Przedawkowanie
Doxylamina Polpharma 25 mg

Przedawkowanie doksylaminy

Przedawkowanie doksylaminy wodorobursztynianu zazwyczaj rzadko stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta. W większości przypadków całkowite ustąpienie objawów następuje w okresie 24-48 godzin od zażycia produktu leczniczego. Należy jednak pamiętać, że w praktyce klinicznej często mamy do czynienia z jednoczesnym zatruciem kilkoma substancjami leczniczymi.¹

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie doksylaminy charakteryzuje się szerokim spektrum objawów, które można podzielić na kilka głównych kategorii w zależności od układu, na który oddziałują. Klinicznie manifestują się one jako zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, objawy przeciwcholinergiczne oraz zaburzenia sercowo-naczyniowe.²

Powikłania przedawkowania

Jednym z najpoważniejszych powikłań przedawkowania doksylaminy jest rabdomioliza, po której może rozwinąć się ostra niewydolność nerek. W związku z tym zaleca się przeprowadzanie systematycznej oceny stanu pacjenta na podstawie monitorowania aktywności kinazy kreatynowej. Warto podkreślić, że przy stosowaniu dawek terapeutycznych nie opisywano ciężkich działań niepożądanych tego typu.³

Dawki, którym przypisuje się wystąpienie rabdomiolizy to około 13 mg/kg mc., natomiast dawki mogące spowodować zgon to około 25 mg/kg mc., czyli wartości prawie 100-krotnie przekraczające zakres dawek terapeutycznych. Rokowania w przypadkach rabdomiolizy zależą od stopnia toksyczności, przy czym śmiertelność w ciężkich przypadkach rabdomiolizy szacuje się na około 5%. Większość przypadków ma jednak łagodny przebieg, a ostra niewydolność nerek w przebiegu rabdomiolizy jest zwykle odwracalna, jeśli nie występują inne powikłania.⁴

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania leków przeciwhistaminowych, w tym doksylaminy, nie istnieje swoista odtrutka. Leczenie ma charakter objawowy i podtrzymujący. Schemat postępowania w przypadku przedawkowania obejmuje następujące działania:⁵

• Dekontaminację przewodu pokarmowego – sprowokowanie wymiotów i/lub płukanie żołądka
• Leczenie niedociśnienia tętniczego – stosowanie leków obkurczających naczynia, takich jak noradrenalina lub fenylefryna. Istotne jest, aby nie stosować adrenaliny, ponieważ jej podanie może paradoksalnie nasilić hipotonię
• Leczenie rabdomiolizy – intensywne nawadnianie i alkalizacja moczu

Chociaż nie przeprowadzono ukierunkowanych badań nad zastosowaniem technik pozaustrojowego oczyszczania krwi w przedawkowaniu doksylaminy, to hemodializa, hemofiltracja i dializa otrzewnowa mogą mieć ograniczoną skuteczność ze względu na znaczny stopień dystrybucji leku w tkankach. Niemniej jednak, w przypadku zatrucia wielolekowego, techniki te mogą być zalecane jako element terapii. Wymuszona diureza ma ograniczoną skuteczność w eliminacji doksylaminy.⁶

Leczenie rabdomiolizy

Wczesne rozpoznanie i leczenie rabdomiolizy ma kluczowe znaczenie dla zminimalizowania stopnia uszkodzenia nerek. Postępowanie terapeutyczne w rabdomiolizie wywołanej przedawkowaniem doksylaminy obejmuje:⁷

1. Intensywne nawadnianie – u pacjentów dorosłych zaleca się stosowanie dożylnych krystaloidów, takich jak 0,9% roztwór soli fizjologicznej lub roztwór Ringera z mleczanami, z szybkością 300-500 ml/h. Dotychczasowe obserwacje nie wykazały istotnych różnic w skuteczności pomiędzy tymi roztworami.
2. Alkalizację moczu – procedura ta pomaga zapobiegać wytrącaniu mioglobiny w kanalikach nerkowych, co mogłoby prowadzić do ostrej niewydolności nerek.
3. Monitorowanie parametrów nerkowych – regularne kontrolowanie stężenia kreatyniny, mocznika, elektrolitów oraz ocena diurezy.

Warto podkreślić, że rabdomioliza w przebiegu przedawkowania doksylaminy ma zazwyczaj pomyślne rokowanie przy wdrożeniu odpowiedniego leczenia, choć pełne ustąpienie objawów może być opóźnione.⁸