łysienie androgenne
Łysienie androgenne (łysienie androgenowe) to najczęstszy typ utraty włosów, dotykający zarówno mężczyzn (male-pattern baldness, MPB), jak i kobiet (female-pattern hair loss, FPHL). Jest schorzeniem uwarunkowanym genetycznie, związanym z działaniem androgenów, głównie dihydrotestosteronu (DHT), na mieszki włosowe.
Mechanizm powstawania łysienia androgennego polega na miniaturyzacji mieszków włosowych w odpowiedzi na DHT. Dihydrotestosteron powstaje z testosteronu pod wpływem enzymu 5α-reduktazy. Wiąże się on z receptorami androgenowymi w mieszkach włosowych, co prowadzi do ich stopniowego zmniejszania, skrócenia fazy anagenu i wydłużenia fazy telogenu cyklu wzrostu włosa. W rezultacie włosy stają się cieńsze, jaśniejsze i krótsze, aż w końcu zanikają.
U mężczyzn łysienie androgenowe charakteryzuje się stopniowym cofaniem linii włosów w okolicy skroniowej oraz rzednięciem włosów w okolicy ciemieniowej, co może prowadzić do całkowitego wyłysienia. Proces ten klasyfikuje się najczęściej według skali Hamiltona-Norwooda. U kobiet natomiast obserwuje się rozlane przerzedzenie włosów w części centralnej głowy, przy zachowaniu przedniej linii włosów (skala Ludwiga).
W diagnostyce łysienia androgennego istotny jest wywiad rodzinny, badanie fizykalne oraz w wybranych przypadkach badania laboratoryjne (poziom hormonów, morfologia, parametry gospodarki żelazowej). W terapii stosuje się głównie minoksydyl (miejscowo), finasteryd (doustnie, głównie u mężczyzn), dutasteryd oraz u kobiet antyandrogeny. Skuteczność wykazują również zabiegi z wykorzystaniem osocza bogatopłytkowego (PRP), mezoterapia oraz przeszczep włosów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Androcur 50 mg
Octan cyproteronu, substancja czynna leku Androcur 50 mg, jest antyandrogenem hormonalnym z grupy hormonów płciowych i modulatorów układu płciowego (kod ATC: G03HA01). Mechanizm działania polega na kompetycyjnym blokowaniu receptorów androgenowych oraz działaniu antygonadotropowym, co prowadzi do obniżenia syntezy i stężenia testosteronu w surowicy. U kobiet lek jest stosowany w leczeniu hirsutyzmu, łysienia androgenowego, trądziku i łojotoku, a w terapii skojarzonej z Diane-35 dodatkowo hamuje czynność jajników. U mężczyzn powoduje tłumienie popędu seksualnego, zmniejszenie potencji oraz zahamowanie czynności gonad, przy czym wszystkie zmiany są odwracalne po zakończeniu terapii. Dodatkowo octan cyproteronu chroni gruczoł krokowy przed działaniem androgenów pochodzących z gonad i nadnerczy.
agonista GnRH, Androcur, androgen, antyandrogen, czynność jajników, dawka skumulowana, działanie antyandrogenne, działanie antygonadotropowe, gonada, gruczoł krokowy, gruczoł łojowy, hirsutyzm, hormon płciowy, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, łojotok, łysienie androgenne, octan cyproteronu, oponiak, popęd seksualny, prolaktyna, radioterapia, receptor androgenowy, trądzik - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cyprodiol 2 mg + 0,035 mg
Cyprodiol, zawierający 2 mg cyproteronu octanu i 0,035 mg etynyloestradiolu, jest lekiem z grupy antyandrogenów i estrogenów, stosowanym w terapii schorzeń dermatologicznych zależnych od androgenów, takich jak trądzik, łojotok oraz łysienie androgenowe. Cyproteron octan działa jako kompetycyjny antagonista receptorów androgenowych oraz wykazuje działanie przeciwgonadotropowe, co prowadzi do obniżenia stężenia androgenów w osoczu. Etynyloestradiol zwiększa syntezę SHBG w wątrobie, zmniejszając frakcję wolnych androgenów i potęgując efekt terapeutyczny. Efekty kliniczne, takie jak ustąpienie zmian trądzikowych, obserwuje się zwykle po 3-4 miesiącach terapii, natomiast poprawa w leczeniu hirsutyzmu pojawia się po dłuższym czasie stosowania. Dodatkowo, Cyprodiol wykazuje działanie antykoncepcyjne poprzez hamowanie owulacji, zmianę właściwości śluzu szyjkowego oraz modyfikacje endometrium, a skuteczność antykoncepcyjna rozpoczyna się od pierwszego dnia przyjmowania leku.
