Przeciwwskazania stosowania leku Dilizolen

Linezolid w postaci roztworu do infuzji (Dilizolen, 2 mg/ml) jest lekiem przeciwbakteryjnym, którego stosowanie jest przeciwwskazane w określonych sytuacjach klinicznych. Dokładna znajomość przeciwwskazań umożliwia lekarzowi podjęcie właściwej decyzji terapeutycznej i uniknięcie potencjalnie niebezpiecznych interakcji oraz działań niepożądanych.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania leku Dilizolen jest nadwrażliwość na linezolid (substancję czynną) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. W przypadku rozpoznania lub podejrzenia reakcji alergicznej na linezolid, należy bezwzględnie odstąpić od podania leku.²

Jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO

Ze względu na mechanizm działania linezolidu, który wykazuje właściwości odwracalnego, nieselektywnego inhibitora monoaminooksydazy (MAO), przeciwwskazane jest jego stosowanie jednocześnie z innymi inhibitorami monoaminooksydazy typu A lub B, takimi jak:

• fenelzyna – nieselektywny inhibitor MAO stosowany w leczeniu depresji opornej na leczenie³
• izokarboksazyd – nieselektywny inhibitor MAO wykorzystywany w leczeniu depresji⁴
• selegilina – selektywny inhibitor MAO-B stosowany w leczeniu choroby Parkinsona⁵
• moklobemid – odwracalny inhibitor MAO-A stosowany w leczeniu depresji i fobii społecznej⁶

Istotne jest również zachowanie odpowiedniego odstępu czasowego przy zmianie terapii – linezolidu nie należy stosować przez dwa tygodnie po zakończeniu przyjmowania inhibitorów MAO, aby uniknąć niebezpiecznych interakcji związanych z nadmiernym gromadzeniem się amin biogennych.⁷

Choroby podstawowe wymagające szczególnej uwagi

Linezolid jest przeciwwskazany u pacjentów z następującymi schorzeniami, chyba że istnieje możliwość ścisłej obserwacji pacjenta i monitorowania ciśnienia tętniczego krwi:⁸

• Nieleczone nadciśnienie tętnicze – linezolid może powodować dalszy wzrost ciśnienia tętniczego ze względu na zahamowanie metabolizmu amin presyjnych⁹
• Guz chromochłonny nadnerczy (pheochromocytoma) – nowotwór produkujący katecholaminy, które w połączeniu z działaniem linezolidu mogą prowadzić do ostrego przełomu nadciśnieniowego¹⁰
• Rakowiak – guzy neuroendokrynne wydzielające serotoniny, które w połączeniu z działaniem linezolidu mogą predysponować do wystąpienia zespołu serotoninowego¹¹
• Nadczynność tarczycy – ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych związanych z układem sercowo-naczyniowym¹²
• Zaburzenia psychiczne, takie jak:
  • depresja w przebiegu choroby dwubiegunowej¹³
  • zaburzenia schizoafektywne¹⁴
  • ostre stany dezorientacji¹⁵

Przeciwwskazania wynikające z interakcji lekowych

Linezolid jest przeciwwskazany u pacjentów przyjmujących następujące leki, chyba że istnieje możliwość ścisłej obserwacji i monitorowania ciśnienia tętniczego:¹⁶

• Leki wpływające na układ serotoninergiczny:
  • Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – zwiększają ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, który może mieć ciężki przebieg¹⁷
  • Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – mogą wchodzić w interakcję z linezolidem, zwiększając ryzyko działań niepożądanych ze strony OUN¹⁸
  • Agoniści receptorów serotoninowych 5-HT1 (tryptany) – stosowane w leczeniu migreny, zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego¹⁹
  • Petydyna (meperydyna) – opioidowy lek przeciwbólowy, który może wchodzić w interakcję z linezolidem²⁰
  • Buspiron – anksjolityk o działaniu serotoninergicznym²¹
• Leki o działaniu sympatykomimetycznym:
  • Leki o bezpośrednim lub pośrednim działaniu sympatykomimetycznym, w tym:
    • Adrenergiczne leki rozszerzające oskrzela (np. salbutamol, formoterol)²²
    • Pseudoefedryna – składnik leków stosowanych w przeziębieniach²³
    • Fenylopropanolamina – stosowana jako środek zmniejszający przekrwienie błony śluzowej nosa²⁴
  • Aminy presyjne:
    • Adrenalina/epinefryna²⁵
    • Noradrenalina/norepinefryna²⁶
  • Leki działające dopaminergicznie:
    • Dopamina – stosowana w leczeniu wstrząsu²⁷
    • Dobutamina – stosowana w leczeniu niewydolności serca²⁸

Przeciwwskazania dotyczące karmienia piersią

Wyniki badań przeprowadzonych na modelach zwierzęcych wskazują, że linezolid i jego metabolity mogą przenikać do mleka matki. Z tego powodu karmienie piersią stanowi przeciwwskazanie do stosowania linezolidu. Należy przerwać karmienie piersią przed rozpoczęciem leczenia linezolidem i nie należy go wznawiać przez cały okres terapii.²⁹

Szczególne uwagi dotyczące przeciwwskazań

Należy zwrócić uwagę, że w niektórych przypadkach, gdy istnieje możliwość ścisłej obserwacji pacjenta i monitorowania ciśnienia tętniczego, lekarz może rozważyć zastosowanie linezolidu pomimo obecności wymienionych wcześniej chorób podstawowych lub jednoczesnego stosowania określonych leków. Decyzja ta musi jednak być podejmowana indywidualnie, po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka i przy zapewnieniu odpowiedniego nadzoru medycznego.³⁰

Dodatkowo, ze względu na zawartość sodu (1,67 mmol, czyli 115 mg na dawkę) w produkcie Dilizolen, należy zachować ostrożność u pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie, w szczególności u osób z nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca czy innymi stanami wymagającymi ograniczenia podaży sodu.³¹