choroba dwubiegunowa

Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) to złożone zaburzenie psychiczne charakteryzujące się nawracającymi epizodami manii lub hipomanii oraz depresji, przedzielonymi okresami remisji. Stanowi poważny problem kliniczny dotykający około 1-3% populacji ogólnej, z równym rozkładem między płciami.

Obraz kliniczny ChAD obejmuje fazę maniakalną, cechującą się wzmożonym nastrojem, nadmierną aktywnością, przyspieszoną mową, zmniejszoną potrzebą snu oraz nieadekwatną oceną własnych możliwości, a także fazę depresyjną z obniżonym nastrojem, anhedonią, zaburzeniami snu i apetytu, poczuciem winy oraz myślami samobójczymi. W zależności od nasilenia i charakteru objawów wyróżnia się typ I (z pełnymi epizodami maniakalnymi) oraz typ II (z epizodami hipomaniakalnymi i depresyjnymi).

Patogeneza choroby afektywnej dwubiegunowej ma charakter wieloczynnikowy, obejmując podłoże genetyczne, zaburzenia neuroprzekaźnictwa (głównie układu serotoninergicznego, dopaminergicznego i noradrenergicznego), zmiany neuroendokrynne oraz czynniki środowiskowe. Zidentyfikowano liczne geny kandydujące zwiększające ryzyko zachorowania, a badania neuroobrazowe wskazują na zaburzenia funkcjonalne w obrębie kory przedczołowej i układu limbicznego.

Leczenie ChAD wymaga kompleksowego podejścia farmakologicznego, psychoterapeutycznego i psychoedukacyjnego. Podstawę farmakoterapii stanowią leki normotymiczne (lit, walproiniany, karbamazepina, lamotrygina), atypowe leki przeciwpsychotyczne oraz leki przeciwdepresyjne (stosowane ostrożnie ze względu na ryzyko indukcji manii). Istotnym elementem terapii jest regularność przyjmowania leków i długoterminowa profilaktyka nawrotów, która znacząco poprawia rokowanie i jakość życia pacjentów.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl