MDD
MDD (Major Depressive Disorder), czyli duże zaburzenie depresyjne, to poważne zaburzenie psychiczne charakteryzujące się uporczywym obniżeniem nastroju, utratą zainteresowania lub przyjemności (anhedonia), zaburzeniami snu i apetytu, zmniejszoną energią, zaburzeniami koncentracji, poczuciem winy oraz myślami samobójczymi. Do rozpoznania wymagane jest utrzymywanie się objawów przez co najmniej dwa tygodnie, a także istotne upośledzenie funkcjonowania społecznego lub zawodowego.
Etiopatogeneza MDD ma charakter wieloczynnikowy i obejmuje predyspozycje genetyczne, zaburzenia neuroprzekaźnictwa (zwłaszcza serotoniny, noradrenaliny i dopaminy), dysregulację osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, procesy zapalne oraz czynniki psychospołeczne. W obrazie neurobiologicznym obserwuje się zmiany strukturalne i funkcjonalne w obszarach mózgu związanych z regulacją emocji, takich jak ciało migdałowate, hipokamp i kora przedczołowa.
Leczenie MDD wymaga podejścia multimodalnego. Farmakoterapia pierwszego rzutu obejmuje selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) oraz inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI). W przypadkach lekoopornych stosuje się augmentację innymi lekami (np. atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi), terapię elektrowstrząsową (ECT) lub przezczaszkową stymulację magnetyczną (TMS). Istotnym elementem terapii jest także psychoterapia, szczególnie poznawczo-behawioralna (CBT) i interpersonalna (IPT).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Banavin 5 mg
Banavin (wortioksetyna) to lek przeciwdepresyjny z grupy psychoanaleptyków (ATC: N06AX26), dostępny w dawkach 5, 10, 15 i 20 mg. Mechanizm działania obejmuje modulację receptorów serotoninergicznych (antagonista 5-HT3, 5-HT7, 5-HT1D; częściowy agonista 5-HT1B; agonista 5-HT1A) oraz hamowanie transportera serotoniny (5-HT). Badania PET wykazały zajęcie transportera 5-HT w jądrach szwu na poziomie około 50% przy dawce 5 mg/dobę, 65% przy 10 mg/dobę i ponad 80% przy 20 mg/dobę. Skuteczność w leczeniu dużego zaburzenia depresyjnego (MDD) potwierdzono w 12 badaniach kontrolowanych placebo, gdzie dawki 5-20 mg/dobę wykazały istotną poprawę w skali MADRS (średnia różnica względem placebo: -2,3 do -4,6 punktów, p≤0,007) oraz w innych skalach klinicznych (HAM-D24, CGI-I). Wortioksetyna wykazała przewagę nad agomelatyną w badaniu porównawczym oraz skuteczność w zapobieganiu nawrotom MDD (p=0,004, HR=2,0). U pacjentów ≥65 lat dawka 5 mg/dobę dawała istotną poprawę w skali MADRS (różnica 4,7 punktu, p<0,05).
antagonista receptorowy, depresja z objawami lękowymi, duża depresja, duże zaburzenie depresyjne, EMA, funkcja poznawcza, kwestionariusz PDQ, lek przeciwdepresyjny, MDD, pozytonowa tomografia emisyjna, receptory serotoninergiczne, skala ASEX, skala depresji Hamiltona, skala depresji Montgomery-Åsberg, skala oceny depresji u dzieci, Skala Ogólnego Wrażenia Klinicznego, SSRI, test DSST, test UPSA, transporter serotoniny, wortioksetyna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Banavin 5 mg
Banavin (wortioksetyna) jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg, stosowany głównie w leczeniu dużego zaburzenia depresyjnego u dorosłych. Standardowa dawka początkowa u pacjentów poniżej 65 roku życia wynosi 10 mg raz na dobę, z możliwością dostosowania w zakresie 5-20 mg w zależności od odpowiedzi klinicznej. U pacjentów w wieku ≥65 lat zaleca się rozpoczęcie terapii od dawki 5 mg raz na dobę, z ostrożnością przy dawkach powyżej 10 mg. W przypadku jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów CYP2D6 (np. bupropion, fluoksetyna) lub induktorów cytochromu P450 (np. ryfampicyna, karbamazepina) konieczne jest indywidualne dostosowanie dawki. Nie wymaga się modyfikacji dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Lek nie jest wskazany u osób poniżej 18 roku życia ze względu na brak potwierdzonej skuteczności.
