Przedawkowanie
Clemastinum Hasco 1 mg

Przedawkowanie klemastyny prowadzi do złożonych zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego (OUN) o charakterze zarówno depresyjnym (dominująca senność, śpiączka), jak i pobudzającym (omamy, pobudzenie, hiperrefleksja), pojawiających się w ciągu 0,5-2 godzin od przyjęcia dawki toksycznej. W obrazie klinicznym obserwuje się także zaburzenia motoryczne (atakksja, drżenia mięśniowe, atetoza), objawy wegetatywne (hipertermia, suchość błon śluzowych, midriaza, zaczerwienienie twarzy) oraz krytyczne powikłania sercowo-naczyniowe, takie jak sinica i zapaść, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. Drgawki, często poprzedzone łagodną depresją OUN, wymagają natychmiastowej interwencji farmakologicznej. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić zatrucia innymi lekami o działaniu przeciwcholinergicznym, zwłaszcza trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi.

Pobierz ChPL PDF Clemastinum Hasco – Tabletki – 1 mg
  1. Przedawkowanie klemastyny – analiza kliniczna
    1. Objawy kliniczne przedawkowania
    2. Szczegółowa charakterystyka objawów przedawkowania klemastyny
    3. Postępowanie terapeutyczne w przypadku przedawkowania
    4. Schemat postępowania w przedawkowaniu klemastyny
    5. Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu
    6. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. alergia skórna
  2. alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa
  3. obrzęk naczynioruchowy
  4. pokrzywka
  5. świąd
  6. zapalenie kontaktowe skóry
Substancja czynna
  1. klemastyna
Kategoria leku
  1. leki przeciwalergiczne
  2. leki przeciwhistaminowe

Przedawkowanie klemastyny – analiza kliniczna

Przedawkowanie klemastyny może prowadzić do szeregu poważnych zaburzeń, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Opisane przypadki zatruć u dorosłych wskazują na dwojakie działanie toksyczne leku na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) – zarówno hamujące, jak i pobudzające, przy czym dominuje efekt depresyjny manifestujący się sennością mogącą przechodzić w śpiączkę. W stanie przedawkowania może również dojść do zapaści sercowo-naczyniowej, stanowiącej bezpośrednie zagrożenie życia pacjenta.1

Objawy kliniczne przedawkowania

Pierwsze objawy toksycznego działania klemastyny obserwuje się już po 30 minutach do 2 godzin od przyjęcia dawki toksycznej. Toksyczność klemastyny manifestuje się szerokim spektrum objawów, które można podzielić na kilka grup w zależności od układu dotkniętego działaniem toksycznym.2

W obrazie klinicznym przedawkowania klemastyny mogą występować następujące zaburzenia:3

  • Zaburzenia neurologiczne: omamy, pobudzenie psychoruchowe, ataksja, zaburzenia koordynacji ruchowej, drżenia mięśniowe, atetoza (powolne, mimowolne ruchy kończyn), hiperrefleksja (wzmożenie odruchów) przechodząca w depresję poudarową
  • Zaburzenia wegetatywne: hipertermia (podwyższona temperatura ciała), suchość błony śluzowej jamy ustnej, rozszerzenie źrenic, zaczerwienienie twarzy
  • Zaburzenia sercowo-naczyniowe: sinica, zapaść sercowo-naczyniowa
  • Objawy krytyczne: drgawki, zatrzymanie krążenia i oddychania

Istotnym elementem w przebiegu zatrucia jest możliwość wystąpienia drgawek, które mogą być poprzedzone depresją o łagodnym nasileniu. Drgawki stanowią poważne powikłanie przedawkowania i wymagają natychmiastowej interwencji farmakologicznej.4

Szczegółowa charakterystyka objawów przedawkowania klemastyny

Układ/narząd Objawy przedawkowania Charakterystyka kliniczna Czas wystąpienia
Ośrodkowy układ nerwowy (OUN) Senność, śpiączka Dominujący efekt depresyjny OUN, narastająca senność mogąca prowadzić do śpiączki 0,5-2 h od przyjęcia dawki toksycznej
OUN – objawy pobudzenia Omamy, pobudzenie, hiperrefleksja Przeciwstawne działanie toksyczne, przejaw pobudzenia ośrodkowego Wczesna faza zatrucia
OUN – zaburzenia ruchowe Ataksja, zaburzenia koordynacji ruchowej, drżenia mięśniowe, atetoza Zaburzenia motoryki wynikające z toksycznego działania na struktury podkorowe W pełni rozwiniętym obrazie zatrucia
Układ wegetatywny Hipertermia, suchość błony śluzowej jamy ustnej, midriaza (rozszerzenie źrenic), zaczerwienienie twarzy Działanie antycholinergiczne klemastyny nasilone przy przedawkowaniu Towarzyszą głównym objawom zatrucia
Układ sercowo-naczyniowy Zapaść sercowo-naczyniowa, sinica Objaw zagrażający życiu, wymaga natychmiastowej interwencji Może być wczesnym objawem ciężkiego zatrucia
Objawy krytyczne Drgawki, zatrzymanie krążenia i oddychania Stan bezpośredniego zagrożenia życia, poprzedzony często depresją o łagodnym nasileniu W zaawansowanym stadium zatrucia

Postępowanie terapeutyczne w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania klemastyny powinno być wdrożone jak najszybciej i kontynuowane tak długo, jak to konieczne. Podstawą jest leczenie objawowe i podtrzymujące funkcje życiowe, ponieważ nie istnieje swoista odtrutka dla klemastyny.5

W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić zatrucie innymi lekami o działaniu przeciwcholinergicznym, szczególnie trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, które wywołują podobne objawy. Wskazane jest przeprowadzenie analizy toksykologicznej w celu identyfikacji substancji wywołującej zatrucie.6

Schemat postępowania w przedawkowaniu klemastyny

  1. Zmniejszenie wchłaniania:
    • Wywołanie wymiotów, jeśli pacjent jest przytomny
    • Płukanie żołądka – jeżeli pacjent nie wymiotował w ciągu 3 godzin od przedawkowania (z zabezpieczeniem przed zachłyśnięciem)
    • Podanie węgla aktywowanego po płukaniu żołądka
  2. Leczenie zaburzeń oddechowych:
    • Zapewnienie wspomagania oddychania u pacjentów z zaburzeniami oddechowymi
  3. Leczenie zapaści sercowo-naczyniowej:
    • Standardowe postępowanie w hipotonii
    • W przypadku obniżenia ciśnienia tętniczego – podanie w infuzji dożylnej leku zwężającego naczynia krwionośne
  4. Postępowanie w przypadku drgawek:
    • Podanie diazepamu lub krótko działającego barbituranu
  5. Leczenie hipertermii:
    • Stosowanie zimnych okładów

Należy bezwzględnie unikać stosowania leków pobudzających ośrodkowy układ nerwowy, gdyż mogą one nasilać objawy toksyczne klemastyny i pogarszać stan pacjenta.7

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu

Ze względu na złożoność objawów przedawkowania klemastyny oraz ryzyko wystąpienia zagrażających życiu powikłań, pacjent wymaga ścisłego monitorowania funkcji życiowych, w tym:

  • Ciągłego monitorowania parametrów hemodynamicznych
  • Nadzoru nad funkcją oddechową
  • Regularnej oceny stanu neurologicznego
  • Monitorowania temperatury ciała
  • Kontroli równowagi elektrolitowej i gospodarki kwasowo-zasadowej

Szybkie wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego ma kluczowe znaczenie w zapobieganiu rozwojowi ciężkich powikłań po przedawkowaniu klemastyny.8

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl