Dawkowanie i sposób podawania leku Fungizone

Lek Fungizone zawierający 50 mg amfoterycyny B w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji należy podawać wyłącznie w powolnej infuzji dożylnej. Infuzję należy prowadzić przez okres od 2 do 6 godzin, z zachowaniem wszystkich środków ostrożności typowych dla dożylnego podawania leków. Zalecane stężenie roztworu do infuzji wynosi 0,1 mg/ml (1 mg/10 ml).¹

Ogólne zasady dawkowania

Ze względu na znaczne różnice w tolerancji pacjentów na amfoterycynę B, dawkowanie należy zawsze ustalać indywidualnie, uwzględniając specyficzne wymagania każdego pacjenta, takie jak miejsce zakażenia, nasilenie infekcji oraz rodzaj czynnika chorobotwórczego.²

Leczenie standardowo rozpoczyna się od dawki dobowej 0,25 mg/kg masy ciała podawanej przez 2 do 6 godzin. Na początku terapii zaleca się rozważenie podania dożylnej dawki testowej, składającej się z 1 mg amfoterycyny B rozpuszczonej w 20 ml 5% roztworu glukozy, podawanej przez 20-30 minut. Należy jednak pamiętać, że nie wykazano jednoznacznie, aby wynik takiego testu był miarodajnym wskaźnikiem późniejszej tolerancji leku.³

Podczas infuzji testowej i w ciągu pierwszych godzin po jej zakończeniu niezbędne jest ścisłe monitorowanie parametrów życiowych pacjenta: temperatury, tętna, częstości oddechów oraz ciśnienia krwi. Pomiary te należy przeprowadzać co 30 minut przez 2-4 godziny od rozpoczęcia infuzji.⁴

Schemat modyfikacji dawkowania

W zależności od stanu klinicznego pacjenta i tolerancji leku stosuje się następujące schematy dawkowania:

• U pacjentów z ciężkimi, szybko postępującymi zakażeniami grzybiczymi, z dobrym stanem układu krążenia, którzy dobrze tolerowali dawkę testową, można podać amfoterycynę B w dawce 0,3 mg/kg masy ciała dożylnie przez 2 do 6 godzin.⁵
• U pacjentów z zaburzeniami sercowo-płucnymi lub u tych, u których wystąpiły ciężkie działania niepożądane podczas podawania dawki testowej, zaleca się stosowanie drugiej dawki mniejszej, wynoszącej 5 do 10 mg.⁶

Dawkę można następnie stopniowo zwiększać o 5 do 10 mg na dobę, aż do osiągnięcia dawki docelowej wynoszącej 0,5 do 1 mg/kg masy ciała na dobę.⁷

W przypadku cięższych zakażeń, wywołanych przez mniej wrażliwe patogeny, całkowitą dawkę można zwiększyć do 1,0 mg/kg masy ciała na dobę lub 1,5 mg/kg masy ciała co drugi dzień.⁸

OSTRZEŻENIE: W żadnym przypadku nie należy przekraczać całkowitej dawki dobowej 1,5 mg/kg masy ciała. Przedawkowanie amfoterycyny B może spowodować zatrzymanie akcji serca lub krążenia i oddychania, z możliwym skutkiem śmiertelnym.⁹

Należy zwrócić uwagę, że w obrocie dostępnych jest wiele produktów zawierających amfoterycynę B do stosowania pozajelitowego. Zawsze należy zweryfikować produkt, jego nazwę i dawkę. Całkowita dawka dobowa nie może być większa niż 1,5 mg/kg masy ciała.¹⁰

Dawkowanie w poszczególnych zakażeniach grzybiczych

Szczegółowe zalecenia dotyczące poszczególnych zakażeń

Kandydoza

W rozsianych i/lub inwazyjnych zakażeniach wywołanych przez Candida zwykle stosuje się dawkę amfoterycyny B od 0,4 do 0,6 mg/kg masy ciała na dobę przez co najmniej 4 tygodnie. W zależności od nasilenia zakażenia może być konieczne zwiększenie dawki nawet do 1 mg/kg masy ciała na dobę. Leczenie należy kontynuować do czasu uzyskania zdecydowanej poprawy stanu klinicznego. U dorosłych może zaistnieć konieczność zastosowania całkowitej dawki od 2 do 4 g.¹¹

