indukcja receptora LDL
Indukcja receptora LDL (receptora lipoproteiny niskiej gęstości) to proces zwiększania ekspresji tego białka na powierzchni komórek, głównie hepatocytów. Receptor LDL odpowiada za wychwyt z krwi cząsteczek LDL zawierających cholesterol, co stanowi kluczowy mechanizm regulacji stężenia cholesterolu w osoczu.
Proces indukcji receptora LDL zachodzi głównie w odpowiedzi na obniżenie wewnątrzkomórkowego stężenia cholesterolu. Regulacja ta odbywa się na poziomie transkrypcji genu LDLR poprzez aktywację czynników transkrypcyjnych SREBP (Sterol Regulatory Element-Binding Proteins). Gdy stężenie cholesterolu w komórce spada, dochodzi do przemieszczenia SREBP do jądra komórkowego, gdzie aktywuje transkrypcję genu LDLR.
Statyny, będące inhibitorami reduktazy HMG-CoA (kluczowego enzymu w syntezie cholesterolu), indukują ekspresję receptora LDL, co stanowi główny mechanizm ich działania hipolipemizującego. Zwiększona liczba receptorów LDL na powierzchni hepatocytów prowadzi do wzmożonego wychwytu LDL z krwiobiegu, skutkując obniżeniem stężenia cholesterolu LDL w osoczu.
Zaburzenia w procesie indukcji receptora LDL występują w rodzinnej hipercholesterolemii, gdzie mutacje w genie LDLR prowadzą do niedoboru funkcjonalnych receptorów LDL lub upośledzenia ich działania. Skutkuje to znacznym podwyższeniem stężenia cholesterolu LDL i przyspieszonym rozwojem miażdżycy.