N-oksydacja

N-oksydacja to jeden z istotnych procesów metabolizmu leków i ksenobiotyków, zachodzący głównie w wątrobie. Polega na dodaniu atomu tlenu do atomu azotu obecnego w związku chemicznym, co prowadzi do powstania N-tlenku. Reakcja jest katalizowana przez enzymy z rodziny cytochromu P450 (CYP450) oraz oksydazy zawierające flawinę (FMO).

Proces N-oksydacji odgrywa kluczową rolę w biotransformacji wielu leków zawierających w swojej strukturze trzeciorzędowe aminy, związki heterocykliczne z azotem czy amidy. Przykładami leków ulegających N-oksydacji są trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre leki przeciwhistaminowe, nikotyna oraz wiele innych substancji leczniczych.

Z klinicznego punktu widzenia, N-oksydacja zwykle prowadzi do obniżenia aktywności farmakologicznej leku i zwiększenia jego hydrofilowości, co ułatwia eliminację z organizmu. Jednakże w niektórych przypadkach metabolity powstałe w wyniku N-oksydacji mogą zachowywać aktywność farmakologiczną lub nawet wykazywać działanie toksyczne. Zaburzenia procesów N-oksydacji mogą prowadzić do zmiany efektywności terapii lub nasilenia działań niepożądanych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl