aktywacja czynnika X

Aktywacja czynnika X jest kluczowym etapem w kaskadzie krzepnięcia krwi, który występuje na styku zewnętrznego i wewnętrznego szlaku koagulacji. Czynnik X, nazywany także czynnikiem Stuarta-Prowera, w formie nieaktywnej krąży we krwi, a jego konwersja do postaci aktywnej (czynnika Xa) stanowi punkt zwrotny procesu hemostazy.

W szlaku zewnętrznym aktywacja czynnika X zachodzi przy udziale kompleksu czynnika tkankowego (TF) i aktywnego czynnika VII (VIIa). Z kolei w szlaku wewnętrznym aktywację czynnika X katalizuje kompleks czynnika IXa i kofaktora VIIIa na powierzchni fosfolipidowej, przy udziale jonów wapnia. Aktywny czynnik Xa wraz z kofaktorem Va tworzy kompleks protrombinazy, który przekształca protrombinę w trombinę.

Zaburzenia aktywacji czynnika X mogą prowadzić do poważnych problemów hemostazy. Niedobór czynnika X jest rzadką wrodzoną skazą krwotoczną, natomiast nadmierna aktywacja może przyczyniać się do stanów zakrzepowych. Inhibitory czynnika Xa, takie jak riwaroksaban czy apiksaban, są obecnie szeroko stosowanymi lekami przeciwzakrzepowymi w profilaktyce i leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz w zapobieganiu udarom mózgu u pacjentów z migotaniem przedsionków.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl