SCARs
SCARs (Severe Cutaneous Adverse Reactions) to grupa ciężkich, potencjalnie zagrażających życiu reakcji skórnych na leki. Do głównych zespołów należących do tej grupy zalicza się zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczną nekrolizę naskórka (TEN), ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP) oraz reakcję polekową z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (DRESS).
Patogeneza SCARs wiąże się z reakcjami immunologicznymi typu IV wg klasyfikacji Gella i Coombsa, choć mechanizmy mogą się różnić w zależności od zespołu. Najczęstszymi lekami wywołującymi te reakcje są: antybiotyki (szczególnie sulfonamidy), leki przeciwdrgawkowe (karbamazepina, lamotrygina), allopurynol, niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz niektóre leki przeciwretrowirusowe.
Diagnostyka SCARs opiera się na obrazie klinicznym, wywiadzie dotyczącym przyjmowanych leków, badaniach histopatologicznych oraz testach laboratoryjnych. Charakterystyczne cechy obejmują rozległe zmiany skórne, gorączkę, zajęcie błon śluzowych oraz potencjalne uszkodzenie narządów wewnętrznych. Śmiertelność w przebiegu SCARs, szczególnie w TEN, może sięgać 30%.
Leczenie SCARs wymaga natychmiastowego odstawienia podejrzanego leku, hospitalizacji (często na oddziałach intensywnej terapii lub oparzeniowych), leczenia wspomagającego oraz w niektórych przypadkach zastosowania terapii immunosupresyjnej. Wczesne rozpoznanie i interwencja mają kluczowe znaczenie dla rokowania pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cefuroxim-MIP 750 mg
Stosowanie cefuroksymu (Cefuroxim-MIP) wiąże się z ryzykiem ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji oraz zespołu Kounisa, które mogą prowadzić do zgonu. Należy przeprowadzić dokładny wywiad alergologiczny przed terapią, zwłaszcza u pacjentów z historią reakcji na beta-laktamy. Zgłaszano również ciężkie reakcje skórne typu SCARS, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) oraz DRESS, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu cefuroksymu w wysokich dawkach z lekami moczopędnymi (np. furosemid) lub aminoglikozydami ze względu na ryzyko nefrotoksyczności, zwłaszcza u osób starszych i z niewydolnością nerek. Cefuroksym może powodować nadkażenia oportunistyczne (Candida) oraz rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego wywołane przez Clostridioides difficile, co wymaga monitorowania biegunek i ewentualnego przerwania terapii.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk beta-laktamowy, bakteria Gram-ujemna niefermentująca, Candida, cefalosporyna, cefuroksym, ciężka niepożądana reakcja skórna, Clostridioides difficile, drobnoustrój oportunistyczny, Enterococcus, furosemid, heksokinaza, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk plamki żółtej, obrzęk rogówki, obrzęk siatkówki, odwarstwienie siatkówki, oksydaza glukozowa, przednia komora oka, reakcja polekowa z eozynofilią, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, SCARs, test Coombsa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczne uszkodzenie siatkówki, transfuzja, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, zmętnienie rogówki