chlorowodorek cyproheptadyny

Chlorowodorek cyproheptadyny to lek należący do grupy antagonistów receptora histaminowego H1 pierwszej generacji, wykazujący również działanie przeciwserotoninowe. Ze względu na swoją strukturę chemiczną zaliczany jest do pochodnych piperydyny.

Mechanizm działania cyproheptadyny polega głównie na blokowaniu receptorów histaminowych H1, serotoninowych 5-HT2 oraz w mniejszym stopniu receptorów muskarynowych. Lek charakteryzuje się długim okresem półtrwania (około 8-16 godzin) i przenika przez barierę krew-mózg, co odpowiada za jego działania ośrodkowe.

Wskazania do stosowania chlorowodorku cyproheptadyny obejmują przede wszystkim łagodzenie objawów alergii, takich jak pokrzywka czy sezonowy nieżyt nosa. Ze względu na działanie antagonistyczne wobec serotoniny, lek znajduje również zastosowanie w leczeniu migreny, zespołu rakowiaka oraz anoreksji. W pediatrii wykorzystywany bywa jako lek zwiększający apetyt u dzieci z niedowagą.

Profil działań niepożądanych obejmuje typowe dla leków przeciwhistaminowych pierwszej generacji efekty antycholinergiczne i sedatywne: senność, suchość błon śluzowych, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu czy zaparcia. Przy długotrwałym stosowaniu może prowadzić do zwiększenia masy ciała. Przeciwwskazania do stosowania cyproheptadyny obejmują jaskrę z wąskim kątem przesączania, przerost prostaty oraz jednoczesne przyjmowanie inhibitorów MAO.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Skład i postać leku – Peritol 4 mg

Preparat Peritol w dawce 4 mg zawiera substancję czynną cyproheptadyny chlorowodorek, odpowiadającą 4,3 mg półtorawodnego chlorowodorku cyproheptadyny w każdej tabletce. Tabletki są białe lub szarawo-białe, okrągłe, płaskie z kanciasto zakończonymi brzegami, posiadają linię podziału umożliwiającą precyzyjne dawkowanie oraz oznaczenie „PERITOL”. Substancje pomocnicze obejmują m.in. laktozę jednowodną w ilości 128 mg, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Pozostałe składniki to żelatyna (typ B), magnezu stearynian, skrobia ziemniaczana oraz talk, które pełnią funkcje wypełniające, wiążące i poślizgowe, zapewniając stabilność i odpowiednie właściwości fizyczne preparatu.
chlorowodorek cyproheptadyny, cyproheptadyny chlorowodorek, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, Peritol, podanie doustne, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, skrobia ziemniaczana, stearynian magnezu, substancja czynna, tabletka, talk, żelatyna
Leksykon substancji czynnych
Cyproheptadyna – Przeciwwskazania stosowania

Cyproheptadyna, będąca antagonistą receptorów histaminowych i serotoninowych, jest stosowana w leczeniu reakcji alergicznych, jednak jej użycie wymaga szczegółowej oceny przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na cyproheptadynę lub substancje pomocnicze (np. laktozę jednowodną w dawce 128 mg na tabletkę Peritol), ostry napad astmy, jaskrę, zwężenie przewodu pokarmowego (szczególnie odźwiernikowego i dwunastnicy), zatrzymanie moczu związane z rozrostem gruczołu krokowego lub zwężeniem szyi pęcherza, a także jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO). Dawkowanie preparatu Peritol wynosi 4 mg chlorowodorku cyproheptadyny (4,3 mg półtorawodnego chlorowodorku) na tabletkę, z możliwością podziału tabletki na równe dawki, jednak decyzja o terapii powinna uwzględniać ryzyko powikłań wynikających z wymienionych przeciwwskazań.
Cyproheptadyna jest również przeciwwskazana u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa oraz potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka. Ponadto, nie zaleca się stosowania leku u pacjentów wyniszczonych, w tym osób powyżej 65 roku życia, ze względu na możliwość nasilenia osłabienia organizmu. Szczególnie niebezpieczne jest podawanie cyproheptadyny noworodkom i wcześniakom, u których niedojrzałość enzymatyczna i narządowa może prowadzić do kumulacji leku i poważnych działań niepożądanych. W związku z powyższym, przed wdrożeniem terapii cyproheptadyną konieczne jest dokładne rozważenie stanu klinicznego pacjenta oraz potencjalnych interakcji i przeciwwskazań.
chlorowodorek cyproheptadyny, chlorowodorek cyproheptadyny półtorawodny, ciśnienie wewnątrzgałkowe, część odźwiernikowa żołądka, działanie niepożądane, epizod astmatyczny, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra, laktoza jednowodna, metabolizm leków, nadwrażliwość na substancję czynną, narząd wydalniczy, nietolerancja laktozy, ostry napad astmy, przełom nadciśnieniowy, reakcja alergiczna, rozrost gruczołu krokowego, układ enzymatyczny, uszkodzenie nerwu wzrokowego, właściwości antycholinergiczne, wrzód trawienny, zatrzymanie moczu, zwężenie przewodu pokarmowego, zwężenie szyi pęcherza moczowego
Leksykon substancji czynnych
Cyproheptadyna – Właściwości farmakodynamiczne

Cyproheptadyna, klasyfikowana w kodzie ATC jako R06AX02, jest antagonistą receptorów histaminowych H₁ oraz serotoninowych, wykazującym dodatkowo działanie cholinolityczne i sedatywne. Mechanizm działania opiera się na konkurencyjnym hamowaniu wiązania endogennych ligandów – histaminy i serotoniny – z ich receptorami, co prowadzi do zahamowania kaskad sygnałowych odpowiedzialnych za objawy alergiczne i nadmierną aktywność układu serotoninergicznego. Preparat Peritol zawiera 4 mg chlorowodorku cyproheptadyny (odpowiadającego 4,3 mg półtorawodnego chlorowodorku), co zapewnia skuteczne blokowanie receptorów H₁, redukując przepuszczalność naczyń włosowatych, obrzęk, świąd oraz skurcze mięśni gładkich.
5-hydroksytryptamina, antagonista kompetycyjny, antagonista receptorów histaminowych, antagonista receptorów serotoninowych, bariera krew-mózg, chlorowodorek cyproheptadyny, działanie antycholinergiczne, działanie cholinolityczne, działanie przeciwalergiczne, działanie terapeutyczne, efekt sedatywny, kaskada sygnałowa, lek przeciwhistaminowy, ligand endogenny, ośrodkowy układ nerwowy, profil farmakodynamiczny, przekaźnictwo serotoninergiczne, receptor histaminowy H1, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, układ histaminergiczny, układ receptorowy, układ serotoninergiczny
Leksykon substancji czynnych
Cyproheptadyna – Właściwości farmakokinetyczne

Cyproheptadyna, będąca substancją czynną preparatu Peritol (chlorowodorek), charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 4-8 godzin. Efekt terapeutyczny utrzymuje się około 8 godzin, co uzasadnia dawkowanie kilka razy na dobę. Po pojedynczej dawce 4 mg śladowe stężenia leku wykrywane są do 24 godzin, a okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 16 godzin. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, gdzie powstaje nieaktywny sprzężony czwartorzędowy chlorek amonu. Eliminacja odbywa się dwutorowo – 2-20% dawki wydalane jest z kałem, a około 40% z moczem w ciągu 3 dni, z czego połowa w formie metabolitów. Przy dawkowaniu dobowym 12-20 mg w moczu wykrywane są jedynie metabolity, co wskazuje na całkowitą biotransformację substancji macierzystej.
chlorowodorek cyproheptadyny, cyproheptadyna, czwartorzędowy chlorek amonu, dawkowanie leku, dysfagia, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, eliminacja leku, faza eliminacji, metabolit leku, metabolizm leku, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, Peritol, przewód pokarmowy, stężenie terapeutyczne, stężenie w osoczu, zaburzenie funkcji wątroby
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Peritol 4 mg

Podczas terapii chlorowodorkiem cyproheptadyny (substancja czynna preparatu Peritol) istotne jest monitorowanie wpływu leku na funkcje psychomotoryczne pacjenta, zwłaszcza zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. Preparat może powodować objawy takie jak pogorszenie koncentracji, zawroty głowy, senność oraz spowolnienie psychoruchowe, które znacząco zwiększają ryzyko wypadków. W początkowym okresie leczenia obowiązuje bezwzględny zakaz prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, ze względu na nasilone działania niepożądane. Czas trwania tego zakazu powinien być ustalany indywidualnie, biorąc pod uwagę nasilenie objawów oraz odpowiedź organizmu na lek.
chlorowodorek cyproheptadyny, cyproheptadyna, dysfagia, działanie sedatywne, farmakoterapia, funkcja psychomotoryczna, indywidualna wrażliwość, mechanizm działania leku, mikrosen, objaw niepożądany, ograniczenie psychomotoryczne, Peritol, pogorszenie koncentracji, schemat dawkowania, senność, spowolnienie psychoruchowe, zawroty głowy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Peritol 4 mg

Cyproheptadyna, substancja czynna preparatu Peritol w postaci chlorowodorku, wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, obejmujące antagonizm receptorów histaminowych H1 oraz serotoninowych, co stanowi podstawę jej efektu terapeutycznego. Każda tabletka zawiera 4 mg chlorowodorku cyproheptadyny (odpowiadającego 4,3 mg półtorawodnego chlorowodorku), co umożliwia precyzyjne dawkowanie. Blokada receptorów H1 skutecznie łagodzi objawy alergiczne, takie jak świąd, obrzęk i przekrwienie błon śluzowych, natomiast antagonizm receptorów serotoninowych pozwala na modulację procesów patologicznych zależnych od serotoniny, co rozszerza spektrum zastosowań klinicznych leku. Preparat klasyfikowany jest w grupie leków przeciwhistaminowych o kodzie ATC R06AX02.
antagonizm serotoninowy, bariera krew-mózg, chlorowodorek cyproheptadyny, cyproheptadyna, działanie antycholinergiczne, działanie antyhistaminowe, działanie cholinolityczne, działanie sedatywne, galaktozemia, laktoza jednowodna, lek przeciwhistaminowy, nietolerancja laktozy, obrzęk, ośrodkowy układ nerwowy, przekrwienie błon śluzowych, receptor histaminowy H1, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, stan alergiczny, świąd, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Peritol 4 mg

Peritol w postaci tabletek 4 mg (chlorowodorek cyproheptadyny) podaje się doustnie, a dawkowanie dostosowuje się indywidualnie do wskazań klinicznych, wieku i masy ciała pacjenta. U dorosłych standardowa dawka początkowa wynosi 12 mg/dobę (1 tabletka 3 razy dziennie), z maksymalną dawką dobową 20 mg (5 tabletek). W przewlekłej pokrzywce stosuje się 6 mg/dobę, a w leczeniu ostrych napadów migreny dawka początkowa to 4 mg, z możliwością powtórzenia po 30 minutach, nie przekraczając 8 mg w ciągu 4-6 godzin. W jadłowstręcie psychicznym zalecana dawka to 12 mg/dobę. U dzieci powyżej 2. roku życia dawka wynosi 0,25 mg/kg/dobę (8 mg/m² powierzchni ciała), z dawkami odpowiednio 2-6 lat: 4-6 mg/dobę (maks. 8 mg), 7-14 lat: 8-12 mg/dobę (maks. 16 mg). Stosowanie u dzieci poniżej 2 lat oraz u osób w podeszłym wieku i wyniszczonych jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko działań niepożądanych.
ból migrenowy, chlorowodorek cyproheptadyny, cyproheptadyna, dawka początkowa, dawka podtrzymująca, dawka podzielona, eliminacja substancji czynnej, jadłowstręt psychiczny, lek przeciwhistaminowy, maksymalna dawka dobowa, metabolizm substancji czynnej, niedociśnienie, ostry napad migreny, Peritol, przewlekła pokrzywka, senność, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zawroty głowy
Leksykon substancji czynnych
Cyproheptadyna – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Cyproheptadyna, substancja czynna preparatu Peritol (chlorowodorek cyproheptadyny w dawce 4 mg), może istotnie upośledzać zdolności psychofizyczne pacjenta, zwłaszcza w początkowej fazie terapii. Objawy takie jak pogorszenie koncentracji uwagi, zawroty głowy, senność oraz spowolnienie psychoruchowe znacząco obniżają zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. W związku z tym, w trakcie stosowania cyproheptadyny zaleca się bezwzględny zakaz prowadzenia pojazdów i obsługi urządzeń mechanicznych, szczególnie na początku leczenia, a czas trwania tego zakazu powinien być dostosowany indywidualnie do reakcji pacjenta na lek.
adaptacja organizmu, chlorowodorek cyproheptadyny, cyproheptadyna, dokumentacja medyczna, faza leczenia, leki sedatywne, objawy niepożądane, ośrodkowy układ nerwowy, Peritol, senność, spowolnienie psychoruchowe, urządzenia mechaniczne, wrażliwość na lek, zawroty głowy, zdolności psychofizyczne, zdolności psychomotoryczne
Leksykon substancji czynnych
Cyproheptadyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Cyproheptadyna, substancja czynna produktu leczniczego Peritol (4 mg chlorowodorku cyproheptadyny na tabletkę, co odpowiada 4,3 mg półtorawodnego chlorowodorku cyproheptadyny), jest przeciwwskazana w okresie ciąży ze względu na brak wystarczających danych klinicznych i eksperymentalnych dotyczących bezpieczeństwa stosowania oraz potencjalnego wpływu na rozwój płodu. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii oraz o natychmiastowym zaprzestaniu leczenia w przypadku podejrzenia lub potwierdzenia ciąży. W odniesieniu do płodności, brak jest jednoznacznych danych klinicznych, a badania na zwierzętach są niewystarczające, co wymaga zachowania ostrożności i odpowiedniej komunikacji z pacjentką.
antykoncepcja, charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek cyproheptadyny, chlorowodorek cyproheptadyny półtorawodny, cyproheptadyna, działanie niepożądane, karmienie piersią, kobieta w wieku rozrodczym, laktoza jednowodna, mleko kobiece, nietolerancja laktozy, Peritol, przeciwwskazanie w ciąży, stosunek korzyści do ryzyka, terapia alternatywna, wiek rozrodczy