Przedawkowanie
Clemastinum Aflofarm 0,5 mg/5 ml

Przedawkowanie klemastyny stanowi poważne zagrożenie, zwłaszcza u dzieci, u których początkowo dominuje pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego (OUN) objawiające się pobudzeniem, omamami i drgawkami, co jest czynnikiem złego rokowania. U dorosłych przeważa hamowanie OUN, manifestujące się sennością i śpiączką. Zarówno u dzieci, jak i dorosłych możliwe są ciężkie powikłania, takie jak śpiączka i zapaść sercowo-naczyniowa. Drgawki pojawiające się przy dawce niewiele mniejszej od dawki śmiertelnej wskazują na ciężki przebieg zatrucia. Objawy obejmują także zaburzenia koordynacji, ataksję, drżenia mięśniowe, depresję oddechowo-krążeniową, suchość błon śluzowych, rozszerzone źrenice oraz podwyższoną temperaturę ciała, szczególnie u dzieci.

Przedawkowanie leku Clemastinum Aflofarm

Przedawkowanie klemastyny stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjentów, szczególnie w przypadku dzieci. Objawy przedawkowania związane są głównie z oddziaływaniem na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) i mogą przebiegać dwukierunkowo – prowadząc do zahamowania lub pobudzenia jego czynności. Symptomatologia zatrucia oraz jego przebieg różnią się w zależności od wieku pacjenta.1

Objawy przedawkowania u dzieci

U pacjentów pediatrycznych przedawkowanie klemastyny początkowo prowadzi do pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego. W obrazie klinicznym obserwuje się szereg charakterystycznych objawów neurologicznych i wegetatywnych. Przedawkowanie stanowi szczególne zagrożenie życia właśnie dla dzieci.2

Objawy przedawkowania u dorosłych

W przypadku dorosłych pacjentów dominującym objawem przedawkowania klemastyny jest zwykle hamowanie czynności ośrodkowego układu nerwowego. Przejawia się to nasiloną sennością, która może prowadzić do śpiączki. Należy jednak pamiętać, że zarówno u dzieci, jak i u dorosłych możliwe jest wystąpienie śpiączki oraz zapaści sercowo-naczyniowej, która stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.3

Rokowanie w przedawkowaniu

Istotnym czynnikiem prognostycznym w przebiegu zatrucia klemastyną jest występowanie drgawek. Dawka klemastyny wywołująca drgawki jest niewiele mniejsza od dawki śmiertelnej, co oznacza, że wystąpienie drgawek u pacjenta po przedawkowaniu leku jest związane ze złym rokowaniem.4

Objawy kliniczne przedawkowania klemastyny

Kategoria objawów Objawy kliniczne Charakterystyka Grupa wiekowa
Objawy ze strony OUN
(pobudzenie)
Pobudzenie, omamy, drgawki Dominujące w początkowej fazie zatrucia u dzieci, stanowią czynnik złego rokowania Głównie dzieci
Objawy ze strony OUN
(hamowanie)
Senność, śpiączka Typowe dla dorosłych, ale możliwe również u dzieci w późniejszej fazie zatrucia Głównie dorośli
Zaburzenia neurologiczne Zaburzenia koordynacji, ataksja, drżenia mięśniowe, atetoza Wynikają z toksycznego działania klemastyny na struktury OUN Dzieci i dorośli
Zaburzenia krążeniowo-oddechowe Depresja oddechowo-krążeniowa, zapaść sercowo-naczyniowa, obniżone ciśnienie tętnicze Stanowią bezpośrednie zagrożenie życia Dzieci i dorośli
Objawy przeciwcholinergiczne Suchość błony śluzowej jamy ustnej, rozszerzone źrenice, zaczerwienienie twarzy Wynikają z działania antycholinergicznego klemastyny Dzieci i dorośli
Inne objawy Podwyższona temperatura ciała, sinica Mogą towarzyszyć pobudzeniu OUN i zaburzeniom krążeniowo-oddechowym Głównie dzieci

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania klemastyny ma charakter objawowy. Pierwsze objawy zatrucia pojawiają się stosunkowo szybko, już w ciągu 0,5-2 godzin od przyjęcia toksycznej dawki leku. Ze względu na podobieństwo obrazu klinicznego do zatrucia innymi grupami leków (np. trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi), również wykazującymi działanie przeciwcholinergiczne, istotne jest przeprowadzenie analizy toksykologicznej w celu precyzyjnej identyfikacji czynnika wywołującego zatrucie.5

Doraźne postępowanie odtruwające

W ramach wstępnego postępowania odtruwającego należy podjąć następujące działania:

  • Indukcja wymiotów
  • Wykonanie płukania żołądka
  • Zabezpieczenie pacjenta przed zachłyśnięciem (szczególnie istotne u dzieci)
  • Podanie węgla aktywnego po płukaniu żołądka
  • Zastosowanie leków przeczyszczających

6

Postępowanie u pacjentów nieprzytomnych

W przypadku pacjentów nieprzytomnych kluczowe jest zabezpieczenie przed zachłyśnięciem treścią żołądkową. Pacjentom z zaburzeniami oddychania należy zapewnić odpowiednie wspomaganie oddychania.7

Monitorowanie i leczenie zaburzeń krążeniowych

W trakcie leczenia zatrucia klemastyną należy prowadzić stałe monitorowanie ciśnienia tętniczego. Obniżone ciśnienie tętnicze może być pierwszym objawem rozwijającej się zapaści krążeniowej, która stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. W takiej sytuacji zaleca się podanie w dożylnej infuzji leku zwężającego naczynia krwionośne. Ważne jest, aby w takich przypadkach nie stosować leków pobudzających ośrodkowy układ nerwowy.8

Postępowanie w przypadku drgawek

Drgawki są objawem ciężkiego zatrucia klemastyną i wiążą się ze złym rokowaniem. W przypadku ich wystąpienia zaleca się podanie:

  • Pochodnej benzodiazepiny
  • Alternatywnie – krótko działającego barbituranu
  • W niektórych przypadkach można rozważyć podanie fizostygminy

9

Obniżanie gorączki

W przypadku wystąpienia podwyższonej temperatury ciała, która często towarzyszy zatruciu klemastyną, szczególnie u dzieci, zaleca się stosowanie zimnych okładów.10

Kontynuacja leczenia

Leczenie objawowe i podtrzymujące w przypadku przedawkowania klemastyny należy rozpocząć możliwie jak najszybciej i kontynuować tak długo, jak będzie to konieczne ze względu na stan kliniczny pacjenta.11

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl