przewlekła niewydolność jelit
Przewlekła niewydolność jelit (PNJ) to stan kliniczny charakteryzujący się niezdolnością przewodu pokarmowego do zapewnienia odpowiedniego wchłaniania składników odżywczych i płynów niezbędnych do utrzymania zdrowia i prawidłowego wzrostu organizmu. Jest to długotrwały stan wymagający specjalistycznej opieki medycznej i często prowadzący do konieczności stosowania żywienia pozajelitowego.
Etiologia PNJ obejmuje szereg schorzeń, w tym zespół krótkiego jelita (po rozległych resekcjach), zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, choroby zapalne jelit, enteropatię autoimmunologiczną oraz zaburzenia wrodzone. U pacjentów dorosłych najczęstszą przyczyną jest zespół krótkiego jelita będący następstwem resekcji jelita z powodu choroby Leśniowskiego-Crohna, niedokrwienia jelit lub powikłań chirurgicznych.
W diagnostyce PNJ kluczowe znaczenie mają badania laboratoryjne, obrazowe, endoskopowe oraz ocena funkcji wchłaniania. Leczenie obejmuje optymalizację diety doustnej, farmakoterapię (np. leki przeciwbiegunkowe, prokinetyczne, sekretolityczne), czasem interwencje chirurgiczne oraz żywienie pozajelitowe, które w ciężkich przypadkach może być konieczne przez całe życie pacjenta.
Szczególnym wyzwaniem w prowadzeniu pacjentów z PNJ jest zapobieganie i leczenie powikłań, takich jak niewydolność wątroby związana z żywieniem pozajelitowym, zakażenia odcewnikowe, niedobory witamin i mikroelementów oraz osteoporoza. Nowoczesne podejście terapeutyczne obejmuje także stosowanie czynników troficznych dla nabłonka jelitowego oraz rozważenie przeszczepu jelita w wybranych przypadkach.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół krótkiego jelita – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół krótkiego jelita (SBS) definiowany jest u dorosłych jako pozostawienie mniej niż 180-200 cm jelita cienkiego, co skutkuje niewydolnością jelitową i zaburzeniami wchłaniania płynów oraz składników odżywczych. Etiologia obejmuje głównie resekcje chirurgiczne z powodu choroby Leśniowskiego-Crohna, nowotworów, urazów czy niewydolności naczyniowej. Klinicznie dominują biegunka, odwodnienie, niedożywienie oraz zaburzenia elektrolitowe. Przebieg choroby dzieli się na fazę ostrą (3-4 tygodnie) z wysokimi stratami płynów i zaburzeniami metabolicznymi oraz fazę adaptacyjną (1-2 lata), podczas której dochodzi do strukturalnych i czynnościowych zmian w jelicie zwiększających wchłanianie. Kompleksowe leczenie wymaga multidyscyplinarnego zespołu specjalistów, w tym gastroenterologa, chirurga, dietetyka i pielęgniarki koordynującej.
adaptacja jelitowa, analog GLP-2, bilans azotowy, bloker H2, błona śluzowa jelita, cholestaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wątroby związana z niewydolnością jelit, diureza, gęstość mineralna kości, inhibitor pompy protonowej, kamica nerkowa, koagulopatia, lek przeciwbiegunkowy, marskość wątroby, niedożywienie, niewydolność jelit, odwodnienie, osteopenia, osteoporoza, pasaż jelitowy, perystaltyka jelit, posocznica, procedura Bianchi, przeszczep jelita cienkiego, przewlekła niewydolność jelit, przewód pokarmowy, równowaga płynowo-elektrolitowa, stan zapalny, STEP, teduglutyd, zaburzenie elektrolitowe, zakrzepica żylna, zespół krótkiego jelita, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół krótkiego jelita – Epidemiologia
Zespół krótkiego jelita (ZKJ) jest rzadką, ale poważną przyczyną przewlekłej niewydolności jelit, z częstością występowania szacowaną na 1-2 przypadki na 100 000 osób rocznie globalnie, a w USA około 14 000 nowych diagnoz rocznie. Chorobowość w USA i Europie wynosi od 0,1 do 4 na 100 000 osób, z rosnącą liczbą hospitalizacji (wzrost o 55% w latach 2005-2014) i jednoczesnym spadkiem śmiertelności wewnątrzszpitalnej o 27,5%. W populacji pediatrycznej częstość występowania ZKJ jest wyższa u wcześniaków, sięgając 353,7 na 100 000 żywych urodzeń przed 37. tygodniem ciąży. Etiologia różni się w zależności od wieku: u dorosłych dominują powikłania pooperacyjne, niedokrwienie krezkowe i choroba Leśniowskiego-Crohna, natomiast u dzieci przeważają choroby wrodzone i okołoporodowe, z martwiczym zapaleniem jelit jako główną przyczyną. ZKJ jest najczęstszym wskazaniem do domowego żywienia pozajelitowego, które stosuje się u 24-74% pacjentów w zależności od czasu od diagnozy.
adaptacja jelitowa, atrezja jelita, choroba Leśniowskiego-Crohna, domowe żywienie pozajelitowe, jejunostomia, jelito czcze, martwicze zapalenie jelit, niedokrwienie krezkowe, popromienne zapalenie jelit, przewlekła niewydolność jelit, skręt jelita środkowego, śmiertelność wewnątrzszpitalna, wchłanianie jelitowe, zakrzepica tętnicy krezkowej, zastawka krętniczo-kątnicza, zespół krótkiego jelita, zespół wielodyscyplinarny, zrosty pooperacyjne, żywienie pozajelitowe