atetoza
Atetoza to zaburzenie ruchowe charakteryzujące się powolnymi, wijącymi się, niekontrolowanymi ruchami, głównie obejmującymi kończyny, twarz i tułów. Jest to jeden z typów dystonii, związany z uszkodzeniem jąder podstawy mózgu, szczególnie prążkowia (ciała prążkowanego).
Etiologia atetozy obejmuje m.in. dziecięce porażenie mózgowe, niedotlenienie okołoporodowe, kernicterus (żółtaczka jąder podkorowych), choroby metaboliczne, zatrucie metalami ciężkimi czy polekowe uszkodzenia układu pozapiramidowego. Ruchy atetotyczne nasilają się podczas stresu, emocji oraz przy próbach wykonywania ruchów zamierzonych, a ustępują podczas snu.
Diagnostyka atetozy opiera się na badaniu neurologicznym, neuroobrazowaniu (MRI, CT) oraz wykluczeniu innych przyczyn zaburzeń ruchowych. Leczenie jest objawowe i obejmuje stosowanie leków z grupy antagonistów dopaminy, leków antycholinergicznych, benzodiazepin oraz rehabilitację ruchową. W wybranych przypadkach rozważa się zastosowanie toksyny botulinowej lub głębokiej stymulacji mózgu (DBS).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Diazepam Grindeks 10 mg/2 ml
Diazepam Genoptim w roztworze do wstrzykiwań (10 mg/2 ml) jest benzodiazepiną stosowaną w stanach klinicznych wymagających pilnej interwencji, takich jak stany pobudzenia, lęku o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego, stany padaczkowe, tężec, stany przedrzucawkowe, rzucawka oraz zespół odstawienia alkoholu. Lek wykazuje szybkie działanie uspokajające, przeciwdrgawkowe i miorelaksacyjne, co czyni go szczególnie przydatnym w sytuacjach, gdy podanie doustne jest niemożliwe lub niewskazane. Preparat jest również stosowany w premedykacji przed zabiegami diagnostycznymi, chirurgicznymi i endoskopowymi, w tym cewnikowaniem serca, zapewniając odpowiednią sedację i redukcję lęku pacjenta. W terapii spastyczności i odruchowych skurczów mięśni diazepam działa na ośrodkowy układ nerwowy, poprawiając komfort pacjentów z uszkodzeniami rdzenia kręgowego, porażeniem mózgowym, paraplegią, atetoza oraz zespołem postępującej sztywności.
atetoza, benzodiazepina, cewnikowanie serca, delirium tremens, działanie przeciwdrgawkowe, indukcja znieczulenia, monitorowanie pacjenta, napięcie psychiczne, objawy abstynencyjne, obrażenie rdzenia kręgowego, opieka przedoperacyjna, paraplegia, pobudzenie psychomotoryczne, podanie doustne, podawanie parenteralne, porażenie mózgowe, procedura endoskopowa, roztwór do wstrzykiwań, rzucawka, sedacja przedoperacyjna, spastyczność, stan drgawkowy, stan przedrzucawkowy, substancja pomocnicza, terapia intensywna, tężec, zabieg diagnostyczny, zaburzenie wchłaniania, zespół odstawienia alkoholu, zespół postępującej sztywności - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Diazepam Genoptim 5 mg
Diazepam Genoptim, zawierający diazepam w dawkach 2 mg i 5 mg, jest wskazany u dorosłych do leczenia ciężkich zaburzeń lękowych, które powodują znaczną niesprawność lub skrajny dyskomfort, oraz do objawowego leczenia alkoholowego zespołu abstynencyjnego, gdzie zaleca się stosowanie w warunkach szpitalnych z monitorowaniem stanu pacjenta. Ponadto, lek jest stosowany u dorosłych i dzieci powyżej 6 lat w terapii skurczów mięśni szkieletowych o różnej etiologii, w tym spastyczności związanej z uszkodzeniem górnego neuronu ruchowego. Tabletki mają charakterystyczny wygląd i zawierają laktozę jednowodną (168,1 mg w tabletce 2 mg i 165,1 mg w tabletce 5 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
alkoholowy zespół abstynencyjny, atetoza, benzodiazepina, diazepam, laktoza jednowodna, monitorowanie pacjenta, nietolerancja laktozy, ośrodkowy układ nerwowy, paraplegia, porażenie mózgowe, skurcz mięśni szkieletowych, upośledzenie koordynacji ruchowej, uzależnienie lekowe, zaburzenie lękowe, zespół odstawienia alkoholu, zespół uogólnionej sztywności - Leksykon leków
Przedawkowanie – Clemastinum Aflofarm 0,5 mg/5 ml
Przedawkowanie klemastyny stanowi poważne zagrożenie, zwłaszcza u dzieci, u których początkowo dominuje pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego (OUN) objawiające się pobudzeniem, omamami i drgawkami, co jest czynnikiem złego rokowania. U dorosłych przeważa hamowanie OUN, manifestujące się sennością i śpiączką. Zarówno u dzieci, jak i dorosłych możliwe są ciężkie powikłania, takie jak śpiączka i zapaść sercowo-naczyniowa. Drgawki pojawiające się przy dawce niewiele mniejszej od dawki śmiertelnej wskazują na ciężki przebieg zatrucia. Objawy obejmują także zaburzenia koordynacji, ataksję, drżenia mięśniowe, depresję oddechowo-krążeniową, suchość błon śluzowych, rozszerzone źrenice oraz podwyższoną temperaturę ciała, szczególnie u dzieci.
analiza toksykologiczna, ataksja, atetoza, depresja oddechowo-krążeniowa, drgawki, drżenie mięśniowe, działanie antycholinergiczne, fizostygmina, klemastyna, leczenie objawowe, objawy przeciwcholinergiczne, obniżone ciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, OUN, płukanie żołądka, pochodna benzodiazepiny, sinica, śpiączka, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, węgiel aktywny, zapaść sercowo-naczyniowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Risperidone Grindeks 3 mg
Risperidon Grindeks, lek przeciwpsychotyczny, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Najczęściej obserwowane (≥10%) to parkinsonizm, sedacja, ból głowy oraz bezsenność. Objawy pozapiramidowe, takie jak parkinsonizm i akatyzja, wykazują zależność od dawki. Hiperprolaktynemia jest istotnym efektem ubocznym, prowadzącym do ginekomastii, zaburzeń miesiączkowania, mlekotoku i dysfunkcji seksualnych. Metabolicznie istotne jest zwiększenie masy ciała, obserwowane u 18% pacjentów ze schizofrenią oraz średni przyrost masy ciała o 7,3 kg u dzieci i młodzieży po 12 miesiącach terapii. Cukrzyca występuje u 0,18% leczonych, co jest wyższą częstością niż w grupie placebo (0,11%). W zakresie układu sercowo-naczyniowego odnotowano tachykardię, nadciśnienie tętnicze oraz bardzo rzadkie przypadki wydłużenia odstępu QT i poważnych arytmii, w tym torsade de pointes. U osób starszych z otępieniem zwiększa się ryzyko przemijających napadów niedokrwiennych (1,4%) i udarów mózgu (1,5%).
akatyzja, arytmia komorowa, atetoza, bezsenność, bradykinezja, choreoatetoza, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, drżenie, dysfagia, dyskineza, dystonia, eozynofilia, ginekomastia, hiperkeratoza, hiperprolaktynemia, hipokinezja, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, migotanie komór, mlekotok, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, napad toniczno-kloniczny, neutropenia, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, parkinsonizm, pokrzywka, przemijający napad niedokrwienny, przyrost masy ciała, sedacja, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, udar naczyniowy mózgu, wydłużenie odstępu QT, zakażenie dróg moczowych, zakrzepica żył głębokich, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zatorowość płucna, zatrzymanie akcji serca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Diazepam Genoptim 2 mg
Diazepam Genoptim, dostępny w tabletkach 2 mg i 5 mg, jest benzodiazepiną stosowaną u dorosłych w leczeniu ciężkich zaburzeń lękowych oraz alkoholowego zespołu abstynencyjnego, gdzie łagodzi objawy takie jak pobudzenie psychoruchowe, drżenie i nadmierna potliwość. Lek znajduje także zastosowanie u dorosłych i dzieci powyżej 6 lat w terapii objawowej skurczów mięśni szkieletowych o różnej etiologii, w tym spowodowanych stanem zapalnym, urazem czy zaburzeniami górnego neuronu ruchowego (np. porażenie mózgowe, paraplegia, atetoza). Tabletki o średnicy 8 mm zawierają odpowiednio 168,1 mg (2 mg tabletka) i 165,1 mg (5 mg tabletka) laktozy jednowodnej, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
alkoholowy zespół abstynencyjny, atetoza, benzodiazepina, diazepam, nadmierna potliwość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja laktozy, paraplegia, pobudzenie psychoruchowe, porażenie mózgowe, skurcz mięśni szkieletowych, tolerancja lekowa, zaburzenie lękowe, zaburzenie snu, zespół uogólnionej sztywności - Leksykon leków
Działania niepożądane – Risperidone Teva 37,5 mg
Risperidone Teva 37,5 mg w formie proszku i rozpuszczalnika do zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej występujące działania niepożądane (≥1/10) to bezsenność, lęk, ból głowy, infekcje górnych dróg oddechowych, parkinsonizm oraz depresja. Parkinsonizm i akatyzja wykazują zależność od dawki, co wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania. Ponadto, obserwuje się ryzyko ciężkich powikłań miejscowych w miejscu wstrzyknięcia, takich jak martwica, ropień, zapalenie tkanki łącznej, wrzód, krwiak, torbiel i guzek, których częstość występowania jest nieznana, a niektóre przypadki wymagały interwencji chirurgicznej. Wśród innych działań niepożądanych odnotowano także hiperprolaktynemię z możliwymi konsekwencjami endokrynologicznymi oraz cukrzycę (0,18% w grupie leczonej vs 0,11% w placebo, całkowita częstość 0,43%).
akatyzja, atetoza, bezsenność, ból głowy, bradykinezja, choreoatetoza, cukrzyca, depresja, drgawka kloniczna mięśni, dyskineza, dystonia, działanie niepożądane, ginekomastia, guzek, hiperprolaktynemia, hipokinezja, infekcja górnych dróg oddechowych, kręcz szyi, krwiak, kurcz powiek, lęk, martwica, mlekotok, napad drgawkowy, napad toniczno-kloniczny, obrzęk, obrzęk ciastowaty, opistotonus, parkinsonizm, pleurototonus, przedłużone uwalnianie, ropień, szczękościsk, torbiel, wrzód, zaburzenie menstruacji, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie zatok, zawiesina do wstrzykiwań, zespół niespokojnych nóg, zespół pozapiramidowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Risperidon Vipharm 2 mg
Risperidon Vipharm, lek przeciwpsychotyczny, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które występują z różną częstością i nasileniem. Najczęstsze działania niepożądane (≥10% pacjentów) to parkinsonizm, sedacja/senność, ból głowy oraz bezsenność. Występowanie parkinsonizmu i akatyzji wykazuje zależność od dawki. Działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia hematologiczne (neutropenia, agranulocytoza), endokrynologiczne (hiperprolaktynemia, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego), metaboliczne (zwiększenie masy ciała, cukrzyca z częstością 0,43%), neurologiczne (zespół pozapiramidowy, w tym parkinsonizm, akatyzja, dystonia), kardiologiczne (tachykardia, wydłużenie odstępu QT, migotanie przedsionków) oraz zaburzenia ze strony układu oddechowego, pokarmowego, skóry i mięśniowo-szkieletowego. U dzieci i młodzieży (5-17 lat) obserwuje się podobny profil działań niepożądanych, z większą częstością występowania senności, zmęczenia, bólu głowy, wzmożonego łaknienia i innych objawów.