W szczególnych przypadkach, takich jak oporne na leczenie zapalenie przełyku wywołane przez Candida, lub jeśli amfoterycyna B jest podawana jednocześnie z innymi lekami przeciwgrzybiczymi, można zastosować mniejsze dawki (0,3 mg/kg masy ciała na dobę).¹²

Kryptokokoza

W leczeniu kryptokokozy u pacjentów z prawidłową odpornością zwykle stosuje się dawkę amfoterycyny B wynoszącą 0,3 mg/kg masy ciała na dobę przez około 4 do 6 tygodni lub do uzyskania negatywnych wyników cotygodniowych posiewów przez okres jednego miesiąca.¹³

U pacjentów o zmniejszonej odporności i/lub pacjentów z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych amfoterycynę B można podawać razem z innymi lekami przeciwgrzybiczymi i stosować przez 6 tygodni. U pacjentów ciężko chorych lub u których stosowana jest monoterapia może być konieczne zwiększenie dawki amfoterycyny B.¹⁴

U pacjentów z kryptokokowym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych i zespołem nabytego niedoboru odporności (AIDS) może być konieczne zastosowanie większej dawki (od 0,7 do 0,8 mg/kg masy ciała na dobę), a czas trwania cykli leczenia może wynosić do 12 tygodni. Jeżeli u pacjentów chorych na AIDS wyniki posiewów będą ujemne po standardowej terapii, należy rozważyć długotrwałe leczenie supresyjne, np. w dawce 1 mg/kg masy ciała na tydzień.¹⁵

Kokcydioidomikoza

Jeśli w pierwotnej kokcydioidomikozie konieczne jest leczenie, należy podawać dorosłym amfoterycynę B w dawce wynoszącej 1 lub maksymalnie 1,5 mg/kg masy ciała na dobę, do całkowitej dawki skumulowanej od 0,5 do 2,5 g, w zależności od ciężkości i miejsca zakażenia.¹⁶

W leczeniu kokcydioidomikozowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych może być konieczne podawanie ogólnoustrojowe i dokanałowe, zgodnie ze światowymi zaleceniami (Stevens DA: Chapter 244, Principles and Practice of Infectious Diseases, 3rd Ed, Mandell, Douglas, Bennett, Churchill Livingstone, New York, 1990).¹⁷

Blastomikoza

U dorosłych z ciężkimi zakażeniami zaleca się podawać amfoterycynę B w dawce od 0,3 do 1 mg/kg masy ciała na dobę, do całkowitej dawki skumulowanej wynoszącej od 1,5 do 2,5 g.¹⁸

Histoplazmoza

W przewlekłej płucnej lub rozsianej histoplazmozie zalecana dawka dla dorosłych wynosi od 0,5 do 1 mg/kg masy ciała na dobę, do całkowitej dawki skumulowanej wynoszącej od 2 do 2,5 g.¹⁹

Aspergiloza

Aspergilozę można leczyć amfoterycyną B przez okres do 11 miesięcy. W ciężkich zakażeniach (na przykład w zapaleniu płuc lub fungemii) mogą być konieczne dawki od 0,5 do 1 mg/kg masy ciała na dobę lub większe. Skumulowana całkowita dawka u dorosłych wynosi od 2 do 4 g. Leczenie grzybic inwazyjnych zwykle trwa od 6 do 12 tygodni lub dłużej.²⁰

Mukormikoza nosowo-mózgowa

Piorunujący przebieg mukormikozy nosowo-mózgowej zwykle występuje jednocześnie z cukrzycową kwasicą ketonową. W celu skutecznego leczenia amfoterycyną B niezbędne jest szybkie przywrócenie właściwego stężenia glukozy we krwi.²¹

Ponieważ rozwój mukormikozy nosowo-mózgowej jest zazwyczaj szybki i prowadzi do zgonu, podejście terapeutyczne powinno być bardziej agresywne niż podczas leczenia innych grzybic postępujących powoli. Dobowa dawka amfoterycyny B powinna wynosić od 0,7 do 1,5 mg/kg masy ciała.²²

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność amfoterycyny B u dzieci i młodzieży nie zostały potwierdzone odpowiednimi i dobrze kontrolowanymi badaniami. Jednak podczas leczenia ogólnoustrojowych zakażeń grzybiczych u dzieci nie zaobserwowano nietypowych działań niepożądanych.²³