prebiotyki
Prebiotyki to niestrawne składniki żywności, które selektywnie stymulują wzrost i/lub aktywność określonych bakterii w jelicie grubym, korzystnie wpływając na zdrowie gospodarza. W przeciwieństwie do probiotyków, które są żywymi mikroorganizmami, prebiotyki stanowią „pożywkę” dla korzystnej mikrobioty jelitowej.
Do najczęściej stosowanych prebiotyków należą fruktooligosacharydy (FOS), galaktooligosacharydy (GOS), inulina i oligofruktoza. Związki te nie ulegają trawieniu w górnym odcinku przewodu pokarmowego, docierając w niezmienionej formie do jelita grubego, gdzie są fermentowane przez bakterie komensalne, głównie z rodzaju Bifidobacterium i Lactobacillus.
Kliniczne korzyści wynikające ze stosowania prebiotyków obejmują poprawę perystaltyki jelit, wzrost wchłaniania składników mineralnych (szczególnie wapnia i magnezu), modulację metabolizmu lipidów, regulację odpowiedzi immunologicznej oraz potencjalną redukcję ryzyka rozwoju chorób zapalnych jelit i nowotworów jelita grubego. W praktyce klinicznej prebiotyki są wykorzystywane jako uzupełnienie diety w zespole jelita drażliwego, zaparciach, a także w profilaktyce chorób metabolicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka związana z antybiotykami – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Biegunka związana z antybiotykami (AAD) występuje u 5-35% pacjentów poddawanych terapii antybiotykowej, z ryzykiem sięgającym nawet 20% w przypadku niektórych leków, np. amoksycyliny z kwasem klawulanowym. AAD może pojawić się do 23 tygodni po zakończeniu terapii, co wymaga długotrwałej obserwacji. Clostridioides difficile odpowiada za 10-20% przypadków, z 20-25% ryzykiem nawrotów, co pogarsza rokowanie. Modele uczenia maszynowego, takie jak XGBoost, wykazują wysoką skuteczność w przewidywaniu AAD (AUC ROC 0,917, czułość 0,889, swoistość 0,806), identyfikując kluczowe czynniki ryzyka, m.in. stosowanie żywienia dojelitowego, kalcytoninogenu, hemoglobiny, interleukiny-6, wankomycyny, karbapenemów oraz wynik SOFA. Karbapenemy zwiększają ryzyko AAD trzykrotnie i zakażenia C. difficile niemal pięciokrotnie w ciągu 90 dni. Obniżony poziom bakterii Ruminococcaceae w mikrobiocie jelitowej predysponuje do rozwoju AAD, co ma istotne znaczenie prognostyczne.
albumina, amoksycylina z kwasem klawulanowym, białe krwinki, białko C-reaktywne, biegunka związana z antybiotykami, Clostridioides difficile, diagnostyka point-of-care, hemoglobina, interleukina-6, karbapenemy, Lactobacillus rhamnosus GG, leukocytoza, lipaza, mikrobiota jelitowa, odwodnienie, piperacylina z tazobaktamem, płytki krwi, prebiotyki, probiotyk, Ruminococcaceae, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, Saccharomyces boulardii, skala SOFA, skąpomocz, wskaźnik masy ciała, zakażenie Clostridioides difficile, żywienie dojelitowe