terapia estrogenowo-progesteronowa
Terapia estrogenowo-progesteronowa (TEP) to forma hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) stosowana głównie u kobiet w okresie menopauzy lub po jej wystąpieniu. Polega na jednoczesnym podawaniu estrogenów i progestagenów w celu łagodzenia objawów wynikających z niedoboru hormonów oraz zapobiegania powikłaniom długotrwałego niedoboru estrogenów.
Estrogeny w TEP łagodzą objawy wazomotoryczne (uderzenia gorąca, nocne poty), atrofię urogenitalną, zapobiegają osteoporozie i obniżają ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Progestagen dodawany jest u kobiet z zachowaną macicą w celu ochrony endometrium przed hiperplazją i rakiem, które mogłyby być wywołane przez monoterapię estrogenową.
Terapia może być stosowana w różnych schematach: ciągłym (codzienna dawka obu hormonów), sekwencyjnym (estrogeny codziennie, progestagen przez 10-14 dni cyklu) lub cyklicznym. Dostępne są różne drogi podania: doustna, przezskórna (plastry, żele), dopochwowa czy domięśniowa, co pozwala na indywidualizację leczenia.
Wskazania do TEP obejmują: nasilone objawy menopauzalne, przedwczesną menopauzę, profilaktykę osteoporozy oraz atrofię urogenitalną. Należy jednak rozważyć przeciwwskazania, takie jak: aktywna choroba zakrzepowo-zatorowa, niewyjaśnione krwawienia z dróg rodnych, aktywna choroba wątroby, nowotwór hormonozależny oraz przebyty zawał serca lub udar mózgu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Brak miesiączki – Zapobieganie i profilaktyka
Brak miesiączki (amenorrhea) dzieli się na pierwotny (pierwsza miesiączka nie pojawia się do 15. roku życia lub w ciągu 3 lat po thelarche) oraz wtórny (ustanie regularnych miesiączek na co najmniej 3 miesiące lub nieregularnych na 6 miesięcy). Profilaktyka obejmuje utrzymanie prawidłowej masy ciała, zbilansowaną dietę z odpowiednią podażą wapnia i witaminy D, umiarkowaną aktywność fizyczną, zarządzanie stresem oraz odpowiednią ilość snu. Szczególną uwagę należy zwrócić na sportowczynie, u których nadmierny wysiłek i niska zawartość tkanki tłuszczowej zwiększają ryzyko amenorrhea i złamań przeciążeniowych. Diagnostyka powinna obejmować wykluczenie ciąży, badania hormonalne (FSH, LH, prolaktyna, TSH) oraz ocenę ryzyka osteoporozy, zwłaszcza w przypadkach hipogonadyzmu hipogonadotropowego.
amenorrhea, amenorrhea podwzgórzowa, anoreksja, atrofia urogenitalna, badania hormonalne, badanie cytologiczne, badanie ginekologiczne, badanie miednicy, bisfosfoniany, brak miesiączki, choroby sercowo-naczyniowe, cykl miesiączkowy, densytometria DXA, DHEA, doustne środki antykoncepcyjne, gęstość mineralna kości, hipogonadyzm hipogonadotropowy, IGF-1, insulinooporność, niedobór estrogenów, oś podwzgórze-przysadka-jajniki, osteoporoza, pierwotna niewydolność jajników, pierwotny brak miesiączki, rak endometrium, suplementacja wapnia, suplementacja witaminy D, terapia estrogenowo-progesteronowa, wtórny brak miesiączki, zaburzenia hormonalne, zaburzenia tarczycy, zespół policystycznych jajników, złamania osteoporotyczne