bupropion, chinidyna, duże zaburzenie depresyjne, dysfagia, fenytoina, fluoksetyna, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP2D6, inhibitor cytochromu P450, karbamazepina, lek przeciwdepresyjny, MDD, nawrót choroby, objawy odstawienia, odpowiedź przeciwdepresyjna, paroksetyna, remisja objawów depresyjnych, ryfampicyna, terapia przeciwdepresyjna, wortioksetyna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bonogren SR 300 mg
Bonogren SR (kwetiapina w postaci fumaranu) w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu stosuje się w różnych wskazaniach psychiatrycznych z dostosowaniem dawkowania do stanu klinicznego pacjenta. W schizofrenii i epizodach manii w chorobie dwubiegunowej dawka początkowa wynosi 300 mg pierwszego dnia, zwiększana do 600 mg drugiego dnia, z zalecaną dawką dobową 600 mg i maksymalną 800 mg, podawaną co najmniej godzinę przed posiłkiem. W ciężkich epizodach depresyjnych w chorobie dwubiegunowej dawka rozpoczyna się od 50 mg i stopniowo wzrasta do 300 mg na dobę, podawana przed snem, z możliwością zwiększenia do 600 mg w uzasadnionych przypadkach. W profilaktyce nawrotów choroby dwubiegunowej dawka wynosi 300-600 mg na dobę, maksymalnie 800 mg, również podawana przed snem. W leczeniu ciężkich epizodów depresyjnych w MDD dawka początkowa to 50 mg, zwiększana do 150 mg, z maksymalną dawką 300 mg, podawana przed snem. U osób w podeszłym wieku dawki są niższe, rozpoczynając od 50 mg/dobę z powolnym zwiększaniem o 50 mg, a u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby również zaleca się ostrożne dawkowanie zaczynające się od 50 mg/dobę.
Bonogren SR, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba dwubiegunowa, ciężki epizod depresyjny, ciężkie zaburzenie depresyjne, działanie niepożądane, działanie przeciwdepresyjne, epizod depresyjny, epizod manii, fumaran, klirens kwetiapiny, kwetiapina, lek przeciwdepresyjny, MDD, monoterapia, profilaktyka nawrotów, schizofrenia, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia wspomagająca, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Bupropion – Właściwości farmakodynamiczne
Bupropion jest selektywnym inhibitorem neuronalnego wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy, z minimalnym wpływem na wychwyt serotoniny oraz bez hamowania monoaminooksydazy, co odróżnia go od innych leków przeciwdepresyjnych. Jego działanie przeciwdepresyjne potwierdzono w badaniach klinicznych obejmujących 1155 pacjentów leczonych tabletkami o zmodyfikowanym uwalnianiu (dawki do 450 mg/dobę) oraz 1868 pacjentów stosujących tabletki o przedłużonym uwalnianiu (300 mg/dobę). W badaniach europejskich i amerykańskich wykazano statystyczną przewagę bupropionu nad placebo w poprawie wyników skali MADRS oraz wskaźników odpowiedzi i remisji, choć efekty u osób starszych były mniej jednoznaczne. Długoterminowa terapia podtrzymująca (44 tygodnie) z zastosowaniem 300 mg/dobę tabletek o przedłużonym uwalnianiu wykazała istotne zmniejszenie ryzyka nawrotu depresji (64% skuteczności vs. 48% placebo, p<0,05).
aminy katecholowe, ciężki epizod depresji, działanie przeciwdepresyjne, elektrokardiogram, indoloaminy, inhibitor wychwytu zwrotnego amin katecholowych, MDD, mechanizm noradrenergiczny, monoaminooksydaza, nawrót depresji, noradrenalina, odcinek QTcF, odstęp QT, przekaźnictwo serotoninergiczne, remisja depresji, skala MADRS, skuteczność terapeutyczna, SSRI, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu, TLPD, uzależnienie od nikotyny, wada odpływu lewokomorowego, wada przegrody międzykomorowej, Zyban - Leksykon substancji czynnych
Wortioksetyna – Dawkowanie i sposób podawania
W terapii dużego zaburzenia depresyjnego u dorosłych poniżej 65. roku życia zalecana dawka początkowa wortioksetyny (preparat Banavin) wynosi 10 mg raz na dobę, z zakresem dawkowania 5-20 mg/dobę i maksymalną dawką 20 mg/dobę. U pacjentów ≥65 lat dawka początkowa to 5 mg/dobę, a maksymalna zalecana dawka wynosi 10 mg/dobę, przy czym dawki powyżej 10 mg należy stosować ze szczególną ostrożnością ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa. Leczenie należy kontynuować przez minimum 6 miesięcy po ustąpieniu objawów depresji. Nie jest wymagana modyfikacja dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Preparat podaje się doustnie, tabletki powlekane można przyjmować niezależnie od posiłków.
bupropion, chinidyna, duże zaburzenie depresyjne, dysfagia, fenytoina, fluoksetyna, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP2D6, interakcja lekowa, karbamazepina, MDD, objawy odstawienia, odpowiedź przeciwdepresyjna, pacjent geriatryczny, paroksetyna, podanie doustne, preparat Banavin, ryfampicyna, tabletka powlekana, wortioksetyna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie depresyjne, zaburzenie funkcji nerek