N-acetylacja
N-acetylacja to istotny proces metaboliczny, polegający na przyłączeniu grupy acetylowej (CH3CO-) do atomu azotu w różnych związkach chemicznych. W medycynie proces ten ma kluczowe znaczenie w metabolizmie leków i toksyn, stanowiąc jedną z głównych reakcji II fazy biotransformacji.
Za N-acetylację odpowiadają enzymy z rodziny N-acetylotransferaz (NAT), głównie NAT1 i NAT2, które wykazują polimorfizm genetyczny. Skutkuje to występowaniem w populacji osób o wolnym, pośrednim lub szybkim metabolizmie wielu substancji leczniczych, co ma bezpośrednie przełożenie na skuteczność terapii i ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.
W praktyce klinicznej status acetylacji ma znaczenie przy stosowaniu wielu leków, w tym izoniazidu, prokainamidu, sulfonamidów czy hydralazyny. Pacjenci z wolnym typem acetylacji mogą wymagać redukcji dawek tych leków ze względu na zwiększone ryzyko toksyczności, podczas gdy osoby z szybkim typem acetylacji mogą potrzebować wyższych dawek dla osiągnięcia efektu terapeutycznego.
N-acetylacja odgrywa również ważną rolę w detoksykacji organizmu poprzez zwiększanie hydrofilności związków, co ułatwia ich wydalanie przez nerki. Zaburzenia tego procesu mogą prowadzić do zwiększonej podatności na choroby związane z ekspozycją na ksenobiotyki, w tym niektóre nowotwory.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Teriflunomide +pharma 14 mg
Teriflunomid, podawany doustnie w dawce 14 mg, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (~100%) oraz mediana Tmax wynoszącą 1-4 godziny po wielokrotnym podaniu. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę z około 34-krotnym współczynnikiem kumulacji AUC i osiąga 95% stężenia stanu stacjonarnego po około 100 dniach terapii. Teriflunomid wiąże się w ponad 99% z białkami osocza, głównie albuminą, a jego objętość dystrybucji wynosi około 11 L. Metabolizm zachodzi głównie przez hydrolizę, z udziałem utleniania, N-acetylacji i sprzęgania z siarczanami. Eliminacja odbywa się głównie przez wydzielanie do przewodu pokarmowego z żółcią (37,5% z kałem, 22,6% z moczem), a okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 19 dni. Klirens całkowity po dożylnym podaniu wynosi 30,5 mL/h.
białko oporności raka piersi, białko osocza, biodostępność, cholestyramina, ekspozycja w stanie stacjonarnym, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka populacyjna, hydroliza, klirens całkowity, N-acetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, procedura przyspieszonej eliminacji, procedura szybkiej eliminacji, sprzęganie z siarczanami, stan stacjonarny, stężenie minimalne, stężenie w osoczu, stwardnienie rozsiane, tabletka powlekana, teriflunomid, transporter BCRP, utlenianie, węgiel aktywowany, współczynnik kumulacji, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tifay 14 mg
Teriflunomid, podawany doustnie w dawce 14 mg (Tifay), charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (~100%) oraz osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu w ciągu 1-4 godzin po wielokrotnym podaniu. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 7-14 mg, a jego stężenie stacjonarne osiągane jest powoli, po około 100 dniach stosowania, z 34-krotnym współczynnikiem kumulacji AUC. Teriflunomid wiąże się silnie z białkami osocza (>99%, głównie albuminami) i ma objętość dystrybucji około 11 l po dożylnym podaniu, choć dystrybucja do tkanek może być większa. Metabolizm jest umiarkowany, głównie przez hydrolizę, a eliminacja odbywa się przede wszystkim z żółcią (60,1% dawki w ciągu 21 dni, z czego 37,5% z kałem i 22,6% z moczem). Mediana okresu półtrwania wynosi około 19 dni, a całkowity klirens po dożylnym podaniu to 30,5 ml/h. Pokarm nie wpływa istotnie na farmakokinetykę leku.
biodostępność, cholestyramina, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka populacyjna, hydroliza, klirens, liniowa farmakokinetyka, N-acetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, sekrecja bezpośrednia, sprzęganie z siarczanami, stężenie stacjonarne, stwardnienie rozsiane, substrat transportera, teriflunomid, TIFAY, transporter BCRP, utlenianie, wchłanianie zwrotne, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie z żółcią, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Teriflunomide Medical Valley 14 mg
Teriflunomid, podawany doustnie w dawce 14 mg, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (~100%) oraz mediana czasu do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu wynoszącą 1-4 godziny po wielokrotnym podaniu. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 7-14 mg, a jego stan stacjonarny osiągany jest powoli, po około 100 dniach, z istotnym współczynnikiem kumulacji AUC wynoszącym około 34. Teriflunomid wiąże się w ponad 99% z białkami osocza, głównie albuminą, a jego objętość dystrybucji po podaniu dożylnym wynosi 11 litrów. Metabolizm leku jest umiarkowany, z głównym szlakiem hydrolizy, a wydalanie odbywa się głównie z żółcią (37,5% z kałem) oraz moczem (22,6%), przy biologicznym okresie półtrwania około 19 dni. Klirens całkowity po dożylnym podaniu wynosi 30,5 mL/h.
albumina, biodostępność, cholestyramina, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka populacyjna, farmakokinetyka teriflunomidu, hydroliza, N-acetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania biologiczny, przeciwwskazanie, przyspieszona eliminacja, sekrecja bezpośrednia, sprzęganie z siarczanami, stężenie stanu stacjonarnego, stwardnienie rozsiane, tabletka powlekana, teriflunomid, transporter BCRP, wchłanianie zwrotne, węgiel aktywowany, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Caspofungin Viatris 50 mg
Kaspofungina wykazuje złożoną farmakokinetykę charakteryzującą się wielofazową dystrybucją, powolną eliminacją oraz znacznym wiązaniem z albuminami osocza (frakcja wolna 3,5–7,6%). Maksymalna dystrybucja do tkanek następuje po 1,5–2 dniach, obejmując około 92% dawki, przy czym eliminacja zachodzi bez równowagi dystrybucji, co utrudnia precyzyjne określenie objętości dystrybucji. Kaspofungina ulega samoistnemu rozpadowi do związku z otwartym pierścieniem, a jej metabolizm obejmuje hydrolizę peptydu i N-acetylację. Lek nie wpływa na izoenzymy cytochromu P450 (1A2, 2A6, 2C9, 2C19, 2D6, 3A4) ani nie jest ich substratem, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Klirens osoczowy wynosi 10–12 mL/min, a eliminacja przebiega wielofazowo z okresem półtrwania fazy beta 9–11 godzin i fazy gamma około 45 godzin. Około 75% dawki jest wydalane w ciągu 27 dni (41% z moczem, 34% z kałem), przy czym wydalanie niezmienionej kaspofunginy w moczu stanowi około 1,4% dawki. Farmakokinetyka jest umiarkowanie nieliniowa, z kumulacją zależną od dawki.
albumina osocza, AUC, białko osocza, biotransformacja, cytochrom P450, dawka wielokrotna, dostosowanie dawki, dystrybucja do tkanek, farmakokinetyka nieliniowa, glikoproteina p, hydroliza peptydu, infuzja dożylna, inhibitor izoenzymu, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, kandydoza przełyku, klirens, N-acetylacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, równowaga dystrybucji, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aregalu 14 mg
Teriflunomid, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (~100%) po podaniu doustnym oraz Tmax wynoszącym 1-4 godziny. Lek wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (>99%), głównie albuminą, a jego objętość dystrybucji wynosi około 11 l. Metabolizm teriflunomidu jest umiarkowany, przebiega głównie przez hydrolizę, z utlenianiem i innymi szlakami drugorzędnymi. Eliminacja odbywa się głównie przez przewód pokarmowy (60,1% dawki w 21 dni: 37,5% kałem, 22,6% moczem), z udziałem transportera BCRP. Mediana biologicznego okresu półtrwania wynosi około 19 dni, a klirens po dożylnym podaniu pojedynczej dawki to 30,5 ml/h. Farmakokinetyka teriflunomidu jest liniowa w zakresie dawek 7-14 mg, a osiągnięcie stężenia stacjonarnego wymaga około 100 dni stosowania, z 34-krotną kumulacją AUC.
BCRP, bilans masy, biodostępność, cholestyramina, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, farmakokinetyka populacyjna, hydroliza, klirens, modyfikacja dawkowania, N-acetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, sekrecja bezpośrednia, sprzęganie z siarczanami, stężenie leku, stężenie w osoczu, stężenie w stanie stacjonarnym, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, transporter BCRP, utlenianie, węgiel aktywny, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Caspofungin Viatris 70 mg
Kaspofungina charakteryzuje się złożoną farmakokinetyką z wielofazową dystrybucją i eliminacją, z silnym wiązaniem do albumin osocza (frakcja wolna 3,5–7,6%). Maksymalna dystrybucja do tkanek następuje po 1,5–2 dniach, przy czym 92% dawki przenika do tkanek, a eliminacja zachodzi bez równowagi dystrybucji. Lek ulega samoistnemu rozpadowi do formy z otwartym pierścieniem, hydrolizie peptydu i N-acetylacji, z minimalnym wpływem na izoenzymy CYP450 i brak interakcji z glikoproteiną P. Klirens osoczowy wynosi 10–12 mL/min, a eliminacja przebiega w trzech fazach: alfa (krótka), beta (t½ 9–11 h) i gamma (t½ 45 h). Około 75% dawki jest wydalane w ciągu 27 dni (41% moczem, 34% kałem), z niewielkim wydalaniem niezmienionej substancji (1,4% w moczu). Farmakokinetyka jest umiarkowanie nieliniowa, z kumulacją zależną od dawki, a masa ciała istotnie wpływa na ekspozycję (AUC u pacjenta 80 kg jest o 23% niższa niż u pacjenta 60 kg). U pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby AUC wzrasta odpowiednio o 20% i 75%, co wymaga dostosowania dawki u umiarkowanych niewydolności wątroby (zalecane 35 mg/dobę). W niewydolności nerek, nawet zaawansowanej, nie jest konieczna modyfikacja dawkowania, a kaspofungina nie jest usuwana przez dializę.
biotransformacja, dystrybucja leku, farmakokinetyka populacyjna, farmakokinetyka zależna od płci, frakcja niezwiązana, glikoproteina p, hemodializa, hydroliza peptydu, infuzja dożylna, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, izoenzym cytochromu P450, kandydoza przełyku, kaspofungina, klirens, klirens kreatyniny, lek przeciwgrzybiczny, N-acetylacja, nieliniowa farmakokinetyka, podanie wielokrotne, pole pod krzywą, powinowactwo do albumin, stężenie kaspofunginy, substancja macierzysta, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Teriflunomide MSN 14 mg
Teriflunomid charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (~100%) oraz powolnym osiąganiem stanu stacjonarnego, które następuje po około 100 dniach (3,5 miesiąca) od rozpoczęcia terapii dawką 14 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w medianie po 1-4 godzinach, a lek wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (>99%, głównie albumina). Objętość dystrybucji po dożylnym podaniu wynosi 11 l, a okres półtrwania biologicznego (t1/2z) to około 19 dni. Teriflunomid jest metabolizowany głównie przez hydrolizę i wydalany przede wszystkim z żółcią do przewodu pokarmowego (37,5% z kałem, 22,6% z moczem). Klirens całkowity po dożylnym podaniu wynosi 30,5 mL/h. Farmakokinetyka leku jest liniowa w zakresie dawek 7-14 mg, a czynniki takie jak wiek, masa ciała, płeć, rasa oraz stężenia albuminy i bilirubiny mają ograniczony wpływ na zmienność farmakokinetyczną (≤31%).
albumina, białko oporności raka piersi, bilirubina, biodostępność, cholestyramina, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka teriflunomidu, hydroliza, N-acetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przyspieszona eliminacja, sekrecja bezpośrednia, sprzęganie z siarczanami, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, transporter BCRP, utlenianie, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Teriflunomide Pharmascience 14 mg
Teriflunomid, podawany doustnie w dawce 14 mg, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (~100%) oraz Tmax wynoszącym 1-4 godziny po podaniu wielokrotnym. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 7-14 mg, z powolnym osiąganiem stanu stacjonarnego (95% po około 100 dniach) i znaczną kumulacją (współczynnik kumulacji AUC ~34). Teriflunomid wiąże się silnie z albuminą (>99%), a jego objętość dystrybucji po podaniu dożylnym wynosi około 11 litrów. Metabolizm jest umiarkowany, obejmujący hydrolizę, utlenianie, N-acetylację i sprzęganie z siarczanami. Eliminacja zachodzi głównie przez wydalanie z żółcią (37,5% z kałem) i moczem (22,6%), z okresem półtrwania około 19 dni. W przypadku konieczności szybkiego usunięcia leku stosuje się procedury z cholestyraminą (8 g lub 4 g trzy razy dziennie) lub węglem aktywowanym (50 g dwa razy dziennie), które skutecznie redukują stężenie teriflunomidu w osoczu o ponad 98% w ciągu 11 dni.
biodostępność, cholestyramina, dystrybucja leku, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka populacyjna, hydroliza, klirens, N-acetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, procedura szybkiej eliminacji, sekrecja bezpośrednia, sprzęganie z siarczanami, stężenie stanu stacjonarnego, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, transporter BCRP, wchłanianie zwrotne, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clefirem 14 mg
Teriflunomid, substancja czynna leku CLEFIREM (14 mg), charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (~100%) po podaniu doustnym oraz osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w czasie 1-4 godzin po wielokrotnym podaniu. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 7-14 mg, a stan stacjonarny osiągany jest powoli, po około 100 dniach (3,5 miesiąca), z wysokim współczynnikiem kumulacji AUC (~34-krotny). Teriflunomid wiąże się silnie z białkami osocza (>99%, głównie albuminą), a jego objętość dystrybucji po podaniu dożylnym wynosi około 11 L, choć jest prawdopodobnie niedoszacowana ze względu na dystrybucję do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie przez hydrolizę, a lek jest wydalany przede wszystkim z kałem (37,5%) i moczem (22,6%) w ciągu 21 dni. Okres półtrwania wynosi około 19 dni, co implikuje długotrwałe utrzymywanie się leku w organizmie.
albumina, AUC, BCRP, bilirubina, biodostępność leku, cholestyramina, farmakokinetyka populacyjna, hydroliza, klirens leku, liniowa farmakokinetyka, N-acetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, sprzęganie z siarczanami, stan stacjonarny leku, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, transporter BCRP, utlenianie, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Teriflunomide Zentiva 14 mg
Teriflunomid, substancja czynna Teriflunomide Zentiva, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (~100%) po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu w ciągu 1-4 godzin. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach 7-14 mg, a stan stacjonarny osiągany jest powoli, po około 100 dniach, z 34-krotnym współczynnikiem kumulacji AUC. Teriflunomid wiąże się silnie z białkami osocza (>99%, głównie albuminą) i ma objętość dystrybucji około 11 l po dożylnym podaniu. Metabolizm jest umiarkowany, głównie przez hydrolizę, a eliminacja odbywa się przede wszystkim przez wydzielanie do przewodu pokarmowego z żółcią w postaci niezmienionej substancji czynnej. Po 21 dniach od podania wydalane jest 60,1% dawki (37,5% z kałem, 22,6% z moczem), a okres półtrwania wynosi około 19 dni. Klirens całkowity po dożylnym podaniu wynosi 30,5 ml/h.
biodostępność, cholestyramina, dystrybucja do narządów, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka populacyjna, hydroliza, liniowa farmakokinetyka, N-acetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, procedura szybkiej eliminacji, sekrecja bezpośrednia, sprzęganie z siarczanami, stężenie stanu stacjonarnego, stwardnienie rozsiane, transporter wyrzutu BCRP, utlenianie, wchłanianie zwrotne, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza