶

Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) obserwuje się zmniejszoną tolerancję glukozy i hiperglikemię. U pacjentów z jawną cukrzycą może to prowadzić do pogorszenia kontroli metabolicznej, natomiast u pacjentów z cukrzycą utajoną – do jej ujawnienia.⁷

Z częstością nieznaną mogą wystąpić: hipokalcemia, hipomagnezemia, kwasica metaboliczna oraz zespół pseudo-Barttera (związany z niewłaściwym i/lub długotrwałym stosowaniem furosemidu). Hipokalcemia może w rzadkich przypadkach wywoływać tężyczkę, natomiast hipomagnezemia może prowadzić do tężyczki lub zaburzeń rytmu serca.⁸

Zaburzenia hematologiczne

Furosemid może wpływać na układ krwiotwórczy, powodując różnorodne zaburzenia hematologiczne o zmiennej częstości występowania:⁹

• Często: hemokoncentracja (gdy diureza jest nadmierna)
• Niezbyt często: małopłytkowość
• Rzadko: eozynofilia, leukopenia
• Bardzo rzadko: niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza

Warto podkreślić, że agranulocytoza może objawiać się gorączką z dreszczami, zmianami na błonach śluzowych i bólem gardła. Te objawy wymagają natychmiastowej interwencji lekarskiej.¹⁰

Zaburzenia immunologiczne

Furosemid może wywoływać różnorodne reakcje immunologiczne:¹¹

• Niezbyt często: alergiczne reakcje skórne i błon śluzowych
• Rzadko: ciężkie reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne, w tym wstrząs anafilaktyczny
• Częstość nieznana: zaostrzenie lub uaktywnienie tocznia rumieniowatego układowego

Początkowe objawy wstrząsu anafilaktycznego mogą obejmować: reakcje skórne (zaczerwienienie, pokrzywka), niepokój, ból głowy, pocenie się, nudności i sinicę. Wstrząs anafilaktyczny wymaga natychmiastowego leczenia zgodnie z aktualnymi wytycznymi.¹²

Zaburzenia neurologiczne i narządów zmysłów

Furosemid może powodować różnorodne zaburzenia neurologiczne oraz wpływać na narządy zmysłów:¹³

Zaburzenia układu nerwowego:

• Często: encefalopatia wątrobowa u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby
• Rzadko: parestezje
• Częstość nieznana: zawroty głowy, omdlenia, utrata przytomności, ból głowy

Zaburzenia ucha i błędnika:¹⁴

• Niezbyt często: zaburzenia słuchu (w większości przypadków odwracalne), głuchota (czasami nieodwracalna) – szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, hipoproteinemią lub po zbyt szybkich wstrzyknięciach dożylnych
• Rzadko: szumy uszne

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Zaburzenia naczyniowe stanowią istotną grupę działań niepożądanych furosemidu:¹⁵

• Bardzo często (w przypadku infuzji dożylnych): niedociśnienie, w tym zespół ortostatyczny
• Rzadko: zapalenie naczyń krwionośnych
• Częstość nieznana: zakrzepica (zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku)

Przy nadmiernej diurezie mogą wystąpić problemy z krążeniem (w tym zapaść krążeniowa), szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku i dzieci. Objawiają się one głównie bólem głowy, zawrotami głowy, zaburzeniami widzenia, suchością w jamie ustnej, pragnieniem, niedociśnieniem i zaburzeniami ortostatycznymi.¹⁶

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Furosemid może wpływać na układ pokarmowy, wywołując następujące działania niepożądane:¹⁷

• Niezbyt często: nudności
• Rzadko: wymioty, biegunka
• Bardzo rzadko: ostre zapalenie trzustki

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Bardzo rzadko obserwuje się: cholestazę wewnątrzwątrobową oraz zwiększenie aktywności aminotransferaz.¹⁸

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Reakcje skórne należą do istotnych działań niepożądanych furosemidu:¹⁹

• Niezbyt często: świąd, pokrzywka, wysypka, pęcherzowe zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy, pemfigoid, złuszczające zapalenie skóry, plamica, nadwrażliwość na światło
• Częstość nieznana: zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna rozpływna martwica naskórka, ostra uogólniona osutka krostowa (AGEP), wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (DRESS), reakcje lichenoidalne

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Z częstością nieznaną zgłaszano przypadki rabdomiolizy, często w połączeniu z ciężką hipokaliemią. Ten stan wymaga natychmiastowej interwencji medycznej ze względu na ryzyko ostrej niewydolności nerek.²⁰

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Furosemid, jako lek moczopędny, ma istotny wpływ na nerki i drogi moczowe:²¹

• Bardzo często: podwyższenie stężenia kreatyniny we krwi
• Często: zwiększona objętość moczu
• Rzadko: cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek
• Częstość nieznana: podwyższenie stężenia sodu i chlorków w moczu, podwyższenie stężenia mocznika we krwi, objawy niedrożności dróg moczowych (np. u pacjentów z rozrostem gruczołu krokowego, wodonerczem, zwężeniem moczowodu), zatrzymanie moczu z wtórnymi powikłaniami, wapnica nerek i/lub kamica moczowa u wcześniaków, niewydolność nerek

Specyficznym ryzykiem u wcześniaków jest wapnica nerek i/lub kamica moczowa.²²

Inne działania niepożądane

Wady wrodzone, choroby rodzinne i genetyczne: Z częstością nieznaną odnotowano zwiększone ryzyko przetrwałego przewodu tętniczego u wcześniaków leczonych furosemidem w pierwszych tygodniach życia.²³

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: Rzadko występuje gorączka. Z częstością nieznaną, po wstrzyknięciu domięśniowym mogą pojawić się reakcje miejscowe, takie jak ból.²⁴

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych furosemidu

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.²⁵