Sporothrix schenckii
Sporothrix schenckii to grzyb dimorficzny, który jest czynnikiem etiologicznym sporotrichozy – przewlekłej grzybicy podskórnej. W środowisku naturalnym występuje w postaci mycelialnej (pleśniowej), natomiast w tkankach gospodarza przybiera formę drożdżopodobną.
Zakażenie najczęściej następuje przez bezpośrednie wprowadzenie grzyba do skóry w wyniku urazów, zwłaszcza przy kontakcie z materiałem roślinnym, glebą lub zwierzętami (szczególnie kotami). Klinicznie sporotrichoza może manifestować się w postaci skórno-limfatycznej (najczęstsza), skórnej zlokalizowanej, skórnej rozsianej lub pozaskórnej (płucnej, stawowej, ośrodkowego układu nerwowego).
Diagnostyka obejmuje badanie mikroskopowe, hodowlę grzybów oraz badania serologiczne. W preparatach bezpośrednich z materiału klinicznego Sporothrix schenckii widoczny jest jako owalne, wydłużone lub „cygarowate” komórki drożdżopodobne. Leczenie sporotrichozy zależy od postaci klinicznej i obejmuje stosowanie itrakonazolu (lek pierwszego rzutu), terbinafiny, roztworu jodku potasu lub – w ciężkich przypadkach – amfoterycyny B.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Itrakonazol – Wskazania do stosowania
Itrakonazol, dostępny w kapsułkach twardych o dawce 100 mg, jest szerokospektralnym lekiem przeciwgrzybiczym z grupy azoli, wykazującym skuteczność w leczeniu zarówno powierzchownych, jak i układowych zakażeń grzybiczych. Wskazania obejmują m.in. kandydozę pochwy i sromu, grzybice skóry (tinea pedis, tinea manuum, tinea corporis, tinea cruris), łupież pstry, kandydozę jamy ustnej i gardła, grzybicze zakażenia rogówki oraz onychomikozę. Preparaty takie jak Ipozumax, ItraGen, Itrax, Orungal i Trioxal są stosowane w zależności od rodzaju zakażenia i jego ciężkości. Itrakonazol jest także efektywny w leczeniu ciężkich grzybic układowych, w tym aspergilozy, kandydozy układowej, kryptokokozy (jako terapia drugiego rzutu), histoplazmozy, blastomikozy, sporotrychozy, parakokcydioidomikozy oraz chromomikozy. W terapii onychomikozy konieczne jest dłuższe leczenie ze względu na ograniczoną penetrację leku do struktur paznokci.
AIDS, amfoterycyna B, Aspergillus, aspergiloza układowa, blastomikoza, Blastomyces dermatitidis, Candida, chromomikoza, drożdżaki, Epidermophyton, grzybica goleni, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica rąk, grzybica skóry, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, grzybica tułowia, grzybica układowa, Histoplasma capsulatum, histoplazmoza, inwazyjna aspergiloza, kandydoza jamy ustnej, kandydoza sromu, kandydoza układowa, kryptokokoza, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łupież pstry, Malassezia, Microsporum, neutropenia, onychomykoza, Paracoccidioides brasiliensis, parakokcydioidomikoza, pityriasis versicolor, pleśniawki, Sporothrix schenckii, sporotrychoza, tinea corporis, tinea cruris, tinea manuum, tinea pedis, Trichophyton, zakażenie grzybicze, zakażenie rogówki, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Itrax 100 mg
Itrax, zawierający 100 mg itrakonazolu w kapsułce, jest szerokospektralnym lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym w leczeniu różnorodnych zakażeń grzybiczych, zarówno powierzchownych, jak i układowych. Wskazania obejmują grzybicę narządów płciowych u kobiet (Candida albicans), grzybicę skóry wywołaną przez dermatofity i drożdżaki, łupież pstry (Malassezia), kandydozę jamy ustnej, grzybicze zakażenia rogówki oraz onychomikozę paznokci rąk i stóp. W terapii zakażeń układowych lek jest skuteczny w aspergilozie, kandydozie, kryptokokozie (w tym kryptokokowym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych jako terapia drugiego rzutu), a także w rzadziej występujących infekcjach takich jak histoplazmoza, blastomikoza, sporotrychoza i parakokcydioidomikoza. Preparat charakteryzuje się dobrą penetracją do tkanek i płynów ustrojowych, co jest kluczowe w leczeniu ciężkich, zagrażających życiu zakażeń.
Aspergillus, aspergiloza układowa, blastomikoza, Blastomyces dermatitidis, Candida albicans, Cryptococcus neoformans, dermatofit, diagnostyka mikologiczna, grzybica paznokci, grzybica pochwy i sromu, grzybica skóry, grzybica układowa, grzybicze zakażenie rogówki, Histoplasma capsulatum, histoplazmoza, itrakonazol, kandydemia, kandydoza jamy ustnej, kandydoza układowa, kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kryptokokoza, lek przeciwgrzybiczy, łupież pstry, Malassezia, onychomykoza, Paracoccidioides brasiliensis, parakokcydioidomikoza, Sporothrix schenckii, sporotrychoza - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fungizone 50 mg
Amfoterycyna B, będąca składnikiem aktywnym leku Fungizone (50 mg proszku do sporządzania roztworu do infuzji), należy do grupy przeciwgrzybiczych antybiotyków ogólnoustrojowych (kod ATC J02AA01). Wykazuje silne działanie przeciwgrzybicze in vitro w stężeniach od 0,03 do 1,0 μg/ml wobec szerokiego spektrum patogenów, takich jak Histoplasma capsulatum, Coccidioides immitis, Candida spp., Blastomyces dermatitidis, Rhodotorula, Cryptococcus neoformans, Sporothrix schenckii, Mucor mucedo oraz Aspergillus fumigatus. Brak jest jednak standardowej metody oznaczania minimalnego stężenia hamującego (MIC), co powoduje zmienność wartości w zależności od metodyki. Amfoterycyna B nie wykazuje aktywności wobec bakterii, riketsji ani wirusów.
amfoterycyna B, Aspergillus fumigatus, aspergiloza, Blastomyces dermatitidis, blastomykoza, błona komórkowa grzyba, Candida, Coccidioides immitis, Cryptococcus neoformans, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie niepożądane, ergosterol, Fungizone, Histoplasma capsulatum, histoplazmoza, infekcja oportunistyczna, kandydoza, kokcydioidomykoza, kryptokokoza, lek przeciwgrzybiczny, MIC, minimalne stężenie hamujące, patogen grzybiczny, Sporothrix schenckii, sporotrychoza, toksyczność leku, zakażenie OUN