objawy przeciwcholinergiczne
Objawy przeciwcholinergiczne (antycholinergiczne) to zespół objawów związanych z blokowaniem receptorów muskarynowych, co prowadzi do hamowania działania acetylocholiny w układzie parasympatycznym. Występują one jako działania niepożądane wielu leków lub jako efekt celowego działania leków przeciwcholinergicznych stosowanych w terapii.
Do charakterystycznych objawów przeciwcholinergicznych należą: suchość w jamie ustnej, niewyraźne widzenie, rozszerzenie źrenic (mydriasis), zatrzymanie moczu, zaparcia, tachykardia, zmniejszona potliwość, hipertermia oraz zaburzenia świadomości (dezorientacja, halucynacje, pobudzenie psychoruchowe). W ciężkich przypadkach może dojść do majaczenia antycholinergicznego, które stanowi stan zagrożenia życia.
Objawy przeciwcholinergiczne mogą być wywołane przez leki z różnych grup terapeutycznych, m.in.: leki przeciwdepresyjne (szczególnie trójpierścieniowe), neuroleptyki, leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji, spazmolityki, niektóre leki przeciwparkinsonowskie oraz leki stosowane w okulistyce. Szczególnie narażone na występowanie tych objawów są osoby starsze, u których mechanizmy kompensacyjne są mniej wydolne.
W diagnostyce różnicowej objawów przeciwcholinergicznych należy uwzględnić zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny oraz zatrucia substancjami psychoaktywnymi. W leczeniu ciężkich objawów przeciwcholinergicznych stosuje się fizostygminę – odwracalny inhibitor acetylocholinesterazy, który przenika przez barierę krew-mózg i może odwrócić objawy ośrodkowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Reasec 2,5 mg + 25 mcg
Lek Reasec zawiera difenoksylat chlorowodorku (2,5 mg) oraz atropinę siarczan (0,025 mg), co wpływa na profil działań niepożądanych, zwłaszcza ze względu na przeciwcholinergiczne właściwości atropiny. Działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu leku do obrotu obejmują objawy ze strony układu immunologicznego (nadwrażliwość), psychicznego (niepokój, pobudzenie psychomotoryczne), nerwowego (senność, ból głowy, zawroty głowy), oka (zaburzenia widzenia), serca (tachykardia), przewodu pokarmowego (wzdęcia, ból brzucha, zaparcia, suchość jamy ustnej, nudności, wymioty) oraz skóry (wysypka, suchość skóry). Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane związane z atropiną, które u dzieci mogą występować ze zwiększonym nasileniem, w tym tachykardia, suchość jamy ustnej i skóry oraz nudności.
atropiny siarczan, ból brzucha, ból głowy, difenoksylatu chlorowodorek, działanie niepożądane, laktoza jednowodna, nadwrażliwość, niepokój, nietolerancja składników, nudności, objawy przeciwcholinergiczne, pobudzenie psychomotoryczne, reakcja alergiczna, senność, suchość jamy ustnej, suchość skóry, tachykardia, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenia widzenia, zaparcia, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Symquel XR 300 mg
Przedawkowanie kwetiapiny w formie o przedłużonym uwalnianiu (Symquel XR) charakteryzuje się opóźnionym początkiem i wydłużonym czasem trwania objawów toksycznych, co wynika z farmakokinetyki preparatu. Klinicznie dominuje senność, uspokojenie, tachykardia (>100 uderzeń/min), niedociśnienie tętnicze oporne na leczenie oraz objawy antycholinergiczne, takie jak zatrzymanie moczu i suchość śluzówek. Szczególnie niebezpieczne są powikłania kardiologiczne, w tym wydłużenie odstępu QT z ryzykiem torsade de pointes, napady drgawkowe, rabdomioliza z ryzykiem ostrej niewydolności nerek oraz depresja oddechowa prowadząca do niewydolności oddechowej. Charakterystycznym powikłaniem jest tworzenie bezoarów o konsystencji gumowatej w żołądku, które utrudniają skuteczną dekontaminację i mogą wymagać interwencji endoskopowej. Pacjenci z chorobami sercowo-naczyniowymi są szczególnie narażeni na ciężki przebieg zatrucia.
bezoar, choroba sercowo-naczyniowa, depresja oddechowa, fizostygmina, hipoksemia, lek przeciwpsychotyczny, lek sympatykomimetyczny, majaczenie, monitorowanie pacjenta, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, objawy przeciwcholinergiczne, ostra niewydolność nerek, postać o przedłużonym uwalnianiu, przedawkowanie kwetiapiny, rabdomioliza, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, śpiączka, stan padaczkowy, tachykardia, torsade de pointes, węgiel aktywowany, właściwości farmakokinetyczne, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, zatrzymanie moczu, zatrzymanie oddechu, zespół antycholinergiczny - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Amitriptylinum VP 25 mg
W praktyce klinicznej stosowanie amitryptyliny u kobiet w wieku rozrodczym wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa w ciąży oraz potencjalny wpływ na płodność. Badania przedkliniczne wykazały szkodliwy wpływ amitryptyliny na reprodukcję u zwierząt, w tym zmniejszenie wskaźnika ciąż u szczurów, co nie zostało jednak potwierdzone u ludzi. Lek nie jest rekomendowany w okresie ciąży, chyba że korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. W przypadku stosowania leku w ostatnich tygodniach ciąży istnieje ryzyko wystąpienia u noworodka zespołu odstawienia objawiającego się drażliwością, wzmożonym napięciem mięśni, drżeniem, zaburzeniami oddychania i karmienia oraz głośnym płaczem. Dodatkowo mogą pojawić się objawy przeciwcholinergiczne, takie jak zatrzymanie moczu i zaparcia.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Zyrtec UCB 10 mg
Przedawkowanie dichlorowodorku cetyryzyny, substancji czynnej leku Zyrtec UCB (10 mg tabletki powlekane), przy dawce co najmniej 5-krotnie przekraczającej zalecaną dawkę dobową (≥ 50 mg u dorosłych) może wywołać szereg objawów neurologicznych i przeciwcholinergicznych. Do najczęstszych objawów należą splątanie, zawroty głowy, ból głowy, niepokój ruchowy, sedacja, senność oraz osłupienie. Objawy przeciwcholinergiczne obejmują rozszerzenie źrenic (mydriaza), zatrzymanie moczu oraz tachykardię. Dodatkowo mogą wystąpić biegunka, zmęczenie, złe samopoczucie, świąd i drżenie. Wystąpienie tych symptomów wymaga natychmiastowej interwencji medycznej i monitorowania funkcji życiowych pacjenta.
antidotum, dichlorowodorek cetyryzyny, drżenie, działanie przeciwcholinergiczne, hemodializa, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, mydriaza, niepokój ruchowy, objawy przeciwcholinergiczne, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, przedawkowanie leku, sedacja, substancja czynna, tachykardia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Senamina Forte 25 mg
Przedawkowanie doksylaminy, substancji czynnej w preparacie Senamina Forte (25 mg), rzadko stanowi bezpośrednie zagrożenie życia, a objawy zwykle ustępują w ciągu 24-48 godzin. Kliniczny obraz zatrucia jest zróżnicowany i obejmuje objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (senność, pobudzenie, splątanie, majaczenie, drgawki, śpiączka), układu sercowo-naczyniowego (tachykardia, nadciśnienie, niedociśnienie, arytmia) oraz objawy przeciwcholinergiczne (mydriaza, kserostomia, gorączka). W najcięższych przypadkach mogą wystąpić powikłania takie jak rabdomioliza prowadząca do ostrej niewydolności nerek, a także zgon. W diagnostyce zaleca się monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CPK) w celu oceny uszkodzenia mięśni.
arytmia, depresja oddechowa, dializa otrzewnowa, drgawki, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, epinefryna, fenylefryna, hemodializa, hemofiltracja, kinaza kreatynowa, kserostomia, leczenie niedociśnienia, lek obkurczający naczynia, lek przeciwhistaminowy, majaczenie, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niewydolność nerek, norepinefryna, objawy przeciwcholinergiczne, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pobudzenie OUN, przedawkowanie doksylaminy, rabdomioliza, sedacja, śpiączka, splątanie, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, utrata przytomności, wymuszona diureza, zaburzenia psychotyczne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zidenac 1 mg/g
Przedawkowanie dimetyndenu maleinianu, substancji czynnej leku Zidenac (1 mg/g żel), prowadzi do charakterystycznego przebiegu zatrucia z fazami senności, pobudzenia, a następnie śpiączki z niewydolnością oddechową. Objawy obejmują szerokie spektrum zaburzeń neurologicznych (senność, omdlenia, zawroty głowy, skurcze mięśni, ataksja u dzieci), żołądkowo-jelitowych (zaparcia, biegunka, nudności, wymioty), przeciwcholinergicznych (suche usta, zatrzymanie moczu, rozszerzenie źrenic), sercowo-naczyniowych (zmiany ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca) oraz okulistycznych (zaburzenia widzenia, powolna reakcja źrenic). U dzieci objawy ośrodkowego pobudzenia i przeciwcholinergiczne są znacznie bardziej nasilone, z ryzykiem drgawek toniczno-klonicznych, omamów, dezorientacji i gorączki.
analepyk, antagonista receptora histaminowego H1, ataksja, ciśnienie tętnicze, dezorientacja, dimetyden maleinian, drgawki toniczno-kloniczne, lek zwężający naczynia krwionośne, mydriaza, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, niezborność ruchowa, objawy przeciwcholinergiczne, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, skurcz mięśniowy, śpiączka, suchość jamy ustnej, szumy uszne, tlenoterapia, węgiel aktywny, zaburzenie czynności serca, zaburzenie neurologiczne, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Otrivin Allergy (2,5 mg + 0,25 mg)/ml
Przedawkowanie aerozolu do nosa Otrivin Allergy, zawierającego fenylefrynę (2,5 mg/ml) oraz dimetyndenu maleinian (0,25 mg/ml), może prowadzić do poważnych objawów klinicznych wynikających z nadmiernej stymulacji układu współczulnego oraz działania przeciwcholinergicznego. Objawy przedawkowania obejmują zaburzenia kardiologiczne, takie jak kołatanie serca, tachykardia, przedwczesne skurcze komorowe oraz wzrost ciśnienia tętniczego, a także objawy neurologiczne (ból głowy, drżenie, niepokój, zawroty głowy) i gastryczne (nudności, wymioty, ból brzucha). Działania niepożądane wynikają głównie z działania sympatykomimetycznego fenylefryny oraz przeciwhistaminowego i przeciwcholinergicznego dimetyndenu maleinianu. Pojedyncza dawka aerozolu zawiera 0,3536 mg fenylefryny i 0,0354 mg dimetyndenu maleinianu, co należy uwzględnić przy ocenie stopnia przedawkowania.
aerozol do nosa, akcja serca, bezsenność, bladość skóry, blokery receptorów alfa-adrenergicznych, ból głowy, dimetyndenu maleinian, drżenie, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, działanie sympatykomimetyczne, fenylefryna, kołatanie serca, lek przeczyszczający, nadciśnienie tętnicze, nudności, objawy neurologiczne, objawy przeciwcholinergiczne, ośrodek toksykologiczny, parametry życiowe, powikłania kardiologiczne, przedwczesny skurcz komorowy, sedacja, tachykardia, układ współczulny, wazokonstrykcja, węgiel aktywny, wymioty, zaburzenia kardiologiczne, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Spiriva 18 mcg
Przedawkowanie bromku tiotropiowego, substancji czynnej leku Spiriva stosowanego w leczeniu POChP, może wywołać objawy związane z działaniem przeciwcholinergicznym. Standardowa dawka wziewna tiotropium wynosi 10 μg (dawka dostarczona z ustnika HandiHaler), a każda kapsułka zawiera 22,5 μg bromku tiotropiowego (18 μg tiotropium). Badania kliniczne wykazały, że nawet pojedyncza dawka wziewna do 340 μg bromku tiotropiowego (około 19-krotność zalecanej dawki dobowej) u zdrowych ochotników nie powodowała działań niepożądanych związanych z ogólnoustrojowym działaniem przeciwcholinergicznym. Przy długotrwałym stosowaniu dawek do 170 μg/dobę przez 7 dni jedynym istotnym objawem była suchość błony śluzowej jamy ustnej. U pacjentów z POChP stosujących dawki do 43 μg/dobę przez 4 tygodnie nie zaobserwowano znaczących działań niepożądanych.
biodostępność substancji czynnej, bromek tiotropiowy, dawka dobowa, dawka wziewna, działanie przeciwcholinergiczne, inhalator HandiHaler, leczenie objawowe, leczenie POChP, mikronizacja, objawy przeciwcholinergiczne, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, spożycie doustne, suchość błony śluzowej jamy ustnej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Clemastinum Aflofarm 0,5 mg/5 ml
Przedawkowanie klemastyny stanowi poważne zagrożenie, zwłaszcza u dzieci, u których początkowo dominuje pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego (OUN) objawiające się pobudzeniem, omamami i drgawkami, co jest czynnikiem złego rokowania. U dorosłych przeważa hamowanie OUN, manifestujące się sennością i śpiączką. Zarówno u dzieci, jak i dorosłych możliwe są ciężkie powikłania, takie jak śpiączka i zapaść sercowo-naczyniowa. Drgawki pojawiające się przy dawce niewiele mniejszej od dawki śmiertelnej wskazują na ciężki przebieg zatrucia. Objawy obejmują także zaburzenia koordynacji, ataksję, drżenia mięśniowe, depresję oddechowo-krążeniową, suchość błon śluzowych, rozszerzone źrenice oraz podwyższoną temperaturę ciała, szczególnie u dzieci.
analiza toksykologiczna, ataksja, atetoza, depresja oddechowo-krążeniowa, drgawki, drżenie mięśniowe, działanie antycholinergiczne, fizostygmina, klemastyna, leczenie objawowe, objawy przeciwcholinergiczne, obniżone ciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, OUN, płukanie żołądka, pochodna benzodiazepiny, sinica, śpiączka, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, węgiel aktywny, zapaść sercowo-naczyniowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Alermed 10 mg
Przedawkowanie cetyryzyny dichlorowodorku, substancji czynnej leku Alermed 10 mg, występuje przy dawce ≥ 50 mg (5-krotność dawki dobowej) i manifestuje się głównie zaburzeniami neurologicznymi (splątanie, zawroty głowy, sedacja, drżenie), psychomotorycznymi (niepokój ruchowy, zmęczenie), objawami przeciwcholinergicznymi (rozszerzenie źrenic, zatrzymanie moczu), tachykardią, świądem oraz biegunką. Objawy te wynikają z działania na ośrodkowy układ nerwowy oraz efektów przeciwcholinergicznych, co wymaga szybkiej identyfikacji i odpowiedniego postępowania terapeutycznego przez personel medyczny.
W przypadku przedawkowania Alermed 10 mg nie istnieje swoiste antidotum, dlatego leczenie jest objawowe i podtrzymujące. Zaleca się płukanie żołądka w wczesnej fazie zatrucia, monitorowanie funkcji życiowych ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego i krążenia oraz odpowiednie nawodnienie, zwłaszcza przy zatrzymaniu moczu. Należy pamiętać, że cetyryzyna nie jest skutecznie usuwana przez hemodializę, co ogranicza możliwości eliminacji leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby oraz u osób z nietolerancją laktozy, ze względu na obecność laktozy jednowodnej w preparacie, co może nasilać objawy żołądkowo-jelitowe.
cetyryzyna dichlorowodorek, działanie przeciwcholinergiczne, hemodializa, nietolerancja laktozy, objawy przeciwcholinergiczne, objawy żołądkowo-jelitowe, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, rozszerzenie źrenic, sedacja, splątanie, tachykardia, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia neurologiczne, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cetigran 10 mg
Przedawkowanie cetyryzyny, substancji czynnej leku Cetigran, powyżej 50 mg (co stanowi co najmniej 5-krotność zalecanej dawki dobowej) może wywołać objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak splątanie, dezorientacja, zawroty głowy, zmęczenie, bóle głowy, sedacja, senność oraz osłupienie. Dodatkowo mogą wystąpić objawy przeciwcholinergiczne, w tym rozszerzenie źrenic (mydriasis), tachykardia (>100 uderzeń/min), zatrzymanie moczu, świąd, niepokój ruchowy oraz drżenie mięśni. Inne objawy to biegunka i ogólne złe samopoczucie. Objawy te wymagają natychmiastowej interwencji medycznej i monitorowania stanu pacjenta.
biegunka, cetyryzyna, dekontaminacja przewodu pokarmowego, drżenie, działanie przeciwcholinergiczne, hemodializa, mydriasis, niepokój ruchowy, objawy przeciwcholinergiczne, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, przedawkowanie leku, rozszerzenie źrenic, sedacja, splątanie, świąd, tachykardia, toksyczność leku, zaburzenia równowagi, zaburzenia świadomości, zatrzymanie moczu, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lungamo 18 mcg/dawkę odmierzoną
Przedawkowanie tiotropium bromku, substancji czynnej produktu Lungamo, może prowadzić do nasilenia objawów przeciwcholinergicznych, zwłaszcza przy dawkach przekraczających zalecane 18 μg/dobę. Badania kliniczne wykazały względnie dobry profil bezpieczeństwa nawet przy dawkach znacznie wyższych: pojedyncza dawka wziewna do 340 μg u zdrowych ochotników nie wywołała istotnych działań niepożądanych, a dawka 170 μg/dobę przez 7 dni powodowała jedynie suchość błony śluzowej jamy ustnej. U pacjentów z POChP stosujących do 43 μg/dobę przez 4 tygodnie nie odnotowano znaczących działań niepożądanych. Ostre zatrucie po doustnym spożyciu kapsułek jest mało prawdopodobne ze względu na niską biodostępność tiotropium po podaniu doustnym, jednak wymaga obserwacji pod kątem objawów przeciwcholinergicznych i leczenia objawowego.
antagonista receptorów muskarynowych, biodostępność doustna, blokada przywspółczulna, blokada receptorów muskarynowych, dysfagia, działanie farmakologiczne, fizostygmina, hipertermia, lek cholinomimetyczny, mydriasis, objawy przeciwcholinergiczne, POChP, refluks żołądkowo-przełykowy, spowolnienie perystaltyki jelit, suchość błony śluzowej jamy ustnej, tachykardia, tiotropium bromek, zaburzenia akomodacji oka, zatrucie doustne, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Doksylamina Geiser 25 mg
Przedawkowanie wodorobursztynianu doksylaminy stanowi poważne zagrożenie kliniczne, manifestujące się szerokim spektrum objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN), układu sercowo-naczyniowego oraz efektów przeciwcholinergicznych. Objawy neurologiczne obejmują senność, pobudzenie, majaczenie, zaburzenia psychotyczne, drgawki oraz śpiączkę, natomiast kardiologiczne to tachykardia, nadciśnienie tętnicze, arytmie i niedociśnienie. Charakterystyczne są także objawy przeciwcholinergiczne, takie jak rozszerzone źrenice, gorączka i suchość w ustach. Wczesne objawy żołądkowo-jelitowe to nudności i wymioty. Poważnym powikłaniem jest rabdomioliza, potwierdzana wzrostem aktywności kinazy kreatynowej (CPK), która może prowadzić do ostrej niewydolności nerek, wymagającej monitorowania funkcji nerek i ewentualnej terapii nerkozastępczej. Objawy zazwyczaj ustępują w ciągu 24-48 godzin, jednak konieczne jest rozważenie zatrucia wielolekowego.
arytmia, depresja oddechowa, dializa otrzewnowa, drgawki, epinefryna, fenylefryna, hemodializa, hemofiltracja, kinaza kreatynowa, majaczenie, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, norepinefryna, objawy przeciwcholinergiczne, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, receptor muskarynowy, śpiączka, tachykardia, technika nerkozastępcza, wodorobursztynian doksylaminy, wymuszona diureza, zaburzenia psychotyczne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Quetiapine Aurovitas 25 mg
Przedawkowanie kwetiapiny, szczególnie produktu Quetiapine Aurovitas, wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu krążenia. Objawy kliniczne obejmują nadmierną sedację, tachykardię, niedociśnienie tętnicze, objawy przeciwcholinergiczne (suchość w jamie ustnej, zatrzymanie moczu), wydłużenie odstępu QT, drgawki, rabdomiolizę, niewydolność oddechową, splątanie, pobudzenie psychiczne oraz śpiączkę. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują blokadę receptorów alfa-adrenergicznych i muskarynowych, obniżenie progu drgawkowego oraz toksyczne działanie na mięśnie i ośrodkowy układ nerwowy. Wartości kliniczne, takie jak monitorowanie EKG i ciśnienia tętniczego, są kluczowe w ocenie stanu pacjenta.
blokada receptorów alfa-adrenergicznych, depresja oddechowa, działanie przeciwcholinergiczne, działanie sedatywne, fizostygmina, kwetiapina, leki sympatykomimetyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, objawy przeciwcholinergiczne, oddział intensywnej terapii, płukanie żołądka, pobudzenie psychiczne, przedawkowanie kwetiapiny, rabdomioliza, receptory beta-adrenergiczne, senność, śpiączka, stan padaczkowy, tachykardia, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zatrzymanie moczu, zespół majaczeniowy, zespół przeciwcholinergiczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Srivasso 18 mcg
Dane przedkliniczne bromku tiotropiowego, substancji czynnej Srivasso, potwierdzają jego charakterystyczne działanie przeciwcholinergiczne, manifestujące się u zwierząt laboratoryjnych jako zmniejszenie łaknienia, suchość błon śluzowych, mydriaza oraz tachykardia. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu zaobserwowano łagodne podrażnienie dróg oddechowych, zapalenie gruczołu krokowego oraz kamicę pęcherza moczowego, jednak te zmiany występowały przy ekspozycji przekraczającej pięciokrotnie dawkę terapeutyczną stosowaną u ludzi. Badania reprodukcyjne wykazały brak teratogenności oraz niekorzystnego wpływu na płodność i cykle płciowe, a toksyczne efekty na rozwój płodu pojawiały się jedynie przy dawkach toksycznych dla matki, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa.
antagonista receptora muskarynowego, badania farmakologiczne bezpieczeństwa, bromek tiotropiowy, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, genotoksyczność, kamica pęcherza moczowego, margines bezpieczeństwa, mydriaza, objawy przeciwcholinergiczne, podrażnienie dróg oddechowych, receptor muskarynowy, tachykardia, toksyczność reprodukcyjna, właściwości przeciwcholinergiczne, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie gruczołu krokowego, zmniejszenie łaknienia - Leksykon leków
Przedawkowanie – Buscopan 10 mg
Przedawkowanie hioscyny butylobromku (substancji czynnej Buscopan 10 mg) wywołuje objawy wynikające z blokady receptorów muskarynowych, obejmujące układ wzrokowy (mydriaza, światłowstręt, wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego), sercowo-naczyniowy (tachykardia, arytmie, nadciśnienie), oddechowy (depresja i zatrzymanie oddechu), moczowy (zatrzymanie moczu), pokarmowy (suchość w jamie ustnej, zaparcia), ośrodkowy układ nerwowy (pobudzenie, dezorientacja, halucynacje) oraz zaburzenia termoregulacji (hipertermia, zmniejszona potliwość). Objawy te stanowią poważne zagrożenie dla życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej, szczególnie u pacjentów z jaskrą, u których ryzyko wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego jest krytyczne.
Buscopan, cewnikowanie pęcherza moczowego, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depresja oddechowa, działanie przeciwcholinergiczne, elektrolity, funkcja nerek i wątroby, hioscyna butylobromek, hipertermia, intubacja, jaskra, konsultacja okulistyczna, lek parasympatykomimetyczny, lek przeciwarytmiczny, mydriaza, niewydolność oddechowa, objawy neurologiczne, objawy przeciwcholinergiczne, parametry hemodynamiczne, powikłania urologiczne, przekaźnictwo cholinergiczne, receptory muskarynowe, sok żołądkowy, suchość jamy ustnej, tachykardia, układ parasympatyczny, wentylacja mechaniczna, zaburzenia akomodacji, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, zatrzymanie moczu, zatrzymanie oddychania - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cirrus Duo 5 mg + 120 mg
Przedawkowanie Cirrus Duo, zawierającego 5 mg cetyryzyny dichlorowodorku oraz 120 mg pseudoefedryny chlorowodorku, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, manifestujące się objawami ze strony OUN, układu sercowo-naczyniowego, przewodu pokarmowego oraz objawami przeciwcholinergicznymi. Toksyczność wynika z synergistycznego działania obu substancji: pseudoefedryna może wywołać psychozę toksyczną, a cetyryzyna objawy przeciwcholinergiczne i depresję OUN. Objawy przedawkowania obejmują m.in. tachykardię, arytmie, nadciśnienie tętnicze, drgawki, bezdech, zapaść krążeniową, a także zaburzenia neurologiczne takie jak omamy, drżenia i utrata przytomności. Warto podkreślić, że dawki substancji czynnych w leku (5 mg cetyryzyny i 120 mg pseudoefedryny) mogą prowadzić do ciężkich powikłań, włącznie ze śmiercią.
amina sympatykomimetyczna, arytmia, bezdech, bilans płynów, cetyryzyna dichlorowodorek, diazepam dożylny, diureza, drgawki, gazometria, halucynacje wzrokowe, hemodializa, hipoperfuzja narządowa, hipotensja, mydriaza, nadciśnienie, napad drgawkowy, niewydolność oddechowa, objawy przeciwcholinergiczne, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka jelit, płukanie żołądka, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna chlorowodorek, psychoza toksyczna, receptor α-adrenergiczny, receptor β-adrenergiczny, sinica, śpiączka, sympatykomimetyk, tachykardia, utrata przytomności, zaburzenia równowagi, zaburzenia rytmu serca, zapaść krążeniowa, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Srivasso 18 mcg
Bromek tiotropiowy, substancja czynna leku Srivasso, wykazuje wysoki margines bezpieczeństwa, nawet przy dawkach znacznie przekraczających zalecaną terapię wziewną. Badania kliniczne u zdrowych ochotników wykazały brak istotnych działań niepożądanych przy pojedynczej dawce do 340 µg (ponad 18-krotność dawki terapeutycznej) oraz przy dawce wielokrotnej 170 µg/dobę przez 7 dni, gdzie jedynym obserwowanym efektem była suchość błony śluzowej jamy ustnej. U pacjentów z POChP stosujących do 43 µg bromku tiotropiowego na dobę przez 4 tygodnie nie odnotowano znaczących działań niepożądanych. Niska biodostępność po podaniu doustnym kapsułek Srivasso (22,5 µg bromku tiotropiowego jednowodnego, odpowiadające 18 µg tiotropium) minimalizuje ryzyko ostrego zatrucia w przypadku przypadkowego spożycia.
Przedawkowanie bromku tiotropiowego może potencjalnie wywołać objawy przeciwcholinergiczne, takie jak rozszerzenie źrenic, zaburzenia akomodacji, tachykardia, zatrzymanie moczu, zaparcia, nudności i wymioty, jednak nie zaobserwowano ich nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających terapeutyczne. Jedynym istotnym objawem klinicznym potwierdzonym w badaniach była suchość błony śluzowej jamy ustnej przy dawce 170 µg/dobę przez 7 dni u zdrowych ochotników. W świetle dostępnych danych bromek tiotropiowy cechuje się wysokim profilem bezpieczeństwa, co jest istotne przy ocenie ryzyka przedawkowania i postępowaniu klinicznym.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Reasec
Produkt leczniczy Reasec zawiera 2,5 mg difenoksylatu chlorowodorku oraz 0,025 mg siarczanu atropiny na tabletkę i jest stosowany w terapii ostrej biegunki. Kluczowe jest monitorowanie skuteczności leczenia, a brak poprawy po 48 godzinach stanowi wskazanie do przerwania terapii. U pacjentów, zwłaszcza dzieci, istnieje ryzyko znacznej utraty płynów i elektrolitów, co wymaga odpowiedniej suplementacji. W przypadku ciężkiego odwodnienia lub zaburzeń elektrolitowych podawanie leku należy przerwać do czasu wdrożenia terapii nawadniającej, gdyż zahamowanie motoryki jelit może nasilać odwodnienie. Produkt jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 4. roku życia ze względu na ryzyko depresji oddechowej, a u dzieci powyżej 4 lat wymaga ścisłej kontroli lekarskiej i monitorowania funkcji życiowych. Pacjenci z niewydolnością wątroby są narażeni na zwiększone ryzyko neurotoksyczności z powodu upośledzonego metabolizmu i kumulacji substancji czynnych.
antagonista receptorów muskarynowych, atropiny siarczan, ciężkie odwodnienie, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depresja oddechowa, difenoksylatu chlorowodorek, dysfunkcja wątroby, działanie przeciwcholinergiczne, klirens wątrobowy, neurotoksyczność, niedobór enzymu sacharazy-izomaltazy, niedobór laktazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, objawy przeciwcholinergiczne, ośrodkowy układ nerwowy, ostra biegunka, pochodna opioidowa, retencja płynów, siarczan atropiny, suchość jamy ustnej, tachykardia, terapia nawadniająca, uzależnienie od substancji psychoaktywnych, zaburzenia akomodacji, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej, zatrzymanie moczu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zyrtec 10 mg/ml
Przedawkowanie cetyryzyny dichlorowodorku, substancji czynnej leku Zyrtec (10 mg/ml, krople doustne), objawia się głównie zaburzeniami neurologicznymi i objawami przeciwcholinergicznymi. Toksyczność pojawia się przy dawce co najmniej 5-krotnie przekraczającej zalecaną dawkę dobową i obejmuje splątanie, zawroty głowy, senność, osłupienie, rozszerzenie źrenic (mydriaza), tachykardię, zatrzymanie moczu, suchość błon śluzowych, a także drżenia mięśniowe. Dodatkowo mogą wystąpić biegunka, świąd, niepokój ruchowy oraz ogólne złe samopoczucie. Objawy te wymagają natychmiastowej interwencji medycznej ze względu na ryzyko poważnych powikłań neurologicznych i hemodynamicznych.
cetyryzyna dichlorowodorek, drżenie, działanie przeciwcholinergiczne, hemodializa, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, monitoring funkcji życiowych, mydriaza, objawy OUN, objawy przeciwcholinergiczne, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, sedacja, splątanie, suchość błon śluzowych, tachykardia, toksyczność, zatrzymanie moczu, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – ApoTiapina PR 300 mg
Przedawkowanie kwetiapiny w postaci o przedłużonym uwalnianiu (ApoTiapina PR) wiąże się z opóźnionym wystąpieniem i dłuższym utrzymywaniem się objawów toksycznych, takich jak senność, tachykardia, niedociśnienie tętnicze, objawy przeciwcholinergiczne, wydłużenie odstępu QT, napady drgawkowe, rozpad mięśni prążkowanych, niewydolność oddechowa, zatrzymanie moczu, splątanie, zespół majaczeniowy, śpiączka, a w skrajnych przypadkach zgon. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko powikłań u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego. W diagnostyce i leczeniu istotne jest rozpoznanie bezoarów żołądkowych, które mogą utrudniać dekontaminację i wymagać endoskopowego usunięcia. Maksymalna sedacja i tachykardia pojawiają się z opóźnieniem, a powrót do stanu wyjściowego jest wydłużony w porównaniu do form o natychmiastowym uwalnianiu.
bezoar żołądkowy, blok serca, cewnikowanie, epinefryna i dopamina, fizostygmina, halucynacje, intubacja, kinaza kreatynowa, kwetiapina o przedłużonym uwalnianiu, lek sympatykomimetyczny, monitorowanie EKG, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, objawy przeciwcholinergiczne, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, poszerzenie zespołu QRS, przedawkowanie kwetiapiny, rabdomioliza, rozpad mięśni prążkowanych, śpiączka, splątanie, stan padaczkowy, tachykardia, węgiel aktywowany, wentylacja mechaniczna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia świadomości, zatrzymanie moczu, zatrzymanie oddechu, zespół majaczeniowy, zespół przeciwcholinergiczny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Uralex 5 mg
Przedawkowanie oksybutyniny chlorowodorku, substancji czynnej leku Uralex 5 mg, prowadzi do nasilenia działania parasympatykolitycznego, manifestującego się objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego (niepokój, podniecenie, dezorientacja, omamy, ataksja), układu krążenia (hipotensja, tachykardia >100/min, arytmia, zawroty głowy) oraz objawami przeciwcholinergicznymi (midriaza, suchość błon śluzowych, gorączka, zaczerwienienie skóry). W najcięższych przypadkach obserwuje się niewydolność oddechową i śpiączkę, co stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Diagnostyka opiera się na rozpoznaniu klinicznym objawów oraz historii przyjęcia leku.
arytmia, ataksja, cewnikowanie pęcherza, dekontaminacja przewodu pokarmowego, diazepam, działanie parasympatykolityczne, fizostygmina, gorączka, hipoksja, hipotensja, intensywna terapia, midriaza, niewydolność krążenia, niewydolność oddechowa, objawy przeciwcholinergiczne, oksybutynina chlorowodorek, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, porażenie mięśni oddechowych, propranolol, śpiączka, sztuczna wentylacja, tachykardia, układ krążenia, węgiel aktywny, zachowanie psychotyczne, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Doxylamina Polpharma 25 mg
Przedawkowanie doksylaminy wodorobursztynianu manifestuje się szerokim spektrum objawów obejmujących ośrodkowy układ nerwowy (senność, pobudzenie, majaczenie, drgawki, śpiączka przy dawkach około 25 mg/kg mc.), objawy przeciwcholinergiczne (rozszerzone źrenice, suchość w ustach), zaburzenia sercowo-naczyniowe (tachykardia, nadciśnienie, arytmie, niedociśnienie), a także objawy żołądkowo-jelitowe i oddechowe. Najpoważniejszym powikłaniem jest rabdomioliza, obserwowana przy dawkach około 13 mg/kg mc., mogąca prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Całkowite ustąpienie objawów następuje zwykle w ciągu 24-48 godzin, a dawki toksyczne przekraczają około 100-krotnie zakres terapeutyczny. Śmiertelność w ciężkich przypadkach rabdomiolizy wynosi około 5%, jednak większość przypadków ma łagodny przebieg.
alkalizacja moczu, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dializa otrzewnowa, doksylaminy wodorobursztynian, fenylefryna, hemodializa, hemofiltracja, kinaza kreatynowa, leki obkurczające naczynia, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, noradrenalina, objawy przeciwcholinergiczne, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, pozaustrojowe oczyszczanie krwi, rabdomioliza, rozszerzenie źrenic, śpiączka, tachykardia, wymuszona diureza, zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zatrucie substancjami leczniczymi - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tiotropium Elpen 10 mcg/dawkę inh.
Bromek tiotropium, stosowany w leczeniu POChP, jest dostępny w produkcie Tiotropium Elpen w dawce 16 μg bromku tiotropiowego jednowodnego (odpowiadającej 13 μg tiotropium) na blistrze, z dawką dostarczaną z inhalatora Elpenhaler wynoszącą 10 μg tiotropium. Przedawkowanie może wywołać objawy związane z działaniem przeciwcholinergicznym, takie jak suchość błony śluzowej jamy ustnej, tachykardia, mydriasis, zaburzenia rytmu serca, zaparcia czy niepokój. Badania kliniczne wykazały, że pojedyncza dawka wziewna do 340 μg (ponad 34-krotność dawki terapeutycznej) u zdrowych ochotników nie wywołała istotnych działań niepożądanych, a wielokrotne dawki do 170 μg/dobę przez 7 dni spowodowały jedynie suchość jamy ustnej. U pacjentów z POChP stosujących dawkę do 43 μg/dobę przez 4 tygodnie nie odnotowano znaczących działań niepożądanych.
biodostępność doustna, bromek tiotropium, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysfagia, działanie przeciwcholinergiczne, leczenie objawowe, mydriasis, objawy przeciwcholinergiczne, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka jelit, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptory muskarynowe, suchość błony śluzowej jamy ustnej, tachykardia, tiotropiowy bromek jednowodny, wydzielanie śluzu, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie moczu