antagonista androgenów, Cyprodiol, cyproteron octan, działanie antyandrogenne, działanie antykoncepcyjne, działanie przeciwgonadotropowe, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, gruczoł łojowy, hamowanie owulacji, hirsutyzm, implantacja zarodka, łysienie androgenne, mechanizm centralny, oponiak, owłosienie typu męskiego, progestagen, SHBG, stężenie androgenów, trądzik i łojotok, współczynnik hazardu, wydzielina szyjki macicy, zależność dawka-odpowiedź, zmiana trądzikowa - Leksykon substancji czynnych
Cyproteron octan – Właściwości farmakodynamiczne
Cyproteronu octan, stosowany w preparacie Diane-35 w dawce 2 mg wraz z 0,035 mg etynyloestradiolu, wykazuje wielokierunkowe działanie antyandrogenne poprzez kompetycyjne blokowanie receptorów androgenowych, hamowanie syntezy androgenów w komórkach docelowych oraz działanie antygonadotropowe prowadzące do obniżenia stężenia androgenów w osoczu. Etynyloestradiol wzmacnia efekt terapeutyczny poprzez zwiększenie syntezy SHBG, co zmniejsza ilość wolnych androgenów. Klinicznie cyproteron octan jest skuteczny w leczeniu stanów hiperandrogenizacji takich jak trądzik, łojotok, hirsutyzm i łysienie androgenowe, z różnym czasem ujawnienia efektów: od kilku tygodni (przetłuszczanie skóry i wypadanie włosów) do kilku miesięcy (trądzik, hirsutyzm). Preparat wykazuje także działanie antykoncepcyjne poprzez hamowanie owulacji i zmiany w wydzielinie szyjki macicy oraz przynosi korzyści w postaci regulacji cyklu miesiączkowego i zmniejszenia obfitości krwawień.
antagonista receptora androgenowego, antyandrogen, cyproteronu octan, dawka skumulowana, Diane-35, działanie antygonadotropowe, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, hiperandrogenizacja, hirsutyzm, kod ATC, łysienie androgenne, oponiaki, radioterapia, synteza androgenów, terapia skojarzona z estrogenami, wykwity trądzikowe, zahamowanie owulacji - Leksykon substancji czynnych
Cyproteron – Właściwości farmakodynamiczne
Cyproteron octan, klasyfikowany jako antyandrogen (kod ATC: G03HA01), działa głównie poprzez kompetycyjne blokowanie receptorów androgenowych w tkankach docelowych oraz hamowanie osi podwzgórze-przysadka, co prowadzi do obniżenia syntezy testosteronu i stężenia androgenów w osoczu. U kobiet stosowany jest w leczeniu hirsutyzmu, łysienia androgenowego, trądziku i łojotoku, wykazując efekty terapeutyczne po kilku miesiącach terapii (np. ustępowanie zmian trądzikowych po 3-4 miesiącach). W preparacie Cyprodiol (2 mg cyproteronu + 0,035 mg etynyloestradiolu) działanie antyandrogenne jest wzmocnione przez wzrost syntezy SHBG, co zmniejsza stężenie wolnych androgenów. Cyproteron wykazuje także działanie progestagenne, co umożliwia jego zastosowanie jako środka antykoncepcyjnego poprzez hamowanie owulacji, zmianę wydzieliny szyjki macicy oraz modyfikacje endometrium.
agonista GnRH, antyandrogen, badanie kohortowe, cyproteron, działanie antygonadotropowe, działanie antykoncepcyjne, działanie progestagenowe, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, gruczoł krokowy, gruczoł łojowy, hamowanie owulacji, hirsutyzm, kora nadnerczy, łysienie androgenne, prolaktyna, trądzik i łojotok, wypieranie androgenów, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Diane – 35 2 mg + 0,035 mg
Diane-35 to preparat zawierający 2 mg cyproteronu octanu oraz 0,035 mg etynyloestradiolu w formie tabletek powlekanych, klasyfikowany jako antyandrogen w połączeniu z estrogenem (kod ATC: G03HB01). Mechanizm działania opiera się na antagonizmie receptorów androgenowych przez cyproteron octan, hamowaniu syntezy androgenów oraz działaniu antygonadotropowym, które prowadzi do obniżenia stężenia androgenów w osoczu. Etynyloestradiol wzmacnia te efekty poprzez zwiększenie syntezy SHBG, co zmniejsza ilość wolnych androgenów. Terapia Diane-35 wykazuje skuteczność w leczeniu trądziku, łojotoku, hirsutyzmu i łysienia androgenowego, z poprawą widoczną po 3-4 miesiącach stosowania, a także działa antykoncepcyjnie poprzez zahamowanie owulacji i zmianę właściwości śluzu szyjkowego. Dodatkowo preparat reguluje cykl miesiączkowy, zmniejsza bóle menstruacyjne oraz obfitość krwawień, co może ograniczać ryzyko niedoborów żelaza.
androgenizacja, antyandrogen, antykoncepcja, bolesne miesiączkowanie, cykl miesiączkowy, cyproteronu octan, etynyloestradiol, gruczoł łojowy, hirsutyzm, hormon płciowy, krwawienie miesiączkowe, łojotok, łysienie androgenne, niedobór żelaza, oponiak, owulacja, radioterapia, receptor androgenowy, SHBG, trądzik, wydzielina szyjki macicy