przymus skubania skóry
Przymus skubania skóry (dermotillomania, excoriation disorder) to zaburzenie psychiczne należące do spektrum zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych. Charakteryzuje się nawracającym skubaniem, drapaniem lub uszkadzaniem własnej skóry, prowadzącym do widocznych uszkodzeń tkanek. Pacjenci często koncentrują się na niedoskonałościach skóry, jak krosty, strupy czy brodawki.
W patogenezie dermotillomanii istotną rolę odgrywają zaburzenia funkcji wykonawczych, impulsywność oraz dysfunkcje układu serotoninergicznego. Zaburzenie to dotyka około 1,4-5,4% populacji ogólnej, częściej występując u kobiet. Współwystępuje często z zaburzeniami lękowymi, depresją oraz innymi zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi.
Diagnostyka opiera się na kryteriach DSM-5, które podkreślają nawracający charakter zachowania, wielokrotne próby zaprzestania lub ograniczenia skubania oraz istotny klinicznie dyskomfort lub upośledzenie funkcjonowania społecznego, zawodowego lub w innych ważnych obszarach. Terapia obejmuje głównie interwencje psychoterapeutyczne, przede wszystkim terapię poznawczo-behawioralną, trening odwracania nawyku oraz terapię akceptacji i zaangażowania. W przypadkach opornych stosuje się farmakoterapię selektywnymi inhibitorami wychwytu serotoniny.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania) charakteryzuje się przewlekłym przebiegiem z okresami zaostrzeń i remisji, a bez odpowiedniego leczenia wskaźnik poprawy u dorosłych wynosi około 14%. Wczesne rozpoznanie i wdrożenie terapii opartej na dowodach zwiększa szanse na redukcję objawów nawet do 50% w ciągu 3-6 miesięcy. Kluczowe dla utrzymania długoterminowej poprawy są sesje przypominające, zalecane comiesięcznie przez 6-9 miesięcy po początkowej poprawie, z późniejszym stopniowym wydłużaniem odstępów między wizytami. Adherencja do terapii, zwłaszcza internetowych interwencji poznawczo-behawioralnych, jest istotnym czynnikiem rokowniczym – wskaźniki ukończenia programów wahają się od 11% do 57%, a wczesne przerwanie terapii wiąże się z obniżoną motywacją i skutecznością leczenia.
badanie przekrojowe, dermatillomania, interwencja poznawczo-behawioralna, jakość życia pacjenta, leczenie oparte na dowodach, program terapeutyczny, przestrzeganie zaleceń terapeutycznych, przewlekły przebieg, przymus skubania skóry, remisja, ryzyko nawrotu, wczesne rozpoznanie, zaburzenie skubania skóry, zakażenie rany, zdrowie psychiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania) to przewlekłe zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne charakteryzujące się kompulsywnym skubaniem, drapaniem lub ściskaniem skóry, prowadzącym do uszkodzeń tkanek, blizn i infekcji. Rozpoczyna się zwykle w wieku 13-15 lat i dotyka 1,4-5,4% dorosłych, częściej kobiety. Objawy obejmują nawracające uszkodzenia skóry, które mogą dotyczyć zdrowej skóry, pryszczy, ran czy strupów, a zachowanie to może trwać kilka godzin dziennie. Zaburzenie powoduje znaczny stres, upośledzenie funkcjonowania społecznego i zawodowego oraz negatywny wpływ na samoocenę. Diagnostyka opiera się na kryteriach DSM-5, a leczenie łączy psychoterapię (głównie terapię poznawczo-behawioralną z komponentami HRT i ERP) oraz farmakoterapię, w tym SSRI, N-acetylocysteinę, olanzapinę i topiramat. Kompleksowa opieka pielęgniarska obejmuje ocenę stanu skóry, pielęgnację ran (dezynfekcja, opatrunki hydrokoloidowe), monitorowanie zachowań, edukację pacjenta i wsparcie psychologiczne.
bliznowacenie skóry, choroba autoimmunologiczna, dermatillomania, fototerapia, infekcja skóry, kompulsywne skubanie skóry, kryteria diagnostyczne, mikronakłuwanie, N-acetylocysteina, ocena pielęgniarska, opatrunek hydrokoloidowy, pielęgnacja ran, przymus skubania skóry, psychiatra, selektywne inhibitory wychwytu serotoniny, skubanie skóry, terapia akceptacji i zaangażowania, terapia laserowa, terapia poznawczo-behawioralna, trening odwracania nawyków, uszkodzenie tkanek, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie skubania skóry, zespół Pradera-Williego