toksyczność skórna
Toksyczność skórna (ang. cutaneous toxicity) to określenie obejmujące szereg reakcji niepożądanych manifestujących się na skórze w wyniku działania substancji toksycznych, leków lub innych czynników zewnętrznych. Jest to częsty problem kliniczny, szczególnie w onkologii, gdzie liczne leki przeciwnowotworowe mogą powodować zmiany skórne o różnym stopniu nasilenia.
Najczęstsze objawy toksyczności skórnej obejmują wysypkę, świąd, rumień, złuszczanie naskórka, nadwrażliwość na światło słoneczne, zmiany pigmentacyjne oraz zespół ręka-stopa. W cięższych przypadkach może dochodzić do pęcherzy, martwicy tkanek czy reakcji przypominających zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczną nekrolizę naskórka.
Szczególnym rodzajem toksyczności skórnej są reakcje związane z terapiami celowanymi, takimi jak inhibitory EGFR, które powodują charakterystyczną wysypkę trądzikopodobną, czy inhibitory kinaz tyrozynowych wywołujące zespół ręka-stopa. Również immunoterapia może prowadzić do specyficznych objawów skórnych, takich jak bielactwo czy liszajopodobne zmiany skórne.
Postępowanie w toksyczności skórnej obejmuje identyfikację czynnika wywołującego, ocenę stopnia nasilenia według skali CTCAE (Common Terminology Criteria for Adverse Events), wdrożenie odpowiedniego leczenia miejscowego i ogólnego oraz, w razie konieczności, modyfikację lub czasowe przerwanie terapii podstawowej. Profilaktyka i wczesne rozpoznanie mają kluczowe znaczenie dla zminimalizowania wpływu toksyczności skórnej na jakość życia pacjenta i skuteczność leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Duac (10 mg + 50 mg)/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Duac, zawierającego klindamycynę (10 mg/g) oraz benzoilu nadtlenek (50 mg/g), wykazały brak istotnego ryzyka karcynogenności przy miejscowym stosowaniu, potwierdzone dwuletnimi badaniami na modelu mysim. W badaniach fotokokarcynogenności zaobserwowano jedynie niewielkie skrócenie mediany czasu do powstania guza pod wpływem jednoczesnej ekspozycji na preparat i sztuczne promieniowanie słoneczne, jednak znaczenie kliniczne tych wyników pozostaje nieustalone. Ocena toksyczności miejscowej po 90-dniowym stosowaniu nie wykazała istotnych objawów toksyczności ogólnoustrojowej, a jedynie niewielkie miejscowe podrażnienie, zgodne z profilem bezpieczeństwa preparatów dermatologicznych. Działanie drażniące na oczy było bardzo łagodne, co jest istotne w kontekście przypadkowego kontaktu z błonami śluzowymi i oczami.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie karcynogenności, badanie mutagenności, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, benzoilu nadtlenek, błona śluzowa, Duac, działanie drażniące, działanie fotorakotwórcze, działanie karcynogenne, fotokokarcynogenność, karcynogenność, klindamycyna, klindamycyna i benzoilu nadtlenek, podanie jednorazowe, podanie wielokrotne, potencjał drażniący, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, praktyka kliniczna, preparat dermatologiczny, profil bezpieczeństwa, stosowanie miejscowe, toksyczność miejscowa, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność skórna, toksyczny wpływ na reprodukcję, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nizoral 20 mg/g
Przedkliniczne badania dotyczące kremu z ketokonazolem w stężeniu 20 mg/g wykazały brak istotnego potencjału drażniącego dla tkanek oka oraz skóry przy miejscowym zastosowaniu. Testy oceniające pierwotne podrażnienie oraz nadwrażliwość skóry nie potwierdziły właściwości alergizujących ani toksycznych, co wskazuje na dobrą tolerancję preparatu. Długotrwałe stosowanie kremu w warunkach eksperymentalnych nie wywołało istotnych efektów toksycznych, co potwierdza bezpieczeństwo wielokrotnej aplikacji.
