Działania niepożądane
Axocar 10 mg + 10 mg
Lek Axocar, zawierający ezetymib i symwastatynę w dawkach od 10 mg + 10 mg do 10 mg + 80 mg, został oceniony pod kątem bezpieczeństwa w badaniach klinicznych obejmujących około 12 000 pacjentów. Profil działań niepożądanych obejmuje m.in. trombocytopenię, niedokrwistość, reakcje alergiczne (anafilaksja, reakcje nadwrażliwości), zaburzenia psychiczne (depresja, bezsenność), neurologiczne (zawroty głowy, neuropatia obwodowa), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, zaparcia), oraz poważne działania mięśniowo-szkieletowe, takie jak miopatia i rabdomioliza. Częstość występowania miopatii wzrastała przy dawce symwastatyny 80 mg (1,0%) w porównaniu do 20 mg (0,02%). W badaniu IMPROVE-IT (n=18 144) częstość miopatii wynosiła 0,2% w grupie ezetymib + symwastatyna (10 mg + 40 mg) i 0,1% w grupie monoterapii symwastatyną, a rabdomioliza występowała odpowiednio u 0,1% i 0,2% pacjentów. Podwyższenie aktywności aminotransferaz (≥ 3x GGN) obserwowano u 1,7% pacjentów w badaniach klinicznych, a istotne klinicznie zwiększenie kinazy kreatynowej (≥ 10x GGN) u 0,2% leczonych.
Wprowadzenie do działań niepożądanych leku Axocar
Lek Axocar zawiera dwie substancje czynne: ezetymib i symwastatynę, występujące w różnych kombinacjach dawek (10 mg + 10 mg, 10 mg + 20 mg, 10 mg + 40 mg, 10 mg + 80 mg). Bezpieczeństwo stosowania tego skojarzenia zostało ocenione w badaniach klinicznych obejmujących około 12 000 pacjentów. Działania niepożądane obserwowano zarówno w kontrolowanych badaniach klinicznych, jak i po wprowadzeniu produktu do obrotu.1
Warto zwrócić uwagę, że profil bezpieczeństwa leku Axocar jest ściśle monitorowany, a dane pochodzą z różnych źródeł, w tym z badań klinicznych porównujących lek z placebo oraz z monoterapią statynami. Przedstawione poniżej działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania oraz układów i narządów, których dotyczą.2
Klasyfikacja działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się według poniższej terminologii:<sup data-drug="Axocar" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych uszeregowano zgodnie z następującą klasyfikacją: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do <1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 < do 1/1000), bardzo rzadko (3
- Bardzo często: występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥ 1/10)
- Często: występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż u 1 na 10 pacjentów (≥ 1/100 do <1/10)
- Niezbyt często: występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż u 1 na 100 pacjentów (≥ 1/1000 do < 1/100)
- Rzadko: występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż u 1 na 1000 pacjentów (≥ 1/10 000 < do 1/1000)
- Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (< 1/10 000), w tym pojedyncze przypadki
- Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono tabelę zawierającą kompletny wykaz działań niepożądanych obserwowanych podczas stosowania leku Axocar wraz z ich szczegółowym opisem i częstością występowania.4
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Trombocytopenia | Częstość nieznana | Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonej skłonności do krwawień i powstawania siniaków |
| Niedokrwistość | Częstość nieznana | Zmniejszenie liczby czerwonych krwinek, co może objawiać się zmęczeniem i osłabieniem | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Anafilaksja | Bardzo rzadko | Ciężka, zagrażająca życiu reakcja alergiczna, wymagająca natychmiastowej pomocy medycznej |
| Reakcje nadwrażliwości | Częstość nieznana | Różne objawy alergiczne o różnym nasileniu | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zmniejszenie łaknienia | Częstość nieznana | Utrata apetytu, która może prowadzić do utraty masy ciała |
| Zaburzenia psychiczne | Zaburzenia snu, bezsenność | Niezbyt często | Trudności z zasypianiem, utrzymaniem snu lub wczesne budzenie się |
| Depresja | Częstość nieznana | Obniżenie nastroju, utrata zainteresowań, poczucie winy, brak energii | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy | Niezbyt często | Uczucie wirowania lub niestabilności |
| Bóle głowy, parestezje | Niezbyt często | Ból głowy o różnym nasileniu, nieprawidłowe odczucia skórne (mrowienie, drętwienie) | |
| Neuropatia obwodowa, zaburzenia pamięci | Częstość nieznana | Uszkodzenie nerwów obwodowych, problemy z pamięcią, trudności w koncentracji | |
| Zaburzenia oka | Niewyraźne widzenie, zaburzenia widzenia | Rzadko | Pogorszenie ostrości widzenia lub inne zaburzenia widzenia |
| Zaburzenia naczyniowe | Uderzenia gorąca, nadciśnienie tętnicze | Częstość nieznana | Nagłe zaczerwienienie skóry z uczuciem gorąca, podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Kaszel, duszność, śródmiąższowa choroba płuc | Częstość nieznana | Uczucie braku tchu, kaszel, choroba zapalna płuc mogąca prowadzić do zwłóknienia płuc |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Ból brzucha, dyskomfort w jamie brzusznej, bóle w nadbrzuszu, niestrawność, wzdęcia, nudności, wymioty, wzdęcie brzucha, biegunka, suchość jamy ustnej, choroba refluksowa przełyku i żołądka | Niezbyt często | Różne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, które zwykle mają charakter łagodny do umiarkowanego |
| Zaparcia | Częstość nieznana | Trudności w oddawaniu stolca, rzadkie wypróżnienia | |
| Zapalenie trzustki, zapalenie żołądka | Częstość nieznana | Stany zapalne trzustki lub błony śluzowej żołądka, mogące objawiać się silnym bólem brzucha | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby/żółtaczka, niewydolność wątroby (fatalna i niefatalna), kamica żółciowa, zapalenie pęcherzyka żółciowego | Częstość nieznana | Poważne zaburzenia funkcji wątroby, które mogą objawiać się zażółceniem skóry i białkówek oczu, bólem brzucha, zmęczeniem |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd, wysypka, pokrzywka | Niezbyt często | Zmiany skórne o charakterze świądowym lub alergicznym |
| Polekowe zmiany liszajowate | Bardzo rzadko | Reakcja skórna przypominająca liszaj płaski, związana ze stosowaniem leku | |
| Łysienie, rumień wielopostaciowy, obrzęk naczynioruchowy | Częstość nieznana | Utrata włosów, poważne reakcje skórne z tworzeniem pęcherzy, obrzęk twarzy, warg, języka lub gardła | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle mięśni | Często | Ból mięśni o różnym nasileniu, najczęściej dotykający duże grupy mięśniowe |
| Bóle stawów, kurcze mięśni, osłabienie siły mięśni, dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego, bóle szyi, bóle kończyn, bóle pleców, bóle mięśniowo-szkieletowe | Niezbyt często | Różne dolegliwości ze strony układu mięśniowo-szkieletowego, które mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie | |
| Zerwanie mięśni | Bardzo rzadko | Uszkodzenie struktury mięśnia, zwykle w wyniku silnego napięcia | |
| Kurcze mięśni, miopatia (w tym zapalenie mięśni), rabdomioliza z ostrą niewydolnością nerek lub bez, tendinopatia (czasami powikłana zerwaniem ścięgien), immunozależna miopatia martwicza (IMNM) | Częstość nieznana | Poważne zaburzenia mięśniowe, od łagodnych kurczy po ciężkie uszkodzenie mięśni z rozpadem włókien mięśniowych i możliwą niewydolnością nerek | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Ginekomastia | Bardzo rzadko | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn |
| Zaburzenie erekcji | Częstość nieznana | Trudności w osiągnięciu lub utrzymaniu erekcji | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Astenia, ból w klatce piersiowej, zmęczenie, złe samopoczucie, obrzęki obwodowe | Niezbyt często | Ogólne osłabienie i zmęczenie, dyskomfort w klatce piersiowej, obrzęki kończyn |
| Ból | Częstość nieznana | Ból o różnej lokalizacji i nasileniu | |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie aktywności AlAT i (lub) AspAT, zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) we krwi | Często | Podwyższone parametry laboratoryjne wskazujące na zaburzenia funkcji wątroby lub uszkodzenie mięśni |
| Zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi, zwiększenie stężenia kwasu moczowego we krwi, zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy (GGTP), zwiększenie wartości międzynarodowego wskaźnika znormalizowanego (INR), obecność białka w moczu, zmniejszenie masy ciała, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej, nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby | Częstość nieznana | Różne nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych, które mogą wskazywać na zaburzenia funkcji różnych narządów |
Miopatia i rabdomioliza
Miopatia jest jednym z najważniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem statyn, w tym symwastatyny wchodzącej w skład leku Axocar. W badaniach klinicznych wykazano, że u pacjentów leczonych symwastatyną w dawce 80 mg na dobę miopatia występowała częściej niż u osób przyjmujących 20 mg na dobę (odpowiednio 1,0% w porównaniu z 0,02%).5
Szczególnym rodzajem miopatii jest immunozależna miopatia martwicza (IMNM), która bardzo rzadko może wystąpić podczas leczenia statynami lub po jego zakończeniu. Charakteryzuje się ona:6
- Utrzymującym się osłabieniem mięśni proksymalnych
- Zwiększoną aktywnością kinazy kreatynowej w surowicy, utrzymującą się mimo przerwania leczenia statynami
- Biopsia mięśni wykazuje martwiczą miopatię bez istotnego zapalenia
- Poprawa następuje w wyniku stosowania leków immunosupresyjnych
Rabdomioliza jest najcięższą postacią uszkodzenia mięśni, która może prowadzić do ostrej niewydolności nerek. W trakcie stosowania leku Axocar należy zwracać szczególną uwagę na objawy takie jak niewyjaśniony ból mięśni, tkliwość lub osłabienie, zwłaszcza jeśli towarzyszy im gorączka lub złe samopoczucie.7
Zaburzenia funkcji wątroby
W badaniach dotyczących leczenia skojarzonego ezetymibem i symwastatyną, częstość występowania istotnego klinicznie zwiększenia aktywności aminotransferaz w surowicy krwi (aktywność AlAT i (lub) AspAT ≥ 3x GGN) wynosiła 1,7%. Zwiększenie aktywności aminotransferaz przebiegało zwykle bezobjawowo, nie towarzyszyła mu cholestaza, a wartości enzymów powracały do poziomu wyjściowego po przerwaniu leczenia lub w przypadku kontynuowania leczenia.8
Istotne klinicznie zwiększenie aktywności CK (≥10x GGN) zaobserwowano u 0,2% pacjentów leczonych ezetymibem i symwastatyną.9
Szczególne populacje pacjentów
Dzieci i młodzież
W badaniu z udziałem młodzieży (w wieku 10 do 17 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną (n=248), obserwowano następujące działania niepożądane:10
- Podwyższenie aktywności AlAT i (lub) AspAT (≥ 3x GGN, nieprzerwanie) – u 3% pacjentów (4 pacjentów) leczonych ezetymibem z symwastatyną w porównaniu z 2% osób (2 pacjentami) z grupy stosującej symwastatynę w monoterapii
- Podwyższenie stężenia CPK (≥ 10x GGN) – u 2% (2 pacjentów) leczonych ezetymibem z symwastatyną i u 0% uczestników z grupy stosującej symwastatynę w monoterapii
- Nie zaobserwowano przypadków miopatii
Pacjenci z chorobą wieńcową
W badaniu IMPROVE-IT z udziałem 18 144 pacjentów z chorobą wieńcową i ostrym zespołem wieńcowym w wywiadzie, porównywano leczenie ezetymibem i symwastatyną w dawce 10 mg + 40 mg (n=9067) z monoterapią symwastatyną w dawce 40 mg (n=9077). Mediana okresu obserwacji wynosiła 6,0 lat.11
W tym badaniu obserwowano:<sup data-drug="Axocar" data-section="Działania niepożądane" title="Wskaźnik przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosił 10,6% u pacjentów leczonych ezetymibem i symwastatyną oraz 10,1% u pacjentów leczonych symwastatyną. Częstość występowania miopatii w grupie otrzymującej ezetymib i symwastatynę oraz w grupie otrzymującej symwastatynę wynosiła odpowiednio 0,2% i 0,1%. Miopatię zdefiniowano, jako niewyjaśnione osłabienie mięśni lub ból ze zwiększoną aktywnością CK w surowicy wynoszącą ≥ 10x GGN lub 2 kolejne epizody zwiększenia aktywności CK wynoszące ≥ 5 i 12
- Zbliżone profile bezpieczeństwa w obu grupach
- Wskaźnik przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosił 10,6% u pacjentów leczonych ezetymibem i symwastatyną oraz 10,1% u pacjentów leczonych symwastatyną
- Częstość występowania miopatii w grupie otrzymującej ezetymib i symwastatynę oraz w grupie otrzymującej symwastatynę wynosiła odpowiednio 0,2% i 0,1%
- Częstość występowania rabdomiolizy wynosiła odpowiednio 0,1% w grupie otrzymującej ezetymib i symwastatynę oraz 0,2% w grupie otrzymującej symwastatynę
- Częstość występowania kolejnych wzrostów poziomu transaminaz (≥ 3x GGN) wynosiła odpowiednio 2,5% w grupie otrzymującej ezetymib i symwastatynę oraz 2,3% w grupie otrzymującej symwastatynę
- Działania niepożądane ze strony pęcherzyka żółciowego zgłoszono u 3,1% pacjentów z grupy otrzymującej ezetymib i symwastatynę oraz u 3,5% pacjentów z grupy leczonej symwastatyną
- Nowotwór zdiagnozowano odpowiednio u 9,4% i 9,5% pacjentów
Pacjenci z przewlekłą chorobą nerek
W badaniu SHARP (Study of Heart and Renal Protection) z udziałem ponad 9000 pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, porównywano leczenie ezetymibem i symwastatyną w dawce 10 mg + 20 mg na dobę (n=4650) z placebo (n=4620). Średni okres obserwacji wynosił 4,9 roku.13
W tym badaniu: 3x GGN) stwierdzono u 0,7% pacjentów leczonych ezetymibem i symwastatyną w porównaniu z 0,6% pacjentów przyjmujących placebo”>14
- Rejestrowano tylko ciężkie działania niepożądane i przypadki rezygnacji z powodu wystąpienia jakichkolwiek działań niepożądanych
- Częstość przerywania leczenia z powodu wystąpienia działań niepożądanych była porównywalna (10,4% wśród pacjentów leczonych ezetymibem i symwastatyną i 9,8% wśród pacjentów przyjmujących placebo)
- Częstość występowania miopatii i (lub) rabdomiolizy wyniosła 0,2% w przypadku pacjentów leczonych ezetymibem i symwastatyną i 0,1% wśród pacjentów przyjmujących placebo
- Przypadki zwiększenia aktywności aminotransferaz (> 3x GGN) stwierdzono u 0,7% pacjentów leczonych ezetymibem i symwastatyną w porównaniu z 0,6% pacjentów przyjmujących placebo
- Nie odnotowano statystycznie istotnego wzrostu częstości występowania nowotworów (9,4% w grupie leczonej ezetymibem i symwastatyną, 9,5% w grupie przyjmującej placebo), zapalenia wątroby, operacji usunięcia pęcherzyka żółciowego lub powikłań kamicy żółciowej, lub zapalenia trzustki
Zespół nadwrażliwości i inne reakcje szczególne
Rzadko zgłaszano występowanie zespołu nadwrażliwości, obejmującego niektóre z następujących objawów:15
- Obrzęk naczynioruchowy
- Zespół toczniopodobny
- Zespół bólu wielomięśniowego
- Zapalenie skórno-mięśniowe
- Zapalenie naczyń
- Trombocytopenia
- Eozynofilia
- Zwiększenie szybkości sedymentacji krwinek czerwonych
- Zapalenie stawów i ból stawów
- Pokrzywka
- Reakcja nadwrażliwości na światło
- Gorączka
- Uderzenia gorąca
- Duszność
- Złe samopoczucie
Zaburzenia metabolizmu i inne dodatkowe działania niepożądane
U pacjentów przyjmujących statyny, w tym symwastatynę, zgłaszano przypadki: 30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie).”>16
- Wzrostu stężenia HbA1c i glukozy w surowicy na czczo
- Rzadkie przypadki zaburzeń funkcji poznawczych (np. utrata pamięci, słaba pamięć, amnezja, zaburzenia pamięci, splątanie) – problemy były na ogół łagodne i ustępowały po przerwaniu leczenia statyną
- Zaburzenia snu, w tym koszmary senne
- Zaburzenia funkcji seksualnych
- Cukrzyca – częstość zależy od obecności lub braku czynników ryzyka (poziom glukozy na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie)
Monitorowanie bezpieczeństwa terapii
Po dopuszczeniu produktu leczniczego Axocar do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego.17
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.18
Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych będzie można zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.19
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania