zapalenie odbytnicy i esicy
Zapalenie odbytnicy i esicy (łac. proctosigmoiditis) to stan zapalny obejmujący ostatnie odcinki przewodu pokarmowego – odbytnicę oraz esicę (końcową część okrężnicy). Schorzenie to stanowi podtyp nieswoistych chorób zapalnych jelit (NChZJ), często występując jako ograniczona postać wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.
Charakterystycznymi objawami zapalenia odbytnicy i esicy są częste, bolesne wypróżnienia, obecność krwi i śluzu w stolcu, uczucie niepełnego wypróżnienia (tenesmus) oraz ból zlokalizowany w lewym dolnym kwadrancie brzucha. Pacjenci mogą również doświadczać ogólnego dyskomfortu w obrębie jamy brzusznej, wzdęć i utraty masy ciała.
Diagnostyka proctosigmoiditis obejmuje badanie per rectum, kolonoskopię z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego, badania laboratoryjne krwi (CRP, OB, morfologia) oraz badania mikrobiologiczne kału w celu wykluczenia infekcyjnej etiologii. Niezbędne jest różnicowanie z chorobą Leśniowskiego-Crohna, zespołem jelita drażliwego oraz rakiem jelita grubego.
Leczenie zapalenia odbytnicy i esicy zależy od nasilenia objawów i przyczyny. W przypadku postaci związanej z NChZJ stosuje się preparaty 5-ASA (mesalazyna, sulfasalazyna) podawane doustnie lub doodbytniczo (czopki, wlewki), kortykosteroidy, leki immunosupresyjne (azatiopryna, 6-merkaptopuryna) oraz w cięższych przypadkach leki biologiczne. Istotnym elementem terapii jest również modyfikacja diety i stylu życia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Salaza 1000 mg
Salaza w postaci czopków zawierających 1000 mg mesalazyny jest wskazana do leczenia wrzodziejącego zapalenia dystalnego odcinka jelita grubego, obejmującego zapalenie odbytnicy oraz zapalenie odbytnicy i esicy. Lek stosowany jest zarówno w fazie zaostrzenia choroby o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, jak i w celu utrzymania remisji, zapobiegając nawrotom zapalenia. Miejscowa aplikacja czopków umożliwia osiągnięcie wysokiego stężenia mesalazyny bezpośrednio w miejscu procesu zapalnego, co zwiększa skuteczność terapii w ograniczonych zmianach zapalnych dystalnego odcinka jelita grubego.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Salaza 1000 mg
Lek Salaza zawiera mesalazynę (kwas 5-aminosalicylowy) w dawce 1000 mg w postaci czopków i jest stosowany w leczeniu wrzodziejącego zapalenia dystalnego odcinka jelita grubego (kod ATC: A07EC02). Mesalazyna wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwzapalne, obejmujące hamowanie migracji makrofagów stymulowanej przez leukotrien B4 (LTB4), redukcję produkcji prozapalnych leukotrienów (LTB4 i 5-HETE), aktywację receptorów PPAR-γ, które neutralizują jądrowe mechanizmy zapalne w nabłonku jelitowym, a także hamowanie aktywności cyklooksygenazy i produkcji tromboksanu B2 oraz prostaglandyny B2. Dodatkowo mesalazyna hamuje czynnik aktywujący płytki (PAF) i wykazuje właściwości antyoksydacyjne poprzez zmniejszenie powstawania reaktywnych form tlenu i wychwyt wolnych rodników, co wspomaga ochronę tkanki jelitowej.
cyklooksygenaza, czynnik aktywujący płytki, działanie antyoksydacyjne, eikozanoidy, leki przeciwzapalne jelit, leukotrien B4, leukotrieny, mesalazyna, migracja makrofagów, populacja pediatryczna, prostaglandyna B2, reaktywne formy tlenu, receptory PPAR-γ, remisja kliniczna, tromboksan B2, wolne rodniki, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wskaźnik aktywności choroby, zapalenie odbytnicy, zapalenie odbytnicy i esicy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Salaza 500 mg
Mesalazyna (kwas 5-aminosalicylowy) wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwzapalne w leczeniu wrzodziejącego zapalenia dystalnego odcinka jelita grubego, obejmujące hamowanie migracji makrofagów stymulowanych przez leukotrien B4 (LTB4), redukcję produkcji prozapalnych leukotrienów (LTB4 i 5-HETE), aktywację receptorów PPAR-γ, które modulują jądrową odpowiedź zapalną, oraz hamowanie aktywności cyklooksygenazy skutkujące obniżeniem stężenia tromboksanu B2 i prostaglandyny B2. Dodatkowo mesalazyna ogranicza wytwarzanie czynnika aktywującego płytki (PAF) oraz wykazuje właściwości antyoksydacyjne poprzez zmniejszenie powstawania reaktywnych form tlenu i wychwyt wolnych rodników, co wspólnie przyczynia się do redukcji stanu zapalnego i ochrony tkanek jelitowych.
cyklooksygenaza, czynnik aktywujący płytki, kwas 5-aminosalicylowy, lek przeciwzapalny, leukotrien B4, mesalazyna, migracja makrofagów, prostaglandyna B2, reaktywna forma tlenu, receptor PPAR-γ, remisja endoskopowa, remisja histologiczna, remisja kliniczna, tromboksan B2, właściwość antyoksydacyjna, wolny rodnik, wrzodziejące zapalenie odbytnicy, wskaźnik aktywności choroby, zapalenie odbytnicy, zapalenie odbytnicy i esicy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Salaza 500 mg
Lek Salaza w postaci czopków 500 mg, zawierający mesalazynę, jest wskazany w leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego ograniczonego do dystalnej części, w szczególności w zapaleniu odbytnicy (proctitis) oraz zapaleniu odbytnicy i esicy (proctosigmoiditis). Preparat ten jest stosowany zarówno w fazie zaostrzenia o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, jak i w utrzymaniu remisji, co pozwala na zapobieganie nawrotom choroby. Miejscowe działanie leku umożliwia wysokie stężenie mesalazyny w obszarze zapalnym przy jednoczesnym ograniczeniu ekspozycji ogólnoustrojowej, co jest istotne w terapii ograniczonych zmian zapalnych dystalnego odcinka jelita grubego.