agranulocytoza, akatyzja, arytmia komorowa, atetoza, choreoatetoza, cukrzyca, dyskineza, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipoglikemia, jaskra, lek przeciwpsychotyczny, małopłytkowość, migotanie komór, mlekotok, neutropenia, niedokrwistość, paliperidon, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, rysperydon, sedacja, tachykardia komorowa, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia miesiączkowania, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatrucie wodne, zespół niespokojnych nóg, zespół pozapiramidowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Risperidone Grindeks 2 mg
Rysperydon, lek przeciwpsychotyczny, wykazuje szeroki zakres działań niepożądanych, z częstością występowania ≥10% obejmujących parkinsonizm, sedację/senność, ból głowy oraz bezsenność. Działania pozapiramidowe, takie jak parkinsonizm (objawy: sztywność mięśni, bradykinezja, maskowaty wyraz twarzy) i akatyzja (niepokój ruchowy), są zależne od dawki i wymagają szczególnej uwagi. Układ nerwowy jest szczególnie narażony na działania niepożądane, w tym dystonię, dyskinezę późną oraz rzadki, ale zagrażający życiu złośliwy zespół neuroleptyczny. Hiperprolaktynemia występuje bardzo często i może prowadzić do ginekomastii, zaburzeń miesiączkowania, mlekotoku oraz zaburzeń funkcji seksualnych. Zwiększenie masy ciała o ≥7% obserwuje się u 18% dorosłych pacjentów, a u dzieci i młodzieży przyrost masy ciała może wynosić średnio 7,3 kg po 12 miesiącach terapii. Cukrzyca występuje u 0,43% leczonych, a tachykardia i nadciśnienie tętnicze są częstymi zaburzeniami kardiologicznymi.
akatyzja, arytmia komorowa, atetoza, blok przedsionkowo-komorowy, bradykinezja, choreoatetoza, dyskineza późna, dystonia, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hipokinezja, lek przeciwpsychotyczny, migotanie komór, migotanie przedsionków, mlekotok, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, paliperydon, parkinsonizm, przemijający napad niedokrwienny, rysperydon, sedacja, tachykardia, tachykardia komorowa, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół niespokojnych nóg, zespół posturalnej tachykardii ortostatycznej, zespół pozapiramidowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Diazepam Grindeks 5 mg
Diazepam Grindeks w dawce 5 mg w formie tabletek jest wskazany do leczenia ciężkich zaburzeń lękowych oraz napięcia mięśniowego, które znacząco utrudniają codzienne funkcjonowanie pacjenta. Lek stosuje się w objawowym leczeniu stanów lękowych, napięcia oraz innych zaburzeń psychicznych i fizycznych związanych z lękiem, w tym w zaburzeniach zachowania, schizofrenii oraz stanach lękowych wywołanych przez zaburzenia czynnościowe różnych układów. Diazepam jest również stosowany jako leczenie wspomagające w zaburzeniach napięcia mięśniowego, takich jak spastyczność wynikająca z uszkodzeń rdzenia kręgowego, porażenia mózgowego, paraplegii, atetozy czy zespołu postępującej sztywności. Tabletki zawierają 5 mg diazepamu i posiadają linię podziału umożliwiającą dostosowanie dawki.
atetoza, benzodiazepina, diazepam, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, obrażenie rdzenia kręgowego, paraplegia, pobudzenie psychoruchowe, porażenie mózgowe, schizofrenia, skurcz mięśniowy, spastyczność, stan lękowy, uzależnienie lekowe, zaburzenie czynnościowe, zaburzenie lękowe, zaburzenie napięcia mięśniowego, zaburzenie psychiczne, zaburzenie zachowania, zespół postępującej sztywności - Leksykon leków
Przedawkowanie – Clemastinum WZF 1 mg
Przedawkowanie klemastyny, substancji czynnej leku Clemastinum WZF (1 mg tabletki), prowadzi do szybkiego (0,5-2 godziny) wystąpienia objawów typowych dla leków przeciwhistaminowych, obejmujących zarówno pobudzenie, jak i depresję ośrodkowego układu nerwowego (OUN). U dzieci dominują objawy pobudzeniowe OUN, takie jak nadmierna aktywność psychomotoryczna, omamy, ataksja, drżenia mięśniowe i atetoza, co wiąże się z wyższym ryzykiem śmiertelnych powikłań. U dorosłych przeważają objawy hamujące OUN, w tym senność, a w ciężkich przypadkach śpiączka. Zarówno u dzieci, jak i dorosłych może dojść do zapaści sercowo-naczyniowej, sinicy, obniżenia ciśnienia tętniczego, drgawek oraz zatrzymania oddychania. Charakterystyczna jest sekwencja objawów neurologicznych, gdzie drgawki poprzedza łagodna depresja OUN, a hiperrefleksja może przejść w poudarową depresję prowadzącą do zatrzymania krążenia i oddychania.
ataksja, atetoza, drgawki, drżenie mięśniowe, dysfagia, hemodializa, hemoperfuzja, hiperrefleksja, hipertermia, klemastyna, leczenie objawowe, lek przeciwhistaminowy, mydriaza, obniżenie ciśnienia tętniczego, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, rozszerzenie źrenic, sinica, śpiączka, suchość błony śluzowej, węgiel aktywowany, zachłyśnięcie, zapaść sercowo-naczyniowa, zatrzymanie oddychania - Leksykon substancji czynnych
Diazepam – Wskazania do stosowania
Diazepam, będący benzodiazepiną, wykazuje szerokie spektrum działania terapeutycznego, obejmujące leczenie objawowe zaburzeń lękowych, stanów silnego pobudzenia psychotycznego, alkoholowego zespołu abstynencyjnego (w tym delirium tremens), skurczów mięśni szkieletowych o różnej etiologii oraz spastyczności związanej z uszkodzeniami rdzenia kręgowego i neuronów wstawkowych. Ponadto, jest lekiem z wyboru w stanach padaczkowych, drgawkach gorączkowych i rzucawce ciężarnych. W premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi i diagnostycznymi diazepam redukuje lęk i ułatwia procedury. Wskazania różnią się w zależności od postaci farmaceutycznej: tabletki (2 mg, 5 mg), zawiesina doustna (2 mg/5 ml), roztwór do wstrzykiwań (5 mg/ml, 10 mg/2 ml), mikrowlewka doodbytnicza (5 mg/2,5 ml, 10 mg/2,5 ml) oraz autostrzykawka (10 mg/2 ml) stosowana w zatruciach bojowymi środkami fosforoorganicznymi. Mikrowlewka doodbytnicza jest szczególnie użyteczna u dzieci i w warunkach przedszpitalnych, gdy dostęp dożylny jest utrudniony.
alkoholowy zespół abstynencyjny, atetoza, benzodiazepina, biodostępność, cewnikowanie serca, delirium tremens, depresja oddechowa, drgawki gorączkowe, endoskopia, kardiowersja, lek przeciwpadaczkowy, majaczenie alkoholowe, mikrowlewka doodbytnicza, napad lęku, obrażenie rdzenia kręgowego, paraplegia, pobudzenie psychotyczne, porażenie mózgowe, premedykacja, roztwór do wstrzykiwań, rzucawka ciężarnych, schizofrenia, sedacja, skurcz mięśni szkieletowych, spadek ciśnienia tętniczego, spastyczność, stan drgawkowy, stan lękowy, stan padaczkowy, tężec, zaburzenie czynnościowe, zaburzenie psychiczne, zatrucie bojowymi środkami trującymi, zawiesina doustna, zespół uogólnionej sztywności, związek fosforoorganiczny