Właściwości farmakodynamiczne
Fungizone 50 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Fungizone

Amfoterycyna B stanowi składnik aktywny produktu leczniczego Fungizone (50 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji). Należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwgrzybiczych do stosowania ogólnego, podgrupy antybiotyków, a jej kod klasyfikacji anatomiczno-terapeutyczno-chemicznej (ATC) to J02AA01.¹

Spektrum działania przeciwgrzybiczego

Amfoterycyna B wykazuje silne działanie przeciwgrzybicze wobec szerokiego spektrum patogenów grzybiczych w warunkach in vitro. Lek w stężeniach od 0,03 do 1,0 μg/ml wykazuje działanie hamujące na liczne patogenne gatunki grzybów, w tym:²

• Histoplasma capsulatum – czynnik etiologiczny histoplazmozy
• Coccidioides immitis – patogen odpowiedzialny za kokcydioidomykozę
• Candida spp. – grzyby drożdżopodobne powodujące kandydozy
• Blastomyces dermatitidis – czynnik etiologiczny blastomykozy
• Rhodotorula – drożdżaki powodujące rzadkie infekcje oportunistyczne
• Cryptococcus neoformans – patogen odpowiedzialny za kryptokokozę, szczególnie istotny w zakażeniach OUN
• Sporothrix schenckii – czynnik wywołujący sporotrychozę
• Mucor mucedo – przedstawiciel mucormycetes
• Aspergillus fumigatus – najczęstszy patogen z rodzaju Aspergillus, powodujący aspergilozę

Co istotne, należy zauważyć, że brak jest standardowej metody oznaczania minimalnego stężenia hamującego (MIC) dla środków przeciwgrzybiczych, co powoduje, że wartości te mogą się różnić w zależności od zastosowanej metodyki oznaczeń.³

Spektrum działania amfoterycyny B ograniczone jest do patogenów grzybiczych. Lek nie wykazuje aktywności wobec bakterii, riketsji ani wirusów.⁴

Mechanizm działania przeciwgrzybiczego

Działanie przeciwgrzybicze amfoterycyny B może mieć charakter grzybostatyczny (hamujący wzrost grzybów) lub grzybobójczy (powodujący śmierć komórek grzybów). O rodzaju aktywności decyduje stężenie leku osiągane w płynach ustrojowych oraz stopień wrażliwości patogenu grzybiczego.⁵

Główny mechanizm działania przeciwgrzybiczego amfoterycyny B polega na oddziaływaniu z ergosterolem – steroidowym związkiem wchodzącym w skład błony komórkowej grzybów. Amfoterycyna B wiąże się ze sterolami w błonie komórkowej patogenów, co prowadzi do zaburzenia integralności błony i zmiany jej przepuszczalności. W konsekwencji dochodzi do wycieku składników wewnątrzkomórkowych i śmierci komórki grzybiczej.⁶

Selektywność i potencjalna toksyczność

Ze względu na podobieństwo docelowego miejsca działania leku, amfoterycyna B wykazuje również powinowactwo do steroli obecnych w błonach komórkowych ssaków (głównie cholesterolu). Ta właściwość farmakodynamiczna tłumaczy mechanizm toksyczności leku względem komórek organizmu człowieka. Przyjmuje się, że uszkodzenie komórek ludzkich i komórek grzybiczych może zachodzić według podobnego mechanizmu, co stanowi podłoże działań niepożądanych związanych ze stosowaniem amfoterycyny B.⁷

Selektywne działanie przeciwgrzybicze amfoterycyny B wynika z wyższego powinowactwa leku do ergosterolu (główny sterol w błonach komórkowych grzybów) niż do cholesterolu (dominujący sterol w błonach komórkowych ssaków), co umożliwia stosowanie leku w dawkach terapeutycznych, pomimo jego potencjalnej toksyczności.