Właściwości farmakokinetyczne
Doxylamina Polpharma 25 mg

Właściwości farmakokinetyczne doksylaminy

Doksylamina wodorobursztynian wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jej skuteczność kliniczną oraz bezpieczeństwo stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę procesów jakim podlega lek w organizmie ludzkim wraz z parametrami farmakokinetycznymi uzyskanymi w badaniach klinicznych u zdrowych ochotników.

Wchłanianie

Doksylamina charakteryzuje się dobrą rozpuszczalnością, a badania przeprowadzone in vitro w komórkach Caco-2 wskazują na jej wysoką przenikalność przez błony biologiczne. Po podaniu doustnym leku, maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po upływie 2-3 godzin od podania (Tmax).¹

W badaniach dostępności biologicznej przeprowadzonych z udziałem zdrowych ochotników, którym podawano 25 mg doksylaminy na czczo lub z pokarmem, uzyskano porównywalne parametry farmakokinetyczne, co wskazuje na brak istotnego wpływu pokarmu na wchłanianie leku.²

Dystrybucja

Po wchłonięciu, dystrybucja tkankowa doksylaminy zachodzi szybko. Lek charakteryzuje się stosunkowo niskim stopniem wiązania z białkami osocza w porównaniu do innych leków przeciwhistaminowych – jedynie 24% doksylaminy wiąże się z albuminą ludzką. Ta właściwość może wpływać na dostępność wolnej frakcji leku w organizmie.³

Istotną cechą farmakokinetyczną doksylaminy jest jej zdolność do przenikania przez barierę krew-mózg, co warunkuje działanie nasenne leku.⁴

Metabolizm

Dotychczasowe badania nad metabolizmem doksylaminy nie są wyczerpujące, a enzymy zaangażowane w jej biotransformację nie zostały jednoznacznie zidentyfikowane. Na podstawie dostępnych danych ustalono jednak główne szlaki metaboliczne leku, które obejmują:⁵

• N-demetylację – proces polegający na usunięciu grup metylowych z cząsteczki doksylaminy
• N-oksydację – reakcja utleniania atomu azotu w cząsteczce leku
• Hydroksylację – przyłączenie grupy hydroksylowej (-OH) do cząsteczki substancji
• N-acetylację – przyłączenie grupy acetylowej do atomu azotu
• N-desalkylację – usunięcie grup alkilowych z atomu azotu
• Rozszczepienie eteru – rozerwanie wiązania eterowego w cząsteczce

Warto zaznaczyć, że doksylamina u myszy wykazuje właściwości induktora cytochromu P450, podobne do fenobarbitalu. Nie ma jednak jednoznacznych dowodów potwierdzających, czy taki sam efekt indukcji enzymatycznej występuje również u ludzi.⁶

Eliminacja

Okres półtrwania (T½) doksylaminy u zdrowych dorosłych ochotników wynosi około 10-13 godzin. U osób w podeszłym wieku obserwuje się wydłużenie tego parametru do około 12-16 godzin, co może mieć konsekwencje kliniczne w postaci wydłużonego działania leku i większego ryzyka kumulacji w tej grupie wiekowej.⁷

Główną drogą eliminacji doksylaminy jest wydalanie nerkowe. Około 60% podanej dawki wydalane jest z moczem w postaci niezmienionej substancji czynnej. Pozostała część eliminowana jest w formie metabolitów, głównie nordoksylaminy i dinordoksylaminy.⁸

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Klinicznym efektem działania doksylaminy jest jej działanie nasenne, które pojawia się stosunkowo szybko – w ciągu 30 minut od podania leku. Maksymalne nasilenie efektu terapeutycznego obserwuje się w okresie 1-3 godzin po zastosowaniu preparatu, co koreluje z czasem osiągnięcia maksymalnego stężenia leku w osoczu (Tmax). Działanie nasenne utrzymuje się przez 6-8 godzin, co jest istotne z punktu widzenia klinicznego zastosowania leku w zaburzeniach snu.⁹

Specjalne grupy pacjentów

Aktualnie brak jest szczegółowych danych dotyczących farmakokinetyki doksylaminy u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek i wątroby. Biorąc pod uwagę profil farmakokinetyczny leku, w szczególności jego dominującą nerkową drogę eliminacji oraz metabolizm wątrobowy, można przypuszczać, że u pacjentów z nieprawidłową funkcją tych narządów może dojść do zwiększonej ekspozycji na doksylaminę. Konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności przy stosowaniu leku w tych grupach pacjentów.¹⁰