badanie konwencjonalne, efekt toksyczny, ketokonazol, nadwrażliwość skóry, ocena przedkliniczna, podrażnienie oczu, podrażnienie skóry, potencjał alergizujący, potencjał drażniący, potencjał uczulający, preparat dermatologiczny, profil bezpieczeństwa, stosowanie miejscowe, toksyczność skórna, toksyczność wielokrotnego podania - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – GluaMet 50 mg + 1000 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego GluaMet, łączącego wildagliptynę i metforminę, przeprowadzono na zwierzętach do 13 tygodni. Nie wykazano nowych działań toksycznych w porównaniu do podawania substancji osobno. U psów zaobserwowano opóźnienia wewnątrzsercowego przewodzenia impulsów przy dawce NOEL 15 mg/kg m.c., co odpowiada 7-krotności ekspozycji u ludzi (Cmax). W płucach szczurów i myszy stwierdzono gromadzenie piankowatych makrofagów pęcherzykowych, z dawką NOAEL odpowiednio 25 mg/kg (5x AUC u ludzi) i 750 mg/kg (142x AUC u ludzi). Objawy ze strony przewodu pokarmowego u psów obejmowały biegunkę i krwawienia, bez ustalonej dawki NOEL/NOAEL. Wildagliptyna nie wykazała działania mutagennego in vitro i in vivo, a badania reprodukcyjne u szczurów i królików nie potwierdziły zaburzeń płodności ani rozwoju zarodka przy dawkach do 75 mg/kg (10x ekspozycji u ludzi). W badaniach rozwoju przed- i pourodzeniowego u szczurów toksyczność pojawiała się przy dawkach ≥150 mg/kg m.c.
badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, badanie rozrodu, dawka NOAEL, dawka NOEL, działanie mutagenne, działanie toksyczne, genotoksyczność, gruczolakorak sutka, kardiotoksyczność, makrofagi pęcherzykowe, metformina, metformina chlorowodorek, naczyniakomięsak krwionośny, objawy żołądkowo-jelitowe, potencjał genotoksyczny, przewodzenie wewnątrzsercowe, rozwój pourodzeniowy, toksyczność płucna, toksyczność skórna, toksyczność zarodkowa, toksyczność żołądkowo-jelitowa, wildagliptyna, wpływ na płodność, zmiana martwicza, zmiana skórna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Capecitabine Glenmark 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kapecytabiny wykazały typowe dla fluoropirymidyn objawy toksyczne, głównie dotyczące układu pokarmowego, limfatycznego i krwiotwórczego, które były odwracalne po zakończeniu terapii. Nie zaobserwowano toksyczności wątroby ani ośrodkowego układu nerwowego. W badaniach na małpach Cynomolgus stwierdzono zmiany w układzie sercowo-naczyniowym (wydłużenie odstępów PR i QT) jedynie po dożylnym podaniu dawki 100 mg/kg, natomiast doustne podawanie nawet w dawce 1379 mg/m²/dobę nie wywołało takich efektów. Dwuletnie badania na myszach nie wykazały działania rakotwórczego kapecytabiny, co potwierdza jej bezpieczeństwo w długoterminowym stosowaniu.
atrofia narządów płciowych, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fluoropirymidyna, kapecytabina, obumieranie płodu, ośrodkowy układ nerwowy, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność skórna, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu PR, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Capecitabine LEK-AM 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kapecytabiny wykazały charakterystyczną toksyczność dla fluoropirymidyn, obejmującą układ pokarmowy, limfatyczny i krwiotwórczy, z odwracalnymi zmianami po zaprzestaniu leczenia. Zaobserwowano również toksyczność skórną, natomiast brak było objawów uszkodzenia wątroby i ośrodkowego układu nerwowego. W zakresie układu sercowo-naczyniowego, dożylne podanie dawki 100 mg/kg u małp Cynomolgus powodowało wydłużenie odcinków PR i QT, co nie występowało przy doustnym podaniu 1379 mg/m²/dobę. Dwuletnie badania na modelu mysim nie wykazały działania rakotwórczego kapecytabiny, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowe. Wpływ na płodność ujawnił odwracalne zaburzenia u samic i samców myszy, w tym atrofię narządów płciowych u samców po 13 tygodniach terapii.
5-fluorouracyl, analog nukleozydowy, atrofia narządów, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fluoropirymidyna, kapecytabina, poronienie, potencjał mutagenny, resorpcja płodów, śmierć płodu, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność sercowo-naczyniowa, toksyczność skórna, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, uszkodzenie chromosomalne, wady wrodzone, zaburzenia płodności, zmiany zwyrodnieniowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Altacet 10 mg/g
Przedkliniczne badania toksykologiczne glinu octanowinianu (Aluminii acetotartras) w stężeniu 10 mg/g, substancji czynnej żelu Altacet, wykazały brak ostrej toksyczności skórnej u zwierząt doświadczalnych. Wyniki te potwierdzają wysokie bezpieczeństwo miejscowego stosowania preparatu, nie stwierdzając żadnych działań toksycznych ani niekorzystnych efektów po aplikacji na skórę.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sorafenib Sandoz
Sorafenib Sandoz, zawierający 200 mg sorafenibu, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na liczne działania niepożądane. Najczęstsze to zespół ręka-stopa i wysypka, pojawiające się zwykle w ciągu pierwszych 6 tygodni terapii, klasyfikowane na stopień 1-2 wg CTC. Nadciśnienie tętnicze, zwykle łagodne do umiarkowanego, wymaga regularnego pomiaru ciśnienia i standardowego leczenia przeciwnadciśnieniowego, z możliwością przerwania terapii w ciężkich przypadkach. Istotne jest także ryzyko zespołu rozpadu guza (TLS), szczególnie u pacjentów z dużym obciążeniem nowotworowym, przewlekłą niewydolnością nerek, odwodnieniem czy niedociśnieniem, co wymaga profilaktycznego nawodnienia i intensywnej obserwacji. Sorafenib może powodować tętniaki i rozwarstwienia tętnic, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem lub historią tętniaka, a także hipoglikemię, krwawienia, zdarzenia niedokrwienne serca (4,9% vs 0,4% w badaniu 1) oraz wydłużenie odstępu QT/QTc, co wymaga monitorowania EKG i elektrolitów u pacjentów z predyspozycjami.
arytmia komorowa, ciśnienie tętnicze, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, hipoglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, krwotok, lek przeciwnadciśnieniowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, przewlekła niewydolność nerek, rak płaskonabłonkowy płuca, sorafenib, tętniak i rozwarstwienie tętnicy, toksyczność skórna, tozylan, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zespół długiego QT, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Capecitabinum Glenmark 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kapecytabiny wykazały, że doustne podawanie leku u małp Cynomolgus i myszy powoduje odwracalne objawy toksyczności charakterystyczne dla fluoropirymidyn, obejmujące układ pokarmowy, limfatyczny oraz krwiotwórczy. Zaobserwowano również odwracalne zmiany zwyrodnieniowe i zanikowe skóry, bez toksyczności wątroby i ośrodkowego układu nerwowego. W badaniach kardiotoksyczności u małp, dożylne podanie dawki 100 mg/kg skutkowało wydłużeniem odstępów PR i QT w EKG, natomiast doustne podawanie w dawce 1379 mg/m²/dobę nie wywołało takich efektów, co ma istotne znaczenie kliniczne. Dwuletnie badania na myszach nie wykazały działania rakotwórczego kapecytabiny, a wpływ na płodność u myszy był odwracalny – samice wykazywały zaburzenia płodności, a samce atrofie narządów płciowych, które ustępowały po przerwaniu terapii.
analog nukleozydowy, atrofia narządów, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, fluoropirymidyna, genotoksyczność, hematopoeza, hepatotoksyczność, kapecytabina, kardiotoksyczność, mutagenność, obumarcie płodu, ośrodkowy układ nerwowy, resorpcja płodu, szpik kostny, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka limfoidalna, toksyczność leku, toksyczność skórna, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie chromosomu, zapis EKG - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Benzacne Duo (10 mg + 50 mg)/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Benzacne Duo, zawierającego klindamycynę (10 mg/g) i nadtlenek benzoilu (50 mg/g), wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu miejscowym. Dwuletnie badania karcynogenności na myszach nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworowego, a badania toksyczności skórnej po wielokrotnym podaniu (do 90 dni) ujawniły jedynie niewielkie miejscowe podrażnienie skóry. Produkt wykazuje bardzo lekkie działanie drażniące na oczy, co jest istotne przy stosowaniu w okolicy oczu. Dane toksykologiczne wskazują, że nadtlenek benzoilu jest dobrze tolerowany miejscowo, mimo że wysokie dawki mogą powodować uszkodzenia DNA, jednak brak jest dowodów na jego karcynogenność, mutagenność czy fotorakotwórczość. Klindamycyna nie wykazała potencjału mutagennego ani toksycznego wpływu na reprodukcję, choć brak jest długoterminowych badań karcynogennych.
badanie in vitro, badanie in vivo, Benzacne Duo, działanie drażniące, fotokokarcynogenność, karcynogenność, klindamycyna, nadtlenek benzoilu, podrażnienie skóry, potencjał fotorakotwórczy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, promieniowanie słoneczne, toksyczność po podaniu jednorazowym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność skórna, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Capecitabinum Glenmark 500 mg
Przedkliniczne badania kapecytabiny wykazały charakterystyczną toksyczność po wielokrotnym podaniu u małp Cynomolgus i myszy, obejmującą układ pokarmowy, limfatyczny i krwiotwórczy, z odwracalnym charakterem zmian. Zaobserwowano również toksyczność skórną, natomiast nie stwierdzono uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego ani wątroby. W zakresie układu sercowo-naczyniowego, dożylne podanie dawki 100 mg/kg u małp powodowało wydłużenie odstępów PR i QT w EKG, co nie występowało przy podawaniu doustnym w dawce 1379 mg/m²/dobę. Dwuletnie badania rakotwórczości na myszach nie wykazały działania karcynogennego kapecytabiny, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowe leku.
5-fluorouracyl, analog nukleozydowy, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, elektrokardiogram, embriotoksyczność, fluoropirymidyna, kapecytabina, ośrodkowy układ nerwowy, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność sercowo-naczyniowa, toksyczność skórna, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon substancji czynnych
Propanol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Propanol, występujący w preparatach dezynfekcyjnych w formie 1-propanolu oraz 2-propanolu (alkoholu izopropylowego), wykazuje niską toksyczność doustną w badaniach na szczurach, z wartościami LD50 mieszczącymi się w zakresie od 12,91 do ponad 15 mL/kg masy ciała, co klasyfikuje go jako substancję praktycznie nieszkodliwą. Preparaty takie jak Kodan Tinktur Forte barwiony (2-propanol 45 g/100 g, 1-propanol 10 g/100 g), Octeniderm (2-propanol 45 g/100 g, 1-propanol 30 g/100 g), Primasept Med (propanol 10 g/100 g, alkohol izopropylowy 8 g/100 g) oraz Sensiva (propanol 45 g/100 g, alkohol izopropylowy 28 g/100 g) wykazały dobrą tolerancję skórną i niską toksyczność skórną, z LD50 dla Sensiva na poziomie 15 mL/kg mc. Badania drażliwości błon śluzowych oka u królików wskazały na lekko do umiarkowanie drażniące działanie, które jest odwracalne po spłukaniu, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania tych preparatów w warunkach klinicznych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aethylum chloratum Filofarm 70 g
Produkt leczniczy Aethylum Chloratum Filofarm zawiera 70 g chlorku etylu w aerozolu, jednak nie przeprowadzono dedykowanych badań przedklinicznych oceniających jego bezpieczeństwo stosowania. Dostępne dane pochodzą głównie z literatury naukowej i dotyczą ograniczonej toksyczności ostrej. W badaniach inhalacyjnych na szczurach stężenie śmiertelne LC50 wynosi 160000 mg/m³ przy dwugodzinnej ekspozycji, co oznacza, że przy takim stężeniu ginie 50% zwierząt. Brak jest natomiast danych dotyczących dawki śmiertelnej LD50 po podaniu doustnym lub przez skórę, co wskazuje na brak standardowych badań toksyczności ostrej dla tych dróg ekspozycji.
aplikacja na skórę, badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, dawka śmiertelna LD50, ekspozycja drogą pokarmową, ekspozycja inhalacyjna, genotoksyczność, kancerogenność, toksyczność doustna, toksyczność inhalacyjna, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność skórna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Permetryna Scabinol Forte 50 mg/g
Dane przedkliniczne dotyczące permetryny wskazują na niską toksyczność ostrej ekspozycji doustnej u gryzoni, z wartościami LD50 w zakresie 0,5-5 g/kg masy ciała, zależnymi od formulacji preparatu (najmniejsza toksyczność w wodnych zawiesinach, wyższa w oleju kukurydzianym) oraz stosunku izomerów cis/trans (izomer cis bardziej toksyczny). Objawy ostrej toksyczności obejmowały głównie neurotoksyczność (zespół T – drżenia, częściowy zespół CS – nadmierne wydzielanie śliny), z objawami pojawiającymi się do 2 godzin po ekspozycji. Po podaniu miejscowym toksyczność ogólnoustrojowa była minimalna, bez zgonów przy dawce 2 g/kg mc. na skórę. W badaniach podprzewlekłych i przewlekłych głównym narządem docelowym była wątroba, z obserwowanym wzrostem masy i hipertrofią komórek wątrobowych przy dawkach ≥100 mg/kg mc./dobę u szczurów. Najmniejsze dawki NOEL wynosiły od 5 mg/kg mc./dobę u psów do 20-1500 mg/kg mc./dobę u szczurów, zależnie od czasu i drogi podania. W badaniach toksyczności skórnej LOEL wynosiła 50 mg/kg mc./dobę, manifestując się podrażnieniem i reakcjami nadwrażliwości.
działanie rakotwórcze, ekotoksyczność, eozynofilia, hipertrofia komórek wątroby, izomer cis/trans, kardiotoksyczność, komórki nabłonkowe tarczycy, nadwrażliwość, neurotoksyczność, permetryna, podanie miejscowe, potencjał genotoksyczny, proliferacja peroksysomów, przerost wątroby, pyretroid, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, toksyczność skórna, wątroba, zawiesina w oleju, zawiesina wodna, zespół CS - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Glypvilo 50 mg
Przedkliniczne badania wildagliptyny wykazały, że lek jest stosunkowo bezpieczny przy dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi, z dawkami NOAEL znacznie przekraczającymi ekspozycję kliniczną. U psów stwierdzono opóźnienia przewodzenia wewnątrzsercowego przy dawkach powyżej 15 mg/kg mc., co odpowiada 7-krotnej ekspozycji względem Cmax u ludzi. W modelach gryzoni zaobserwowano gromadzenie piankowatych makrofagów pęcherzykowych w płucach przy dawkach NOAEL 25 mg/kg u szczurów (5-krotna ekspozycja AUC względem ludzi) oraz 750 mg/kg u myszy (142-krotna ekspozycja). Objawy ze strony przewodu pokarmowego u psów obejmowały biegunkę i krwawienia, jednak nie ustalono dawki bezobjawowej. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności wildagliptyny, a badania reprodukcyjne potwierdziły brak wpływu na płodność i wczesny rozwój zarodka, z dawkami NOAEL dla toksyczności zarodkowo-płodowej wynoszącymi 50-75 mg/kg mc. (9-10-krotna ekspozycja względem ludzi). Działania toksyczne na potomstwo obserwowano jedynie przy dawkach ≥150 mg/kg mc. z towarzyszącą toksycznością matki.
