N-oksydacja
N-oksydacja to jeden z istotnych procesów metabolizmu leków i ksenobiotyków, zachodzący głównie w wątrobie. Polega na dodaniu atomu tlenu do atomu azotu obecnego w związku chemicznym, co prowadzi do powstania N-tlenku. Reakcja jest katalizowana przez enzymy z rodziny cytochromu P450 (CYP450) oraz oksydazy zawierające flawinę (FMO).
Proces N-oksydacji odgrywa kluczową rolę w biotransformacji wielu leków zawierających w swojej strukturze trzeciorzędowe aminy, związki heterocykliczne z azotem czy amidy. Przykładami leków ulegających N-oksydacji są trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre leki przeciwhistaminowe, nikotyna oraz wiele innych substancji leczniczych.
Z klinicznego punktu widzenia, N-oksydacja zwykle prowadzi do obniżenia aktywności farmakologicznej leku i zwiększenia jego hydrofilowości, co ułatwia eliminację z organizmu. Jednakże w niektórych przypadkach metabolity powstałe w wyniku N-oksydacji mogą zachowywać aktywność farmakologiczną lub nawet wykazywać działanie toksyczne. Zaburzenia procesów N-oksydacji mogą prowadzić do zmiany efektywności terapii lub nasilenia działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Qsiva 11,25 mg + 69 mg
Qsiva to lek zawierający fenterminę (chlorowodorek) oraz topiramat w formie kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, charakteryzujący się wysoką biodostępnością (fentermina 75-85%, topiramat 81-95%). Maksymalne stężenia w osoczu osiągane są odpowiednio po 6 godzinach (fentermina) i 10 godzinach (topiramat). Obie substancje wykazują niskie wiązanie z białkami osocza (fentermina 17,5%, topiramat 13-17%) oraz ograniczony metabolizm, z dominującym wydalaniem w postaci niezmienionej z moczem (fentermina 75-85%, topiramat około 70%). Okres półtrwania wynosi 21 godzin dla fenterminy i 49 godzin dla topiramatu, a farmakokinetyka obu składników jest liniowa, z kumulacją przy podawaniu wielokrotnym (wzrost Cmax i AUC fenterminy 2,5-2,9-krotny, topiramatu 3,7-5,2-krotny). Spożycie pokarmu nie wpływa istotnie na biodostępność leku.
AUC, BMI, cytochrom P450, dostępność biologiczna, enzym, farmakokinetyka populacyjna, fentermina, hydroksylacja, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2C19, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, klirens, metoda Monte Carlo, N-oksydacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, topiramat, wiązanie z białkami osocza, wiązanie z erytrocytami - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Deprexolet 30 mg
Farmakokinetyka mianseryny została szczegółowo zbadana zarówno po jednorazowym, jak i wielokrotnym podaniu u zdrowych ochotników oraz pacjentów z depresją. Po 14 dniach stosowania osiągany jest stan stacjonarny stężenia w osoczu, przy czym nie stwierdzono korelacji między stężeniem leku a działaniami niepożądanymi. Mianseryna charakteryzuje się szybką, ale niepełną absorpcją z przewodu pokarmowego, z biodostępnością około 30% z powodu efektu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) po dawce 60 mg wynosi od 102 ± 28 ng/ml do 114 ± 26 ng/ml, osiągane w czasie 2-3 godzin (Tmax). Terapeutyczne stężenia w stanie stacjonarnym mieszczą się w zakresie 28-72 µg/ml. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (90%) oraz dużą objętość dystrybucji (3300 l, czyli 15,7-27,5 l/kg), co świadczy o szerokiej dystrybucji, w tym penetracji do OUN.
białko osocza, biodostępność, biotransformacja, depresja, działanie niepożądane, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, hydroksylacja pierścienia aromatycznego, mianseryna, N-demetylacja, N-oksydacja, objaw toksyczny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, przewód pokarmowy, schemat dawkowania, stan stacjonarny, stężenie terapeutyczne, stężenie w surowicy, zmienność międzyosobnicza - Leksykon substancji czynnych
Fentermine – Właściwości farmakokinetyczne
Fentermina, będąca składnikiem aktywnym preparatu Qsiva w formie chlorowodorku w dawkach 3,75 mg, 7,5 mg, 11,25 mg i 15 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością (75-85%) oraz Tmax około 6 godzin (zakres 2-10 godzin). Lek wykazuje rozległą dystrybucję (V/F = 369 l dla dawki 7,5 mg) i niskie wiązanie z białkami osocza (~17,5%). Metabolizm fenterminy jest ograniczony, głównie przez CYP3A4, z 75-85% dawki wydalanej w postaci niezmienionej przez nerki. Okres półtrwania wynosi około 21 godzin, a klirens pozorny (CL/F) to 7,84 l/h. Farmakokinetyka fenterminy jest liniowa, a po wielokrotnym podaniu obserwuje się kumulację stężenia (wzrost Cmax i AUC o 2,5-2,9 razy). Obecność pokarmu nie wpływa istotnie na biodostępność leku.
BMI, chlorowodorek fenterminy, CYP3A4, dostępność biologiczna, farmakokinetyka populacyjna, faza eliminacji, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, klirens, metoda Monte Carlo, model farmakokinetyczny, N-oksydacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, p-hydroksylacja, pole pod krzywą stężenia, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie fenterminy w osoczu, stężenie w osoczu, topiramat, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik masy ciała, zaburzenie czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Fentermina – Właściwości farmakokinetyczne
Fenetermina, substancja czynna produktu leczniczego Qsiva dostępnego w dawkach 3,75 mg + 23 mg do 15 mg + 92 mg, charakteryzuje się wysoką dostępnością biologiczną (75-85%) oraz mediana Tmax wynoszącą 6 godzin (zakres 2-10 godzin). Wiązanie z białkami osocza jest niskie (17,5%), a objętość dystrybucji po podaniu doustnym wynosi 369 litrów, co wskazuje na szeroką dystrybucję do tkanek pozanaczyniowych. Fenetermina jest eliminowana głównie przez nerki w postaci niezmienionej (75-85% dawki), z okresem półtrwania około 21 godzin i klirensem pozornym 7,84 l/godz. Metabolizm jest ograniczony, głównie przez CYP3A4, z metabolitami stanowiącymi niewielki procent wydalanej dawki. Farmakokinetyka fenterminy jest liniowa, a stosowanie wielokrotnych dawek powoduje kumulację (2,5- do 2,9-krotne zwiększenie Cmax i AUC).
CYP3A4, dostępność biologiczna fenterminy, eliminacja, farmakokinetyka populacyjna, faza eliminacji, metoda Monte Carlo, model farmakokinetyczny, N-oksydacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, p-hydroksylacja, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie fenterminy w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik masy ciała, wydalanie nerkowe, zaburzenia czynności nerek, zmodyfikowane uwalnianie