Przeciwwskazania stosowania
Cyproheptadyna

Przeciwwskazania stosowania cyproheptadyny. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Cyproheptadyna to substancja czynna o działaniu przeciwhistaminowym i przeciwserotoninowym, stosowana m.in. w leczeniu reakcji alergicznych. Przed zastosowaniem produktów zawierających cyproheptadynę (np. Peritol), należy dokładnie ocenić stan pacjenta pod kątem występowania przeciwwskazań, które mogą zdyskwalifikować pacjenta z terapii tym lekiem.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do zastosowania cyproheptadyny jest nadwrażliwość na substancję czynną (cyproheptadyny chlorowodorek) lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. W przypadku produktu Peritol należy zwrócić szczególną uwagę na obecność laktozy jednowodnej (128 mg w każdej tabletce), która może stanowić problem dla pacjentów z nietolerancją tego składnika.^{2 3}

Schorzenia układu oddechowego

Cyproheptadyna jest bezwzględnie przeciwwskazana u pacjentów w trakcie ostrego napadu astmy. Substancja ta może pogorszyć przebieg ostrego epizodu astmatycznego i utrudnić jego leczenie, dlatego w takich przypadkach należy kategorycznie odradzić stosowanie preparatów zawierających cyproheptadynę.⁴

Choroby oczu

Jaskra stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania cyproheptadyny. Ze względu na właściwości antycholinergiczne, substancja ta może powodować wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego i w konsekwencji pogłębiać uszkodzenie nerwu wzrokowego u pacjentów z jaskrą.⁵

Schorzenia przewodu pokarmowego

Preparaty zawierające cyproheptadynę są przeciwwskazane u pacjentów ze zwężeniem w przewodzie pokarmowym, szczególnie w odźwiernikowej części żołądka lub w dwunastnicy (pierwszej części jelita cienkiego), występującym jako powikłanie wrzodu trawiennego. Działanie antycholinergiczne cyproheptadyny może nasilać objawy niedrożności i prowadzić do groźnych powikłań.⁶

Zaburzenia układu moczowego

Cyproheptadyna jest przeciwwskazana w przypadku schorzeń, którym towarzyszy zatrzymanie moczu. Dotyczy to przede wszystkim pacjentów z objawowym rozrostem gruczołu krokowego oraz zwężeniem szyi pęcherza moczowego. Właściwości antycholinergiczne substancji mogą nasilać objawy zatrzymania moczu i prowadzić do poważnych powikłań urologicznych.⁷

Interakcje lekowe

Jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO) z cyproheptadyną jest bezwzględnie przeciwwskazane. Kombinacja tych leków może prowadzić do niebezpiecznych interakcji, w tym do przełomu nadciśnieniowego i innych poważnych działań niepożądanych. Należy bezwzględnie odradzić pacjentom stosowanie cyproheptadyny, jeśli przyjmują oni jakiekolwiek leki z grupy IMAO.⁸

Ciąża i laktacja

Stosowanie cyproheptadyny jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży oraz w okresie karmienia piersią. Brak jest wystarczających badań potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tej substancji w tych okresach. Istnieje ryzyko negatywnego wpływu zarówno na rozwijający się płód, jak i na noworodka karmionego piersią przez matkę przyjmującą cyproheptadynę. W takich przypadkach należy rozważyć alternatywne metody leczenia.⁹

Przeciwwskazania związane z wiekiem i stanem ogólnym

Cyproheptadyna jest przeciwwskazana u pacjentów wyniszczonych, w tym u osób w podeszłym wieku (powyżej 65 lat). Substancja ta może nasilać ogólne osłabienie organizmu i przyczyniać się do pogorszenia stanu zdrowia u pacjentów z już istniejącym wyniszczeniem.¹⁰

Przeciwwskazania pediatryczne

Stosowanie cyproheptadyny jest bezwzględnie przeciwwskazane u noworodków oraz wcześniaków. Niedojrzałość układów enzymatycznych odpowiedzialnych za metabolizm leków, jak również niedojrzałość narządów wydalniczych (wątroby i nerek) u tych pacjentów może prowadzić do kumulacji substancji czynnej w organizmie i wystąpienia poważnych działań niepożądanych.¹¹

Dawkowanie i postać farmaceutyczna

Produkt Peritol zawierający cyproheptadynę jest dostępny w postaci tabletek zawierających 4 mg cyproheptadyny chlorowodorku, co odpowiada 4,3 mg półtorawodnego chlorowodorku cyproheptadyny. Tabletki mają linię podziału, co umożliwia ich podział na równe dawki w razie potrzeby modyfikacji dawkowania, jednak należy pamiętać o wszystkich wymienionych przeciwwskazaniach przed zleceniem terapii tym lekiem.¹²