Właściwości farmakodynamiczne
Axocar 10 mg + 10 mg
Axocar to lek z grupy inhibitorów reduktazy HMG-CoA, łączący ezetymib (10 mg) i symwastatynę (10-80 mg), stosowany w terapii hiperlipidemii. Ezetymib selektywnie hamuje wchłanianie cholesterolu i steroli roślinnych w jelitach poprzez blokadę białka NPC1L1, co skutkuje zmniejszeniem transportu cholesterolu do wątroby. W badaniu klinicznym wykazano, że ezetymib redukuje wchłanianie cholesterolu o 54% w porównaniu z placebo, nie wpływając na absorpcję triglicerydów, kwasów tłuszczowych, kwasów żółciowych, hormonów steroidowych ani witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A i D). Symwastatyna, po przekształceniu w aktywną formę beta-hydroksykwasu, hamuje enzym reduktazę HMG-CoA, ograniczając syntezę endogennego cholesterolu i obniżając stężenia cholesterolu LDL, VLDL, apolipoproteiny B oraz triglicerydów, jednocześnie podnosząc poziom cholesterolu HDL.
Właściwości farmakodynamiczne
Produkt leczniczy Axocar należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako inhibitory reduktazy HMG-CoA w skojarzeniu z innymi lekami wpływającymi na lipidy, oznaczonej kodem ATC: C10BA02. Jest to preparat zmniejszający stężenie lipidów, który działa poprzez selektywne hamowanie wchłaniania cholesterolu i pochodnych steroli roślinnych w jelitach oraz hamowanie syntezy endogennego cholesterolu.1
Mechanizm działania
Cholesterol obecny w osoczu krwi pochodzi z dwóch głównych źródeł: wchłaniania z przewodu pokarmowego oraz syntezy endogennej w organizmie. Axocar zawiera dwa składniki aktywne o uzupełniających się mechanizmach działania: ezetymib (10 mg) oraz symwastatynę (w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg lub 80 mg). Dzięki dwutorowej aktywności, lek powoduje zmniejszenie stężenia podwyższonego cholesterolu całkowitego (total-C), cholesterolu LDL, apolipoproteiny B (Apo B), triglicerydów (TG) i frakcji nie-HDL (non-HDL-C), a także zwiększenie stężenia cholesterolu HDL (HDL-C).2
Ezetymib – mechanizm działania
Ezetymib działa poprzez selektywne hamowanie wchłaniania cholesterolu z przewodu pokarmowego. Jego mechanizm działania różni się od innych klas leków hipolipemizujących, takich jak statyny, sekwestranty kwasów żółciowych (żywice), pochodne kwasu fibrynowego czy stanole roślinne. Na poziomie molekularnym ezetymib oddziałuje na przenośnik sterolu – białko Niemann-Pick C1-Like 1 (NPC1L1), które jest odpowiedzialne za wychwyt cholesterolu i fitosteroli w przewodzie pokarmowym.3
Ezetymib wiąże się z rąbkiem szczoteczkowym jelita cienkiego, hamując tym samym proces wchłaniania cholesterolu. Efektem tego działania jest zmniejszenie ilości cholesterolu transportowanego do wątroby. W dwutygodniowym badaniu klinicznym z udziałem 18 pacjentów z hipercholesterolemią wykazano, że ezetymib hamował wchłanianie cholesterolu z przewodu pokarmowego o 54% w porównaniu z placebo.4
Badania przedkliniczne potwierdziły wysoką selektywność działania ezetymibu. Substancja ta hamuje wchłanianie cholesterolu znakowanego izotopem węgla 14C, nie wpływając jednocześnie na wchłanianie innych składników, takich jak:5
- Triglicerydy – które stanowią ważny składnik tłuszczów we krwi
- Kwasy tłuszczowe – podstawowe składniki budulcowe lipidów
- Kwasy żółciowe – niezbędne do trawienia tłuszczów
- Progesteron – hormon steroidowy
- Etynyloestradiol – syntetyczny estrogen
- Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A i D) – kluczowe dla wielu procesów metabolicznych
Symwastatyna – mechanizm działania
Symwastatyna jest podawana w formie nieaktywnego laktonu, który po doustnym podaniu ulega hydrolizie w wątrobie do odpowiedniego, aktywnego beta-hydroksykwasu. Ta forma aktywna jest silnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA (reduktazy 3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzymu A). Enzym ten katalizuje przemianę HMG-CoA w mewalonian, co stanowi wczesny etap przemian prowadzących do powstawania cholesterolu. Zahamowanie tego procesu ogranicza szybkość syntezy cholesterolu w organizmie.6
Udowodniono, że symwastatyna skutecznie zmniejsza zarówno prawidłowe, jak i podwyższone stężenie cholesterolu LDL. Cząsteczki LDL powstają z lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL) i ulegają katabolizmowi poprzez receptor LDL charakteryzujący się bardzo wysokim powinowactwem. Mechanizm działania symwastatyny w zakresie obniżania stężenia cholesterolu LDL obejmuje dwa kluczowe efekty:7
- Zmniejszenie stężenia cholesterolu VLDL (VLDL-C) – ogranicza ilość substratu do powstawania LDL
- Indukcja receptora LDL – zwiększa liczbę receptorów na powierzchni komórek, co prowadzi do:
- Zmniejszonego wytwarzania cholesterolu LDL
- Zwiększonego katabolizmu (rozkładu) cholesterolu LDL
Podczas terapii symwastatyną obserwuje się również znaczące zmniejszenie stężenia apolipoproteiny B, która jest głównym białkiem strukturalnym cząsteczek LDL i VLDL. Ponadto, symwastatyna wywołuje niewielkie zwiększenie stężenia cholesterolu HDL (tzw. „dobrego cholesterolu”) oraz zmniejszenie stężenia triglicerydów (TG) w osoczu. W wyniku tych korzystnych zmian w profilu lipidowym dochodzi do poprawy kluczowych wskaźników ryzyka sercowo-naczyniowego – stosunek cholesterolu całkowitego do cholesterolu HDL oraz cholesterolu LDL do cholesterolu HDL ulega zmniejszeniu.8
| Składnik aktywny | Mechanizm działania | Wpływ na parametry lipidowe |
|---|---|---|
| Ezetymib (10 mg) | Hamowanie wchłaniania cholesterolu w jelitach poprzez oddziaływanie na białko NPC1L1 |
|
| Symwastatyna (10, 20, 40 lub 80 mg) | Hamowanie reduktazy HMG-CoA, kluczowego enzymu w syntezie cholesterolu |
|
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania