zaburzenia adaptacji wzroku

Zaburzenia adaptacji wzroku to stan, w którym oko nie jest w stanie prawidłowo dostosować się do zmian oświetlenia. Fizjologicznie, adaptacja polega na przystosowaniu się oka do widzenia w różnych warunkach świetlnych – od jasnego światła słonecznego po ciemność. Proces ten obejmuje zarówno zmiany średnicy źrenicy, jak i fotochemiczne reakcje w siatkówce.

W adaptacji do ciemności kluczową rolę odgrywają czopki i pręciki. Czopki odpowiadają za widzenie przy dobrym oświetleniu (widzenie fotopowe), natomiast pręciki aktywują się przy słabym oświetleniu (widzenie skotopowe). Zaburzenia adaptacji mogą wynikać z dysfunkcji każdego z tych elementów. Cały proces adaptacji do ciemności może trwać nawet 30-45 minut, z czego pierwsze 5-10 minut to adaptacja czopków, a pozostały czas to adaptacja pręcików.

Klinicznie zaburzenia adaptacji wzroku mogą objawiać się jako ślepota zmierzchowa (nyktanopia), gdy pacjent ma trudności z widzeniem w warunkach słabego oświetlenia, lub jako nadwrażliwość na światło (fotofobia). Przyczyny tych zaburzeń obejmują niedobory witaminy A, choroby siatkówki (np. retinopatia barwnikowa, zwyrodnienie plamki), jaskrę, zaćmę, a także działanie niektórych leków czy substancji toksycznych.

Diagnostyka zaburzeń adaptacji wzroku obejmuje badanie adaptometrii, które mierzy próg wrażliwości wzroku w funkcji czasu spędzonego w ciemności. W leczeniu kluczowe jest zidentyfikowanie i wyeliminowanie pierwotnej przyczyny. W przypadku niedoborów witaminy A stosuje się suplementację, natomiast w chorobach siatkówki terapia zależy od specyfiki schorzenia. Dla pacjentów z nieodwracalnymi zaburzeniami adaptacji wzroku istotne jest wdrożenie strategii kompensacyjnych w codziennym funkcjonowaniu.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl