kompulsywne skubanie skóry
Kompulsywne skubanie skóry (ang. dermatillomania, skin picking disorder, excoriation disorder) to zaburzenie psychiczne należące do grupy zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych i pokrewnych. Charakteryzuje się nawracającym, nadmiernym skubaniem, drapaniem lub rozdrapywaniem własnej skóry, prowadzącym do uszkodzeń tkanek.
Pacjenci najczęściej skupiają się na istniejących zmianach skórnych, takich jak pryszcze, strupki, krosty, czy niewielkie nierówności skóry. Często dotyka twarzy, rąk, ramion i miejsc łatwo dostępnych. Epizody skubania mogą trwać od kilku minut do kilku godzin, a chorzy często doświadczają uczucia napięcia przed aktem oraz ulgi lub przyjemności podczas lub po skubaniu.
Zaburzenie to wiąże się z istotnym cierpieniem psychicznym, może prowadzić do zakażeń, bliznowacenia oraz problemów społecznych wynikających z widocznych uszkodzeń skóry. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć inne zaburzenia psychiczne oraz dermatologiczne. Leczenie obejmuje przede wszystkim terapię poznawczo-behawioralną (szczególnie techniki habit reversal training), a w przypadkach opornych – farmakoterapię z wykorzystaniem selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania) – Objawy
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania, zaburzenie ekskoriacji) to przewlekłe zaburzenie z grupy obsesyjno-kompulsywnych, charakteryzujące się kompulsywnym, trudnym do opanowania przymusem skubania skóry, prowadzącym do uszkodzeń tkanek, infekcji, blizn oraz znacznego cierpienia psychicznego. Występuje u 1,4-5,4% dorosłych, częściej u kobiet, zwykle rozpoczynając się w wieku 13-15 lat. Objawy obejmują zarówno automatyczne, nieświadome, jak i świadome, celowe skubanie różnych obszarów ciała (twarz, głowa, ręce, nogi), często poprzedzone napięciem lub stresem. Diagnoza opiera się na kryteriach DSM-5, uwzględniających nawracające uszkodzenia skóry, próby ograniczenia zachowania oraz wykluczenie innych przyczyn medycznych i psychicznych. Zaburzenie to wiąże się z wysokim ryzykiem współwystępowania depresji, lęków, a także myśli i prób samobójczych (12% i 11,5% odpowiednio).
ADHD, antybiotykoterapia, choroba afektywna dwubiegunowa, cukrzyca typu 1, dermatillomania, DSM-5, dysmorfofobia, egzema, kompulsywne skubanie skóry, łuszczyca, posocznica, przeszczep skóry, remisja, reumatoidalne zapalenie stawów, rogowacenie mieszkowe, stan zapalny, stwardnienie rozsiane, toczeń, trądzik młodzieńczy, trichotillomania, zaburzenie dysmorficzne ciała, zaburzenie ekskoriacjii, zaburzenie lękowe, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie paniczne, zaburzenie ze spektrum autyzmu, zakażenie skóry, zespół Pradera-Williego, zespół stresu pourazowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania) to przewlekłe zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne charakteryzujące się kompulsywnym skubaniem, drapaniem lub ściskaniem skóry, prowadzącym do uszkodzeń tkanek, blizn i infekcji. Rozpoczyna się zwykle w wieku 13-15 lat i dotyka 1,4-5,4% dorosłych, częściej kobiety. Objawy obejmują nawracające uszkodzenia skóry, które mogą dotyczyć zdrowej skóry, pryszczy, ran czy strupów, a zachowanie to może trwać kilka godzin dziennie. Zaburzenie powoduje znaczny stres, upośledzenie funkcjonowania społecznego i zawodowego oraz negatywny wpływ na samoocenę. Diagnostyka opiera się na kryteriach DSM-5, a leczenie łączy psychoterapię (głównie terapię poznawczo-behawioralną z komponentami HRT i ERP) oraz farmakoterapię, w tym SSRI, N-acetylocysteinę, olanzapinę i topiramat. Kompleksowa opieka pielęgniarska obejmuje ocenę stanu skóry, pielęgnację ran (dezynfekcja, opatrunki hydrokoloidowe), monitorowanie zachowań, edukację pacjenta i wsparcie psychologiczne.
bliznowacenie skóry, choroba autoimmunologiczna, dermatillomania, fototerapia, infekcja skóry, kompulsywne skubanie skóry, kryteria diagnostyczne, mikronakłuwanie, N-acetylocysteina, ocena pielęgniarska, opatrunek hydrokoloidowy, pielęgnacja ran, przymus skubania skóry, psychiatra, selektywne inhibitory wychwytu serotoniny, skubanie skóry, terapia akceptacji i zaangażowania, terapia laserowa, terapia poznawczo-behawioralna, trening odwracania nawyków, uszkodzenie tkanek, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie skubania skóry, zespół Pradera-Williego - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania) – Leczenie
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania, zaburzenie ekskoracji) to przewlekłe zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, charakteryzujące się nawracającym, kompulsywnym skubaniem skóry prowadzącym do uszkodzeń tkanek. Dotyka około 2% populacji, często pozostając nierozpoznane. Leczenie wymaga kompleksowego podejścia, łączącego terapię poznawczo-behawioralną (CBT), trening odwracania nawyku (HRT) oraz farmakoterapię. CBT skupia się na restrukturyzacji poznawczej, treningu świadomości i zastępowaniu szkodliwych zachowań, natomiast HRT, uznawany za złoty standard, uczy identyfikacji wyzwalaczy i stosowania reakcji konkurencyjnych. Terapia akceptacji i zaangażowania (ACT) oraz terapia dialektyczno-behawioralna (DBT) stanowią wartościowe uzupełnienia, zwłaszcza w regulacji emocji i akceptacji impulsów. Farmakologicznie stosuje się głównie SSRI w górnym zakresie dawek oraz N-acetylocysteinę (do 3000 mg/dobę), a także leki przeciwpsychotyczne, przeciwlękowe i przeciwpadaczkowe. Nowością jest memantyna, wykazująca wyższą skuteczność niż dotychczasowe metody, co sugeruje potrzebę dalszych badań nad jej zastosowaniem jako terapii pierwszego rzutu.
dermatillomania, intensywny program ambulatoryjny, kompleksowy model behawioralny, kompulsywne skubanie skóry, leczenie stacjonarne, lek przeciwlękowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, memantyna, miejscowy kortykosteroid, N-acetylocysteina, program częściowej hospitalizacji, regulacja emocji, restrukturyzacja poznawcza, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny, terapia akceptacji i zaangażowania, terapia dialektyczno-behawioralna, terapia poznawczo-behawioralna, Trening Odwracania Nawyku, trening świadomości, układ glutaminergiczny, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zachowanie powtarzalne skoncentrowane na ciele