dawka śmiertelna średnia
Dawka śmiertelna średnia (LD50, Lethal Dose 50%) to parametr toksykologiczny określający ilość substancji, która po jednorazowym podaniu powoduje śmierć 50% badanej populacji zwierząt doświadczalnych. Jest wyrażana najczęściej w mg/kg masy ciała lub mg/m³ powietrza (dla substancji wziewnych).
LD50 stanowi jedną z podstawowych miar toksyczności ostrej substancji i jest szeroko stosowana w farmakologii, toksykologii oraz przy ocenie bezpieczeństwa związków chemicznych. Im niższa wartość LD50, tym substancja jest bardziej toksyczna. Parametr ten pozwala na porównywanie względnej toksyczności różnych substancji, choć nie uwzględnia wielu istotnych aspektów, takich jak mechanizm działania toksycznego czy efekty długoterminowe.
W praktyce klinicznej znajomość wartości LD50 ma znaczenie w ocenie ryzyka zatrucia oraz w planowaniu postępowania terapeutycznego. Należy jednak pamiętać, że wartości LD50 uzyskane w badaniach na zwierzętach nie mogą być bezpośrednio ekstrapolowane na ludzi ze względu na różnice międzygatunkowe w metabolizmie i wrażliwości na substancje toksyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolafren-Swift 15 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne olanzapiny, substancji czynnej preparatu Zolafren-Swift, wykazały charakterystyczne dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u myszy (LD50 ~210 mg/kg mc.) i szczurów (LD50 ~175 mg/kg mc.), obejmujące zmniejszenie aktywności, śpiączkę, drżenia i drgawki kloniczne. U psów i małp dawki do 100 mg/kg mc. wywoływały sedację, ataksję, drżenia oraz zaburzenia układu oddechowego i sercowo-naczyniowego. W badaniach toksyczności przewlekłej (do 3 miesięcy u myszy i do 1 roku u szczurów i psów) obserwowano hamowanie aktywności OUN, objawy przeciwcholinergiczne oraz zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię i małopłytkowość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg mc./dobę. Zmiany prolaktynozależne u szczurów manifestowały się zmniejszeniem masy jajników i macicy oraz zmianami morfologicznymi w nabłonku pochwy i gruczole sutkowym. Pomimo hematologicznych efektów nie stwierdzono cytotoksycznego wpływu na komórki szpiku kostnego.
ataksja, cytopenia, dawka śmiertelna średnia, drgawki kloniczne, działanie klastogenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie teratogenne, karcynogenność, komórki progenitorowe, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał mutagenny, prolaktyna, sedacja, szpik kostny, zaburzenia hematologiczne