badania płodności, badania toksyczności, badanie genotoksyczne, ekspozycja na lek, genotoksyczność, gruczolakorak sutka, łuszczenie skóry, makrofagi pęcherzykowe, naczyniakomięsak krwionośny, NOAEL, objawy przewodu pokarmowego, potencjał rakotwórczy, rozwój prenatalny, toksyczność dla zarodka, toksyczność płucna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność sercowo-naczyniowa, toksyczność skórna, toksyczność żołądkowo-jelitowa, wewnątrzsercowe przewodzenie impulsów, wildagliptyna, właściwości mutagenne, zmiany histopatologiczne, zmiany martwicze - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sorafenib Mylan
Sorafenib jest związany z szeregiem istotnych działań niepożądanych wymagających ścisłego monitorowania. Najczęstsze to zespół dłoniowo-podeszwowy i wysypka, zwykle stopnia 1-2 wg CTC, pojawiające się w ciągu pierwszych 6 tygodni terapii, które mogą wymagać miejscowego leczenia, modyfikacji dawkowania lub przerwania leczenia. Nadciśnienie tętnicze, często łagodne lub umiarkowane, rozwija się we wczesnej fazie terapii i wymaga regularnej kontroli ciśnienia oraz standardowej terapii hipotensyjnej; w ciężkich przypadkach rozważa się odstawienie leku. Sorafenib może powodować tętniaki i rozwarstwienia tętnic, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem lub historią tętniaków. Hipoglikemia, czasem objawowa i wymagająca hospitalizacji, wymaga monitorowania glikemii i ewentualnego przerwania terapii. Zwiększone ryzyko krwawień, niedokrwienia mięśnia sercowego (4,9% vs 0,4% w badaniu 1; 2,7% vs 1,3% w badaniu 3), wydłużenie QT/QTc oraz ryzyko perforacji przewodu pokarmowego (<1%) to kolejne poważne powikłania, które mogą wymagać czasowego lub całkowitego odstawienia sorafenibu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi, chorobą wieńcową, zespołem długiego QT oraz u osób poddawanych rozległym zabiegom chirurgicznym.
arytmia komorowa, choroba wieńcowa, czas protrombinowy, hipoglikemia, inhibitor szlaku VEGF, leczenie hipotensyjne, lek przeciwcukrzycowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedrobnokomórkowy rak płuca, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, odwodnienie, perforacja przewodu pokarmowego, płaskonabłonkowy rak płuca, przełom nadciśnieniowy, rak nerkowokomórkowy, skąpomocz, stężenie glukozy we krwi, terapia przeciwnadciśnieniowa, tętniak i rozwarstwienie tętnicy, toksyczność skórna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół dłoniowo-podeszwowy, zespół długiego QT, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Duac (10 mg + 30 mg)/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Duac (10 mg + 30 mg/g żel), zawierającego klindamycynę i nadtlenek benzoilu, wykazały brak istotnego ryzyka karcynogenności w dwuletnich testach na myszach przy stosowaniu miejscowym (klindamycyna 10 mg/g, nadtlenek benzoilu 50 mg/g). Badania fotokarcynogenności wskazały na niewielkie skrócenie mediany czasu do powstania guza pod wpływem jednoczesnej ekspozycji na lek i promieniowanie UV, jednak kliniczne znaczenie tych wyników pozostaje niejasne. Długotrwałe (ponad 90 dni) testy toksyczności skórnej na zwierzętach nie wykazały istotnych działań toksycznych poza łagodnym miejscowym podrażnieniem, co potwierdza dobry profil bezpieczeństwa przy miejscowym stosowaniu preparatu.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie karcynogenności, badanie mutagenności, badanie toksyczności, działanie fotokarcinogenne, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, genotoksyczność, klindamycyna, klindamycyna z nadtlenkiem benzoilu, nadtlenek benzoilu, podrażnienie skóry, toksyczność skórna, tolerancja miejscowa, uszkodzenie DNA, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – AGARTHA 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wildagliptyny, substancji czynnej leku AGARTHA, wykazały brak działania mutagennego oraz brak istotnego wpływu na płodność i wczesny rozwój zarodka u szczurów. Dawki niepowodujące działań niepożądanych (NOAEL) ustalono na poziomie 15 mg/kg mc. dla opóźnień przewodzenia impulsów u psów (7-krotna ekspozycja względem Cmax u ludzi), 25 mg/kg mc. u szczurów oraz 750 mg/kg mc. u myszy dla gromadzenia piankowatych makrofagów w płucach (odpowiednio 5- i 142-krotność ekspozycji AUC u ludzi). W badaniach reprodukcyjnych u szczurów i królików dawki NOAEL wynosiły 75 mg/kg mc. i 50 mg/kg mc., odpowiednio 10- i 9-krotność ekspozycji u ludzi. W badaniu karcynogenności na szczurach (do 900 mg/kg mc.) nie stwierdzono zwiększonego ryzyka nowotworów, natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości gruczolakoraka sutków i naczyniakomięsaka krwionośnego przy dawkach ≥ 100 mg/kg mc., jednak uznano to za mało istotne klinicznie dla ludzi ze względu na brak genotoksyczności i specyfikę gatunkową.
badanie histopatologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie karcynogenności, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, ekspozycja na produkt leczniczy, genotoksyczność, gruczolakorak sutka, makrofag pęcherzykowy, naczyniakomięsak krwionośny, NOAEL, rozwój płodu, toksyczne działanie na zarodek, toksyczność płucna, toksyczność przewodu pokarmowego, toksyczność sercowo-naczyniowa, toksyczność skórna, wildagliptyna, wpływ na rozrodczość, zmiana histopatologiczna, zmiana kośćca, zmiana martwicza - Leksykon substancji czynnych
Alkohol izopropylowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Alkohol izopropylowy, stosowany w preparatach antyseptycznych o stężeniach od 8% do 60% (np. Primasept Med 8%, Sensiva 28%, Skinman Soft 60%, Softasept N 10%), wykazuje niską toksyczność ostrą. W badaniach na szczurach LD50 doustne wynosi około 15 ml/kg masy ciała (Primasept Med 8% – 15 ml/kg, Sensiva 28% – 14,72 ml/kg), co klasyfikuje te preparaty jako praktycznie nieszkodliwe. Ostra toksyczność skórna dla Sensiva wynosi również 15 ml/kg, a testy tolerancji miejscowej potwierdzają dobrą tolerancję skóry i brak działania drażniącego. Jednakże preparat Sensiva może wywoływać umiarkowane, odwracalne podrażnienie błon śluzowych oczu, co wymaga zachowania ostrożności podczas aplikacji. Wchłonięcie systemowe alkoholu izopropylowego może skutkować toksycznością podobną do etanolu, choć nie potwierdzono jego właściwości rakotwórczych, mimo teoretycznego ryzyka związanego z klastogennym działaniem etanolu.
alkohol izopropylowy, czynnik rakotwórczy, dezynfekcja skóry, drażliwość oczu, działanie drażniące na błony śluzowe, działanie toksyczne, efekt systemowy, komórka rakowa, LD50, oddziaływanie klastogenne, potencjał drażniący, preparat antyseptyczny, profil toksykologiczny, toksyczność doustna, toksyczność ostra, toksyczność skórna, tolerancja miejscowa, wchłanianie systemowe, właściwość rakotwórcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mykodermina (30 mg + 100 mg)/g
Przedkliniczne badania toksykologiczne pudru leczniczego MYKODERMINA, zawierającego 30 mg monoetanoloamidu kwasu undecylenowego oraz 100 mg undecylenianu cynku na 1 g produktu, wykazały niską toksyczność obu substancji aktywnych. Wartości LD50 dla monoetanoloamidu kwasu undecylenowego wynosiły 2500-3500 mg/kg (doustnie i podskórnie u myszy i szczurów), natomiast dla undecylenianu cynku 2500 mg/kg (doustnie u szczurów), co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa przy miejscowym stosowaniu. Długoterminowe podawanie kwasu undecylenowego w dawce do 400 mg/kg przez 6-9 miesięcy nie wykazało toksyczności u szczurów. Test Amesa potwierdził brak mutagenności obu składników, a dane kliniczne z ponad 50 lat stosowania pochodnych undecylenowych nie wskazują na działanie rakotwórcze. Badania reprodukcyjne wykazały brak teratogenności i toksyczności reprodukcyjnej dla undecylenianu cynku, natomiast brak jest danych dla monoetanoloamidu kwasu undecylenowego.
badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, cynk undecylenian, dawka letalna, działanie drażniące, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, genotoksyczność, keratyna naskórka, LD50, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, potencjał mutagenny, rakotwórczość, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność skórna, tolerancja skórna, undecylenian cynku, uszkodzenie materiału genetycznego, wada rozwojowa, wpływ na reprodukcję