przewlekła rzekoma niedrożność jelit
Przewlekła rzekoma niedrożność jelit (PRNJ), zwana również zespołem Ogilviego lub przewlekłą niedrożnością czynnościową, to zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego charakteryzujące się objawami niedrożności mechanicznej przy braku rzeczywistej przeszkody w świetle jelita. Stan ten wynika z zaburzonej koordynacji skurczów mięśniówki jelit i nieprawidłowej propagacji fali perystaltycznej.
Patofizjologia PRNJ obejmuje dysfunkcję autonomicznego układu nerwowego z przewagą układu współczulnego nad przywspółczulnym, co prowadzi do zahamowania perystaltyki. Choroba może występować jako pierwotna (idiopatyczna) lub wtórna do innych schorzeń, takich jak choroby układowe, zaburzenia metaboliczne, infekcje, choroby neurologiczne czy jako skutek stosowania niektórych leków (np. opioidów, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych).
Klinicznie PRNJ objawia się nawracającymi bólami brzucha, wzdęciami, nudnościami, wymiotami, zaparciami lub biegunkami. Charakterystyczny jest obraz wzdętego brzucha z osłabionymi lub nieobecnymi perystaltyką i odgłosami jelitowymi. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (RTG przeglądowe jamy brzusznej, TK, pasaż jelitowy), manometrię jelitową oraz badania wykluczające przyczyny wtórne.
Leczenie PRNJ jest złożone i obejmuje postępowanie przyczynowe (gdy możliwe), farmakoterapię (prokinetyki, leki pobudzające motorykę, antagoniści opioidów), modyfikację diety oraz wsparcie żywieniowe. W przypadkach opornych na leczenie zachowawcze rozważa się interwencje chirurgiczne, takie jak kolektomia z ileorektostomią czy wyłonienie stomii odbarczającej. Choroba ma przewlekły przebieg z okresami zaostrzeń i remisji, co wymaga długoterminowej opieki multidyscyplinarnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół krótkiego jelita – Etiologia i przyczyny
Zespół krótkiego jelita (ZKJ) to stan patologiczny wynikający z istotnego skrócenia lub utraty funkcji jelita cienkiego, prowadzący do zaburzeń wchłaniania składników odżywczych, płynów i elektrolitów. Etiologia ZKJ jest zróżnicowana i zależy od wieku pacjenta; u dorosłych dominują przyczyny nabyte, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna (odpowiedzialna za 50-60% przypadków), niedokrwienie krezki, nowotwory jelita cienkiego oraz powikłania chirurgiczne, natomiast u noworodków i niemowląt najczęściej występują martwicze zapalenie jelit (NEC) oraz wady wrodzone przewodu pokarmowego (np. atrezja jelitowa, gastroschisis). ZKJ może również mieć podłoże wrodzone, związane z mutacjami genów CLMP i FLNA, lub wynikać z utraty funkcji jelita przy zachowanej jego długości, np. w przebiegu przewlekłych chorób zapalnych czy enteritis post-radiationem.
atrezja jelitowa, choroba Hirschsprunga, choroba Leśniowskiego-Crohna, glukagonopodobny peptyd-2, hiperplazja enterocytów, malrotacja jelit, martwicze zapalenie jelit, mukowiscydoza, niedokrwienie krezki, niewydolność jelit, nowotwór jelita cienkiego, popromienne zapalenie jelit, przewlekła rzekoma niedrożność jelit, resekcja jelita cienkiego, skręt jelita, skręt jelita środkowego, wgłobienie jelita, wytrzewienie, zaburzenie wchłaniania, zakrzep tętnicy krezkowej, zastawka krętniczo-kątnicza, zawał jelita, zespół krótkiego jelita, zespół przerostu bakteryjnego jelita cienkiego