medication-overuse headache
Medication-overuse headache (MOH), dawniej zwany bólem głowy z odbicia, to przewlekły wtórny ból głowy wynikający z nadużywania leków przeciwbólowych. Występuje u pacjentów, którzy regularnie stosują leki przeciwbólowe przez co najmniej 15 dni w miesiącu przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
Zgodnie z kryteriami diagnostycznymi International Classification of Headache Disorders (ICHD-3), MOH charakteryzuje się bólem głowy występującym przez co najmniej 15 dni w miesiącu u pacjenta z wcześniejszym rozpoznaniem migreny lub bólu typu napięciowego, który regularnie nadużywa leków przeciwbólowych. Najczęściej dotyczy to osób stosujących tryptany, opioidy, ergotaminę, mieszane leki przeciwbólowe lub niesteroidowe leki przeciwzapalne.
Patofizjologia MOH obejmuje zmiany w układzie nocyceptywnym, prowadzące do sensytyzacji ośrodkowej, dysfunkcji zstępujących szlaków przeciwbólowych oraz zmiany w aktywności kory mózgowej. U predysponowanych pacjentów dochodzi do błędnego koła stosowania leków przeciwbólowych, które paradoksalnie nasilają dolegliwości bólowe.
Leczenie MOH wymaga kompleksowego podejścia obejmującego edukację pacjenta, odstawienie nadużywanych leków (często połączone z terapią pomostową), wprowadzenie skutecznego leczenia profilaktycznego pierwotnego bólu głowy oraz wsparcie psychologiczne. Odstawienie leków może prowadzić do nasilenia bólu głowy, nudności, niepokoju i zaburzeń snu, trwających zazwyczaj 2-10 dni, zależnie od rodzaju nadużywanego leku.
Rokowanie w MOH jest zazwyczaj dobre, jeśli pacjent przestrzega zaleceń terapeutycznych. U około 50-70% pacjentów obserwuje się znaczącą poprawę po odstawieniu nadużywanych leków i wdrożeniu odpowiedniego leczenia. Istotna jest edukacja pacjentów na temat ryzyka ponownego rozwoju MOH przy nadużywaniu leków przeciwbólowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Trymigan
Przed zastosowaniem almotryptanu (Trymigan, 12,5 mg) konieczne jest precyzyjne rozpoznanie migreny, gdyż lek jest wskazany wyłącznie w leczeniu tego schorzenia i nie powinien być stosowany w migrenie podstawnej, hemiplegicznej ani oftalmoplegicznej. U pacjentów z nietypowymi objawami lub bez wcześniejszej diagnozy migreny wymagana jest szczegółowa diagnostyka różnicowa w celu wykluczenia innych poważnych zaburzeń neurologicznych. Ze względu na ryzyko incydentów naczyniowo-mózgowych, almotryptan jest przeciwwskazany u pacjentów z podejrzeniem choroby wieńcowej bez uprzedniej oceny kardiologicznej, zwłaszcza u osób z czynnikami ryzyka takimi jak wiek (kobiety po menopauzie, mężczyźni >40 lat), nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemia, otyłość, cukrzyca, palenie tytoniu oraz dodatni wywiad rodzinny. Należy monitorować objawy bólu i ściskania w klatce piersiowej, które mogą wskazywać na chorobę niedokrwienną serca i wymagać przerwania terapii oraz diagnostyki kardiologicznej.
agonista receptorów 5-HT1B/1D, almotryptan, choroba niedokrwienna serca, choroba sercowo-naczyniowa, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cukrzyca, dysfunkcja pnia mózgu, ergotamina, hipercholesterolemia, Hypericum perforatum, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, medication-overuse headache, migrena, migrena hemiplegiczna, migrena oftalmoplegiczna, migrena podstawna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na sulfonamidy, niedowład, niestabilność układu autonomicznego, otyłość, porażenie mięśni oka, przemijający atak niedokrwienny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz naczyń wieńcowych, udar mózgu, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy, ziele dziurawca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Imigran
Sumatryptan (Imigran) jest wskazany wyłącznie u pacjentów z prawidłowo zdiagnozowaną migreną, z wyłączeniem typów takich jak migrena hemiplegiczna, podstawna i okoporaźna ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Przed zastosowaniem leku u pacjentów z nietypowym obrazem bólu głowy lub bez wcześniejszej diagnozy migreny konieczna jest diagnostyka różnicowa w celu wykluczenia udaru mózgu lub TIA. Po podaniu sumatryptanu mogą wystąpić przemijające bóle i uczucie ucisku w klatce piersiowej, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii i diagnostyki w kierunku choroby niedokrwiennej serca. Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z łagodnym nadciśnieniem tętniczym, zaburzeniami czynności wątroby (Child-Pugh A lub B) i nerek, a także u osób z historią napadów drgawek ze względu na ryzyko ich wystąpienia.
choroba niedokrwienna serca, dysfagia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, laktoza jednowodna, lek selektywnie hamujący wychwyt zwrotny serotoniny, medication-overuse headache, migrena hemiplegiczna, migrena okoporaźna, migrena podstawna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na sulfonamidy, napad drgawkowy, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, przemijający mózgowy napad niedokrwienny, SNRI, SSRI, sumatryptan, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, ziele dziurawca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Imigran FDT
Imigran FDT (sumatryptan) jest wskazany wyłącznie u pacjentów z prawidłowo zdiagnozowaną migreną, z wykluczeniem innych poważnych schorzeń neurologicznych, takich jak udar mózgu czy TIA. Lek jest przeciwwskazany w migrenie hemiplegicznej, podstawnej i okoporaźnej ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Po podaniu sumatryptanu mogą wystąpić przemijające bóle i uczucie ucisku w klatce piersiowej, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i diagnostyki w kierunku choroby niedokrwiennej serca. Sumatryptan należy stosować ostrożnie u pacjentów z łagodnym, kontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, ze względu na możliwy wzrost ciśnienia krwi i oporu naczyniowego. Istotne jest monitorowanie pacjentów leczonych jednocześnie sumatryptanem i SSRI lub SNRI z uwagi na ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. niepokojem, hipertermią i wzmożonym napięciem mięśniowym.
ból głowy zależny od leków, choroba niedokrwienna serca, dolegliwość bólowa, drgawki, dziurawiec, hipertermia, Hypericum perforatum, klasyfikacja Childa-Pugha, medication-overuse headache, migrena, migrena hemiplegiczna, migrena okoporaźna, migrena podstawna, MOH, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na sulfonamidy, napad drgawkowy, napad migrenowy, przemijający napad niedokrwienny, reakcja alergiczna, SNRI, SSRI, sumatryptan, TIA, tryptan, ucisk w klatce piersiowej, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, zaburzenia wegetatywne, zespół serotoninowy