wąglik inhalacyjny
Wąglik inhalacyjny (postać płucna wąglika) to ciężka, często śmiertelna choroba zakaźna wywołana przez wdychanie przetrwalników bakterii Bacillus anthracis. Stanowi najpoważniejszą postać kliniczną wąglika, charakteryzującą się wysoką śmiertelnością sięgającą 45-87% przypadków nawet przy zastosowaniu odpowiedniego leczenia.
Patogeneza wąglika inhalacyjnego rozpoczyna się od osadzenia przetrwalników w pęcherzykach płucnych, skąd są transportowane przez makrofagi do regionalnych węzłów chłonnych. Tam następuje kiełkowanie przetrwalników, namnażanie bakterii i produkcja toksyn, które prowadzą do masywnego krwotocznego zapalenia śródpiersia i obrzęku.
Obraz kliniczny charakteryzuje się dwufazowym przebiegiem. Początkowe objawy przypominają grypę: gorączka, bóle mięśniowe, kaszel, osłabienie. Po 2-5 dniach następuje gwałtowne pogorszenie z rozwojem ostrej niewydolności oddechowej, krwawego wysięku opłucnowego, wstrząsu septycznego i zaburzeń neurologicznych. W badaniu radiologicznym klatki piersiowej typowe jest poszerzenie śródpiersia oraz obecność płynu w opłucnej.
Diagnostyka obejmuje hodowlę bakteryjną, PCR, badania serologiczne oraz badania obrazowe. Leczenie wymaga intensywnej terapii z zastosowaniem kombinacji antybiotyków (najczęściej ciprofloksacyna lub doksycyklina z innymi antybiotykami o działaniu bakteriobójczym) oraz leczenia wspomagającego. Istnieje również szczepionka przeciw wąglikowi, stosowana głównie u osób z grup wysokiego ryzyka zawodowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wąglik – Patofizjologia i mechanizm
Wąglik (anthrax) jest chorobą zakaźną wywołaną przez Bacillus anthracis, Gram-dodatnią, tlenową bakterię przetrwalnikującą, której patogenność opiera się na dwóch głównych czynnikach zjadliwości: toksynach wąglikowych (antygen ochronny PA, czynnik letalny LF i czynnik obrzękowy EF) oraz antyfagocytarnej otoczce poliglutaminianowej kodowanej przez plazmidy pXO1 i pXO2. Toksyny działają synergistycznie, gdzie PA (83 kDa) umożliwia wnikanie LF i EF do komórek gospodarza, a LF jako metaloproteaza cynkozależna inaktywuje kinazy MAPKK, indukując apoptozę makrofagów i wstrząs naczyniowy, natomiast EF jako cyklaza adenylanowa zwiększa poziom cAMP, powodując obrzęk i dysfunkcję naczyniową. Otoczka poliglutaminianowa chroni bakterie przed fagocytozą i defensynami, co jest kluczowe dla rozwoju choroby. Patogeneza różni się w zależności od drogi zakażenia: inhalacyjna, skórna i pokarmowa, z charakterystycznymi objawami, takimi jak czarna martwica w wągliku skórnym oraz zapalenie oskrzeli i płuc u pracowników obróbki metali. Wąglik inhalacyjny charakteryzuje się namnażaniem bakterii w regionalnych węzłach chłonnych po fagocytozie przetrwalników przez makrofagi i komórki dendrytyczne.
antygen ochronny, Bacillus anthracis, bakteriemia, broń biologiczna, cyklaza adenylanowa, cytokina prozapalna, czynnik letalny, czynnik obrzękowy, dysfunkcja naczyniowa, fagocytoza, krwotok, martwica, obrzęk, odpowiedź immunologiczna, toksyna obrzękowa, wąglik inhalacyjny, wąglik pokarmowy, wąglik skórny, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs septyczny