Interakcje leku
Fungizone 50 mg

Amfoterycyna B wykazuje liczne istotne klinicznie interakcje lekowe, szczególnie z lekami nefrotoksycznymi takimi jak cisplatyna, aminoglikozydy (gentamycyna, amikacyna, tobramycyna), pentamidyna oraz cyklosporyna, co znacząco zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek i niewydolności nerek. W trakcie terapii konieczne jest ścisłe monitorowanie funkcji nerek, a w przypadku jednoczesnego stosowania kortykosteroidów (prednizon, deksametazon) i kortykotropiny (ACTH) należy kontrolować stężenie potasu w surowicy ze względu na ryzyko nasilenia hipokaliemii, która może prowadzić do zaburzeń rytmu serca. Hipokaliemia wywołana amfoterycyną B może również nasilać toksyczność glikozydów naparstnicy (np. digoksyny), leków zwiotczających mięśnie szkieletowe oraz leków przeciwarytmicznych, co wymaga monitorowania elektrolitów, EKG oraz objawów toksyczności i dostosowania dawek leków.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

W trakcie terapii amfoterycyną B należy zwrócić szczególną uwagę na możliwe interakcje z innymi jednocześnie stosowanymi lekami. Poniżej przedstawiono szczegółowy przegląd istotnych klinicznie interakcji lekowych oraz innych rodzajów interakcji.1

Interakcje z lekami nefrotoksycznymi

Jednoczesne stosowanie amfoterycyny B z innymi lekami o działaniu nefrotoksycznym, takimi jak cisplatyna, aminoglikozydy, pentamidyna i cyklosporyna, może prowadzić do istotnego zwiększenia ryzyka wystąpienia uszkodzenia nerek. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków wymagana jest szczególna ostrożność oraz ścisłe monitorowanie funkcji nerek.2

Interakcje wpływające na równowagę elektrolitową

Kortykosteroidy oraz kortykotropina (ACTH) mogą nasilać hipokaliemię wywoływaną przez amfoterycynę B. Skojarzone leczenie tymi preparatami wymaga regularnego monitorowania stężenia potasu w surowicy oraz uzupełniania niedoborów elektrolitowych.3

Interakcje związane z hipokaliemią

Hipokaliemia wywołana przez amfoterycynę B może nasilać działanie lub toksyczność następujących leków:

  • Glikozydów naparstnicy – zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca
  • Leków zwiotczających mięśnie szkieletowe – nasilone działanie zwiotczające
  • Leków przeciwarytmicznych – zwiększona toksyczność i ryzyko zaburzeń przewodnictwa

Dlatego podczas jednoczesnego stosowania tych preparatów z amfoterycyną B konieczne jest monitorowanie stężenia potasu oraz ścisła obserwacja pacjenta pod kątem objawów toksyczności.4

Interakcje z lekami przeciwgrzybiczymi

Jednoczesne stosowanie flucytozyny z amfoterycyną B może prowadzić do nasilenia działania toksycznego flucytozyny. Dzieje się to poprzez dwa mechanizmy: zwiększenie wychwytu komórkowego flucytozyny oraz zaburzenie jej wydalania. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków należy monitorować pacjenta pod kątem objawów toksyczności flucytozyny.5

Interakcje z leczeniem hematologicznym

U pacjentów otrzymujących przetoczenie leukocytów w trakcie lub krótko po infuzji amfoterycyny B, obserwowano występowanie ostrych reakcji płucnych. Nie dotyczy to wszystkich przypadków, jednak zaleca się maksymalne rozdzielenie w czasie tych dwóch procedur oraz staranne monitorowanie czynności płuc u pacjenta.6

Interakcje amfoterycyny B z alkoholem

W przypadku amfoterycyny B nie udokumentowano bezpośrednich interakcji farmakodynamicznych lub farmakokinetycznych z alkoholem etylowym. Jednakże, biorąc pod uwagę potencjalne działanie nefrotoksyczne amfoterycyny B, spożywanie alkoholu może teoretycznie zwiększać obciążenie nerek i wątroby, nasilając ryzyko działań niepożądanych. Ponadto, alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane leku, takie jak nudności, wymioty czy zawroty głowy.

Ze względów bezpieczeństwa, zaleca się powstrzymanie od spożywania napojów alkoholowych podczas terapii amfoterycyną B, szczególnie w okresie dożylnego podawania leku i w fazie rekonwalescencji po ciężkich zakażeniach grzybiczych.

Szczegółowa tabela interakcji amfoterycyny B

Lek/Grupa leków Rodzaj interakcji Mechanizm Konsekwencje kliniczne Poziom istotności Zalecenia
Cisplatyna Nefrotoksyczna Addytywna toksyczność nerkowa Zwiększone ryzyko niewydolności nerek Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania; jeśli konieczne – ścisłe monitorowanie funkcji nerek
Aminoglikozydy (gentamycyna, amikacyna, tobramycyna) Nefrotoksyczna Addytywna toksyczność nerkowa Znacznie zwiększone ryzyko uszkodzenia nerek Wysoki Jeśli to możliwe, unikać jednoczesnego stosowania; konieczne monitorowanie czynności nerek
Pentamidyna Nefrotoksyczna Addytywna toksyczność nerkowa Zwiększone ryzyko niewydolności nerek Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania; monitorowanie czynności nerek
Cyklosporyna Nefrotoksyczna Addytywna toksyczność nerkowa Zwiększone ryzyko niewydolności nerek Wysoki Ścisłe monitorowanie czynności nerek; rozważyć dostosowanie dawki cyklosporyny
Kortykosteroidy (prednizon, deksametazon) Elektrolitowa Nasilenie hipokaliemii Ciężka hipokaliemia, zaburzenia rytmu serca Średni Regularne monitorowanie stężenia potasu; suplementacja potasu
Kortykotropina (ACTH) Elektrolitowa Nasilenie hipokaliemii Hipokaliemia, zaburzenia rytmu serca Średni Monitorowanie stężenia potasu; suplementacja potasu
Glikozydy naparstnicy (digoksyna) Nasilenie działania Hipokaliemia nasila toksyczność Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, przedawkowania Wysoki Ścisłe monitorowanie stężenia digoksyny i potasu; rozważyć redukcję dawki digoksyny
Leki zwiotczające mięśnie szkieletowe Nasilenie działania Hipokaliemia nasila blokadę nerwowo-mięśniową Przedłużone zwiotczenie mięśni Średni Monitorowanie funkcji oddechowej i siły mięśniowej; suplementacja potasu
Leki przeciwarytmiczne Nasilenie działania Hipokaliemia nasila proarytmiczne działanie Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca Wysoki Monitorowanie EKG i stężenia potasu; rozważyć dostosowanie dawki
Flucytozyna Farmakokinetyczna Zwiększenie wychwytu komórkowego i zaburzenie wydalania flucytozyny Nasilenie toksyczności flucytozyny Średni Monitorowanie toksyczności flucytozyny; rozważyć redukcję jej dawki
Przetoczenie leukocytów Pulmonologiczna Nieznany Ostre reakcje płucne Wysoki Rozdzielenie w czasie obu procedur; monitorowanie czynności płuc
Alkohol Potencjalna Zwiększone obciążenie nerek i wątroby Możliwe nasilenie toksyczności i działań niepożądanych Niski Unikanie spożywania alkoholu podczas terapii
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl