popromienne zapalenie jelit
Popromienne zapalenie jelit to powikłanie występujące po radioterapii obszaru jamy brzusznej lub miednicy, charakteryzujące się uszkodzeniem błony śluzowej jelit wskutek działania promieniowania jonizującego. Może wystąpić jako ostra reakcja w trakcie lub krótko po zakończeniu radioterapii, lub jako efekt późny, nawet kilka lat po leczeniu.
W ostrej postaci pacjenci doświadczają biegunki, bólów brzucha, nudności, wymiotów oraz krwawienia z odbytu. Przewlekła forma może prowadzić do zwłóknienia ściany jelita, zwężeń, przetok oraz zaburzeń wchłaniania. Stopień nasilenia objawów zależy od dawki promieniowania, objętości napromienianego obszaru, techniki radioterapii oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.
Leczenie ostrego popromiennego zapalenia jelit obejmuje postępowanie objawowe: leki przeciwbiegunkowe, przeciwbólowe, odpowiednią dietę oraz nawodnienie. W przypadkach przewlekłych stosuje się terapię przeciwzapalną, leki przeciwzwłóknieniowe, a w ciężkich przypadkach może być konieczna interwencja chirurgiczna. Coraz częściej wykorzystuje się również tlenoterapię hiperbaryczną, która poprawia ukrwienie i sprzyja regeneracji tkanek.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół krótkiego jelita – Epidemiologia
Zespół krótkiego jelita (ZKJ) jest rzadką, ale poważną przyczyną przewlekłej niewydolności jelit, z częstością występowania szacowaną na 1-2 przypadki na 100 000 osób rocznie globalnie, a w USA około 14 000 nowych diagnoz rocznie. Chorobowość w USA i Europie wynosi od 0,1 do 4 na 100 000 osób, z rosnącą liczbą hospitalizacji (wzrost o 55% w latach 2005-2014) i jednoczesnym spadkiem śmiertelności wewnątrzszpitalnej o 27,5%. W populacji pediatrycznej częstość występowania ZKJ jest wyższa u wcześniaków, sięgając 353,7 na 100 000 żywych urodzeń przed 37. tygodniem ciąży. Etiologia różni się w zależności od wieku: u dorosłych dominują powikłania pooperacyjne, niedokrwienie krezkowe i choroba Leśniowskiego-Crohna, natomiast u dzieci przeważają choroby wrodzone i okołoporodowe, z martwiczym zapaleniem jelit jako główną przyczyną. ZKJ jest najczęstszym wskazaniem do domowego żywienia pozajelitowego, które stosuje się u 24-74% pacjentów w zależności od czasu od diagnozy.
adaptacja jelitowa, atrezja jelita, choroba Leśniowskiego-Crohna, domowe żywienie pozajelitowe, jejunostomia, jelito czcze, martwicze zapalenie jelit, niedokrwienie krezkowe, popromienne zapalenie jelit, przewlekła niewydolność jelit, skręt jelita środkowego, śmiertelność wewnątrzszpitalna, wchłanianie jelitowe, zakrzepica tętnicy krezkowej, zastawka krętniczo-kątnicza, zespół krótkiego jelita, zespół wielodyscyplinarny, zrosty pooperacyjne, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół krótkiego jelita – Etiologia i przyczyny
Zespół krótkiego jelita (ZKJ) to stan patologiczny wynikający z istotnego skrócenia lub utraty funkcji jelita cienkiego, prowadzący do zaburzeń wchłaniania składników odżywczych, płynów i elektrolitów. Etiologia ZKJ jest zróżnicowana i zależy od wieku pacjenta; u dorosłych dominują przyczyny nabyte, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna (odpowiedzialna za 50-60% przypadków), niedokrwienie krezki, nowotwory jelita cienkiego oraz powikłania chirurgiczne, natomiast u noworodków i niemowląt najczęściej występują martwicze zapalenie jelit (NEC) oraz wady wrodzone przewodu pokarmowego (np. atrezja jelitowa, gastroschisis). ZKJ może również mieć podłoże wrodzone, związane z mutacjami genów CLMP i FLNA, lub wynikać z utraty funkcji jelita przy zachowanej jego długości, np. w przebiegu przewlekłych chorób zapalnych czy enteritis post-radiationem.
atrezja jelitowa, choroba Hirschsprunga, choroba Leśniowskiego-Crohna, glukagonopodobny peptyd-2, hiperplazja enterocytów, malrotacja jelit, martwicze zapalenie jelit, mukowiscydoza, niedokrwienie krezki, niewydolność jelit, nowotwór jelita cienkiego, popromienne zapalenie jelit, przewlekła rzekoma niedrożność jelit, resekcja jelita cienkiego, skręt jelita, skręt jelita środkowego, wgłobienie jelita, wytrzewienie, zaburzenie wchłaniania, zakrzep tętnicy krezkowej, zastawka krętniczo-kątnicza, zawał jelita, zespół krótkiego jelita, zespół przerostu bakteryjnego jelita cienkiego - Leksykon chorób i schorzeń
Przerost bakteryjny jelita cienkiego – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Przerost bakteryjny jelita cienkiego (SIBO) to patologiczne zwiększenie liczby bakterii w jelicie cienkim, często obejmujące bakterie typowe dla jelita grubego, co prowadzi do objawów takich jak wzdęcia, biegunka, dyskomfort brzuszny oraz zespół złego wchłaniania i niedożywienia. Etiologia SIBO wiąże się z zaburzeniami motoryki jelit, zmianami anatomicznymi, achlorhydrią oraz dysfunkcją immunologiczną. Diagnostyka opiera się głównie na testach oddechowych (z laktulozą lub glukozą) o dokładności około 60% oraz aspiracie i posiewie płynu jelita cienkiego, które stanowią złoty standard, choć są inwazyjne. Leczenie obejmuje antybiotykoterapię, z rifaksyminą w dawce 550 mg trzy razy dziennie przez 14 dni jako lekiem pierwszego wyboru, oraz modyfikację diety (np. dieta niskofodmapowa, SCD, dieta elementarna). Kluczowe jest także leczenie przyczynowe, w tym korekta zaburzeń motoryki jelit i chorób współistniejących.
achlorhydria, aspirat jelita cienkiego, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba trzewna, cyprofloksacyna, dieta bezlaktozowa, dieta elementarna, dieta niskofodmapowa, dysfunkcja immunologiczna, fibromialgia, inhibitory pompy protonowej, jelito cienkie, kamienie nerkowe, leki prokinetyczne, marskość wątroby, metronidazol, neomycyna, niedobory witaminowe, niedoczynność tarczycy, osteoporoza, popromienne zapalenie jelit, przerost bakteryjny jelita cienkiego, rifaksymina, test oddechowy, twardzina układowa, zaburzenia motoryki jelita, zespół jelita drażliwego, zespół nieszczelnego jelita, zespół ślepej pętli, zespół złego wchłaniania, zrosty jelitowe