niedożywienie przewlekłe
Niedożywienie przewlekłe to długotrwały stan niedoboru energii i składników odżywczych, prowadzący do negatywnych zmian w składzie i funkcjonowaniu organizmu. Charakteryzuje się utratą masy ciała, zanikiem tkanki mięśniowej i tłuszczowej oraz zaburzeniami funkcji narządów wewnętrznych. W diagnostyce klinicznej niedożywienie przewlekłe definiuje się najczęściej jako BMI poniżej 18,5 kg/m² u dorosłych lub wartości poniżej 3 centyla dla wieku u dzieci.
Wśród głównych przyczyn niedożywienia przewlekłego wyróżnia się: niedostateczną podaż pokarmów (np. z powodu ubóstwa, anoreksji), zaburzenia wchłaniania (jak w chorobie Leśniowskiego-Crohna, celiakii), zwiększone zapotrzebowanie organizmu (w chorobach nowotworowych, przewlekłych infekcjach) oraz utratę składników odżywczych (w przypadku biegunek, przetok). Szczególnie narażone są osoby starsze, przewlekle chore oraz pacjenci hospitalizowani.
Konsekwencje zdrowotne niedożywienia przewlekłego obejmują upośledzenie odporności, zwiększoną podatność na infekcje, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, anemię, osteoporozę, zaburzenia gospodarki hormonalnej oraz upośledzenie gojenia ran. U dzieci może prowadzić do zahamowania wzrostu i rozwoju psychomotorycznego oraz nieodwracalnych deficytów poznawczych.
Leczenie niedożywienia przewlekłego wymaga kompleksowego podejścia obejmującego ustalenie przyczyny, indywidualny plan żywieniowy z podażą odpowiedniej ilości kalorii i białka, suplementację witamin i składników mineralnych oraz w zaawansowanych przypadkach żywienie dojelitowe lub pozajelitowe. Monitorowanie skuteczności terapii opiera się na regularnej ocenie parametrów antropometrycznych oraz badaniach biochemicznych, w tym stężenia albumin, prealbuminy i transferyny.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Gexiro (10 mg + 3 mg)/ml
Gexiro to dożylny roztwór do infuzji zawierający paracetamol (10 mg/mL) i ibuprofen (3 mg/mL), przeznaczony do krótkotrwałego stosowania (maksymalnie 2 doby). Dawkowanie jest uzależnione od masy ciała: u dorosłych > 50 kg podaje się 100 ml co 6 godzin (maksymalnie 400 ml/dobę, co odpowiada 4000 mg paracetamolu i 1200 mg ibuprofenu), natomiast u dorosłych ≤ 50 kg dawka wynosi 1,5 ml/kg mc. co 6 godzin (maksymalnie 75 ml jednorazowo i 300 ml/dobę, czyli 3000 mg paracetamolu i 900 mg ibuprofenu). Lek jest przeciwwskazany u osób poniżej 18 roku życia oraz u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby. Infuzja powinna trwać 15 minut, a podczas podawania należy monitorować ryzyko zatoru powietrznego, zwłaszcza przy wkłuciach centralnych.
alkoholizm przewlekły, dawkowanie leku, działanie niepożądane, eozynofilia, glutation wątrobowy, hepatotoksyczność, infuzja dożylna, krótkotrwałe stosowanie, krwawienie z przewodu pokarmowego, niedożywienie przewlekłe, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, NLPZ, objaw bólowy, paracetamol i ibuprofen, podanie dożylne, przeciwwskazanie, wkłucie centralne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zator powietrzny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Infacetamol
Infacetamol (100 mg/ml, roztwór doustny) zawiera paracetamol i wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza przy przedawkowaniu. Maksymalne dawki wynoszą 60 mg/kg mc./dobę u dzieci poniżej 12 lat oraz 3 g/dobę u dorosłych i młodzieży. Należy unikać jednoczesnego stosowania innych preparatów zawierających paracetamol, aby zapobiec niezamierzonemu przedawkowaniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (w tym zespół Gilberta, niewydolność >9 wg Child-Pugh), nerek (klirens kreatyniny ≤ 30 ml/min), chorobami układu krążenia, oddechowego, hematologicznymi, enzymatycznymi (niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej), a także u osób z niską masą ciała (<50 kg) i przewlekłym niedożywieniem, ze względu na zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby. U pacjentów z astmą i nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy istnieje ryzyko łagodnych reakcji bronchospastycznych (ok. 5% przypadków).
choroba płuc, dehydrogenaza alkoholowa, glikol propylenowy, glutation wątrobowy, hepatotoksyczność, infekcja wtórna, klirens kreatyniny, lek hepatotoksyczny, lek przeciwgorączkowy, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość, niedożywienie przewlekłe, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odwodnienie, ostra niewydolność wątroby, przedawkowanie paracetamolu, reakcja bronchospastyczna, skala Child-Pugh, uszkodzenie wątroby, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie odżywiania, zespół Gilberta - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ibuprofen/Paracetamol Sandoz 200 mg + 500 mg
Produkt leczniczy Ibuprofen/Paracetamol Sandoz w postaci tabletek powlekanych zawiera 200 mg ibuprofenu i 500 mg paracetamolu, przeznaczony jest do krótkotrwałego stosowania u dorosłych. Standardowa dawka to 1 tabletka do 3 razy na dobę, z co najmniej 6-godzinną przerwą między dawkami, maksymalnie 6 tabletek na dobę (1200 mg ibuprofenu i 3000 mg paracetamolu). W przypadku niewystarczającej kontroli objawów możliwe jest zwiększenie dawki do 2 tabletek na dawkę, zachowując odstęp co najmniej 6 godzin. U osób starszych dawkowanie nie wymaga modyfikacji, jednak wskazana jest ostrożność ze względu na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza krwawień z przewodu pokarmowego. Produkt jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat.
alkoholizm przewlekły, ciężkie zaburzenie czynności nerek, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, dawka dobowa, działanie niepożądane, glutation wątrobowy, hepatotoksyczność paracetamolu, ibuprofen z paracetamolem, Ibuprofen/Paracetamol Sandoz, krótkotrwałe stosowanie, krwawienie z przewodu pokarmowego, niedożywienie przewlekłe, niesteroidowy lek przeciwzapalny, odwodnienie, przesączanie kłębuszkowe, przyjmowanie leku podczas posiłku, tabletka powlekana, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół Gilberta - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Vicks Antigrip Dzień i Noc 500 mg + 60 mg; 500 mg + 25 mg
Lek Vicks AntiGrip Dzień i Noc to preparat złożony, zawierający w tabletkach na dzień 500 mg paracetamolu i 60 mg pseudoefedryny chlorowodorku oraz w tabletkach na noc 500 mg paracetamolu i 25 mg difenhydraminy chlorowodorku. Dawkowanie dla dorosłych i młodzieży powyżej 15 lat wynosi maksymalnie 4 tabletki na dobę: do 3 tabletek dziennych (żółtych) co 4-6 godzin oraz 1 tabletka nocna (niebieska) przed snem. Maksymalny czas terapii to 4 dni, po którym w przypadku braku poprawy konieczna jest konsultacja lekarska. Ze względu na działanie sedatywne difenhydraminy, tabletki nocne nie powinny być stosowane w ciągu dnia. U osób starszych z dezorientacją lek nie jest zalecany, a u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek wymagana jest modyfikacja dawkowania, szczególnie paracetamolu, z uwzględnieniem współczynnika filtracji kłębuszkowej (10-50 ml/min: 500 mg co 6 godzin, <10 ml/min: 500 mg co 8 godzin). Maksymalna dobowa dawka paracetamolu nie powinna przekraczać 2000 mg u pacjentów z masą ciała poniżej 50 kg, z chorobami wątroby, przewlekłym alkoholizmem, odwodnieniem lub niedożywieniem.
alkoholizm przewlekły, difenhydramina chlorowodorek, działanie niepożądane, filtracja kłębuszkowa, lek przeciwhistaminowy, niedożywienie przewlekłe, niewydolność nerek, odwodnienie, paracetamol, paradoksalne pobudzenie, podrażnienie przewodu pokarmowego, pseudoefedryna chlorowodorek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół Gilberta - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kivenul 200 mg + 500 mg
Produkt leczniczy Kivenul zawiera 200 mg ibuprofenu oraz 500 mg paracetamolu w jednej tabletce powlekanej i jest przeznaczony do krótkotrwałego stosowania (do 3 dni). Standardowa dawka dla dorosłych to 1 tabletka do 3 razy na dobę, z przerwą minimum 6 godzin, z możliwością zwiększenia do 2 tabletek na dawkę, maksymalnie 6 tabletek na dobę (1200 mg ibuprofenu i 3000 mg paracetamolu). U pacjentów w podeszłym wieku nie wymaga się modyfikacji dawkowania, jednak ze względu na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza krwawień z przewodu pokarmowego, zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki i monitorowanie. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia oraz u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek i wątroby.
choroba alkoholowa, ciężkie zaburzenie czynności nerek, działanie niepożądane, ibuprofen i paracetamol, Kivenul, krótkotrwałe stosowanie, krwawienie z przewodu pokarmowego, maksymalna dawka dobowa, niedożywienie przewlekłe, NLPZ, podanie doustne, przesączanie kłębuszkowe, tabletka powlekana, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół Gilberta - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Febrisan Zatoki
Produkt leczniczy Febrisan Zatoki zawiera 500 mg paracetamolu, 25 mg kofeiny oraz 5 mg fenylefryny chlorowodorku i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania. Przekroczenie zalecanej dawki może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia wątroby, zwłaszcza u pacjentów z przewlekłym niedożywieniem, chorobą alkoholową, niewydolnością wątroby lub nerek. Długotrwałe stosowanie bez nadzoru lekarskiego jest niebezpieczne, a bóle głowy pojawiające się w trakcie terapii nie powinny być leczone zwiększaniem dawki paracetamolu. Istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania innych preparatów zawierających paracetamol, aby zapobiec ryzyku przedawkowania. Paracetamol może również nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych, co wymaga monitorowania u pacjentów stosujących takie terapie.
astma, choroba alkoholowa, cukrzyca, fenylefryna, guz chromochłonny, hepatotoksyczność, jaskra wąskiego kąta, kofeina, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, lek sympatykomimetyczny, nadczynność tarczycy, niedożywienie przewlekłe, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, paracetamol, przerost prostaty, skurcz oskrzeli, uszkodzenie wątroby, zespół Raynauda