skorupa
Skorupa (w kontekście medycznym) to określenie stosowane w dermatologii i pediatrii, odnoszące się do twardej, suchej warstwy powstałej na powierzchni skóry, najczęściej w wyniku wysychania wydzieliny, krwi lub martwych komórek naskórka. W zależności od składu wydzieliny, skorupy mogą mieć różny kolor: od żółtawego (wysięk surowiczy), przez brązowy (krew), do zielonkawego (zakażenie bakteryjne).
W praktyce klinicznej skorupy często towarzyszą różnym schorzeniom dermatologicznym, takim jak liszaj, wyprysk, łuszczyca, świerzb czy infekcje bakteryjne skóry. Szczególnie charakterystyczne są dla bakteryjnego zapalenia skóry (impetigo), gdzie tworzą się miodowo-żółte strupy na twarzy i kończynach. U dzieci często występują skorupy na owłosionej skórze głowy w przebiegu ciemieniuchy lub łojotokowego zapalenia skóry.
Postępowanie medyczne wobec skorup zależy od choroby podstawowej. W niektórych przypadkach wskazane jest delikatne usunięcie skorupy (po uprzednim zmiękczeniu) w celu lepszej penetracji leków miejscowych. W innych sytuacjach klinicznych skorupy stanowią naturalną barierę ochronną i nie powinny być usuwane bez wyraźnych wskazań medycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne – Etiologia i przyczyny
Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD) charakteryzuje się obecnością uporczywych obsesji i kompulsji, a jego etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca komponenty biologiczne, genetyczne, neurochemiczne, poznawcze i środowiskowe. Kluczową rolę w patofizjologii odgrywają nieprawidłowości w pętli korowo-prążkowiowo-wzgórzowo-korowej (CSTC), w tym nadaktywność drogi bezpośredniej względem pośredniej oraz zmiany w korze oczodołowo-czołowej (OFC), przedniej korze zakrętu obręczy (ACC), wzgórzu i jądrach podstawnych. Neurochemicznie istotne są zaburzenia w układzie serotoninergicznym, dopaminergicznym oraz glutaminergicznym, co potwierdzają efekty terapeutyczne SSRI, klomipraminy oraz leków przeciwpsychotycznych. Genetycznie OCD wykazuje wysoką dziedziczność (około 48%), jednak specyficzne geny pozostają nieokreślone, a etiologia ma charakter poligeniczny. W niektórych przypadkach, zwłaszcza u dzieci, OCD może mieć podłoże autoimmunologiczne (PANDAS, PANS), związane z infekcjami paciorkowcowymi i podwyższonym poziomem cytokin prozapalnych oraz autoprzeciwciał skierowanych przeciwko jądrom podstawy.
ADHD, autoprzeciwciała, cytokiny prozapalne, depresja, głęboka stymulacja mózgu, infekcja paciorkowcowa, jądra podstawne, jądro ogoniaste, klomipramina, kompulsje, kora oczodołowo-czołowa, lek przeciwpsychotyczny, obsesje, PANDAS, PANS, pętla korowo-prążkowiowo-wzgórzowo-korowa, przednia kora zakrętu obręczy, przekaźnictwo serotoninergiczne, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, skorupa, układ dopaminergiczny, układ glutaminergiczny, układ serotoninergiczny, warunkowanie klasyczne, wzgórze, zaburzenia odżywiania, zaburzenia tikowe, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zapalenie mózgu, zespół Tourette’a