białko oporności na raka sutka
Białko oporności na raka sutka (BCRP, Breast Cancer Resistance Protein) znane również jako ABCG2, należy do rodziny transporterów ABC (ATP-binding cassette). Pełni ono kluczową rolę w usuwaniu z komórek różnych ksenobiotyków, w tym leków przeciwnowotworowych, co może prowadzić do rozwoju wielolekowej oporności komórek nowotworowych.
BCRP został po raz pierwszy zidentyfikowany w linii komórkowej raka piersi wykazującej oporność na leki, jednak jego ekspresja nie jest ograniczona tylko do tkanki gruczołu sutkowego. Białko to występuje fizjologicznie w wielu tkankach, w tym w łożysku, wątrobie, jelicie cienkim oraz w barierze krew-mózg, gdzie pełni funkcję ochronną, zapobiegając przenikaniu potencjalnie toksycznych substancji.
W kontekście klinicznym, nadekspresja BCRP w komórkach nowotworowych może znacząco obniżać skuteczność chemioterapii. Substratami dla tego transportera są m.in. mitoksantron, topotekan, irynotekan, metotreksat oraz inhibitory kinaz tyrozynowych. Opracowanie inhibitorów BCRP stanowi potencjalną strategię przezwyciężania oporności wielolekowej w terapii nowotworów.
Badania genetyczne wykazały, że polimorfizmy genu ABCG2 kodującego BCRP mogą wpływać na farmakokinetykę leków oraz indywidualną odpowiedź na terapię przeciwnowotworową. Najlepiej zbadanym polimorfizmem jest wariant C421A, który wiąże się ze zmniejszoną ekspresją i funkcją białka, potencjalnie zwiększając skuteczność niektórych terapii przeciwnowotworowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Apixaban Aurovitas 2,5 mg
Apiksaban wykazuje przewidywalny, liniowy profil farmakokinetyczny przy dawkach do 10 mg, z biodostępnością około 50% i osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po 3-4 godzinach. Przyjmowanie leku niezależnie od posiłków nie wpływa na AUC ani Cmax. Zmienność farmakokinetyczna jest umiarkowana (około 20% międzyosobnicza i 30% wewnątrzosobnicza). Apiksaban wiąże się z białkami osocza w 87%, ma objętość dystrybucji około 21 litrów oraz całkowity klirens około 3,3 L/h, a okres półtrwania wynosi około 12 godzin. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4/5, a lek jest eliminowany zarówno przez nerki (27% klirensu), jak i drogą żółciową oraz jelitową. U pacjentów starszych (>65 lat) obserwuje się wzrost AUC o 32%, bez istotnej zmiany Cmax.
białko oporności na raka sutka, całkowity klirens, CYP3A4/5, czynnik Xa, farmakokinetyka/farmakodynamika, hemodializa, INR, klirens dializacyjny, klirens kreatyniny, lek przeciwzakrzepowy, liniowa farmakokinetyka, maksymalne stężenie w osoczu, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby