ostra martwica cewek
Ostra martwica cewek nerkowych (Acute Tubular Necrosis, ATN) to stan patologiczny charakteryzujący się uszkodzeniem i obumieraniem komórek nabłonkowych cewek nerkowych. Jest to najczęstsza przyczyna ostrej niewydolności nerek nabytej w warunkach szpitalnych, odpowiadająca za około 85% przypadków.
Etiologia ATN obejmuje dwa główne mechanizmy: niedokrwienie nerek (spowodowane np. wstrząsem, sepsą, dużymi operacjami) oraz działanie nefrotoksyn (np. antybiotyków aminoglikozydowych, środków kontrastowych, hemoglobiny, mioglobiny). W obrazie klinicznym dominuje oliguria lub anuria, wzrost stężenia kreatyniny i mocznika we krwi oraz zaburzenia elektrolitowe.
Diagnostyka ATN opiera się na wywiadzie klinicznym, badaniach laboratoryjnych oraz obrazowych. Charakterystyczne dla ATN są: obecność wałeczków ziarnistych i nabłonkowych w osadzie moczu, frakcyjne wydalanie sodu >2%, stosunek mocznika w moczu do mocznika w osoczu <10 oraz stosunek kreatyniny w moczu do kreatyniny w osoczu <20.
Leczenie ATN jest głównie objawowe i podtrzymujące. Obejmuje korektę zaburzeń wodno-elektrolitowych, zapewnienie adekwatnego nawodnienia, eliminację czynników nefrotoksycznych oraz, w ciężkich przypadkach, zastosowanie technik nerkozastępczych. Rokowanie jest zazwyczaj dobre – u większości pacjentów funkcja nerek wraca do normy w ciągu 1-3 tygodni, jednak śmiertelność może być wysoka u pacjentów w stanie krytycznym z niewydolnością wielonarządową.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Udar cieplny – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Wyczerpanie cieplne i udar cieplny stanowią kontinuum patologii związanych z hipertermią, gdzie wyczerpanie cieplne charakteryzuje się temperaturą ciała 37–40°C oraz objawami takimi jak osłabienie, ból głowy, nudności i obfite pocenie się, natomiast udar cieplny definiuje się przez temperaturę ciała ≥40–40,5°C (104–105°F) oraz dysfunkcję ośrodkowego układu nerwowego (encefalopatia). Diagnostyka opiera się na pomiarze temperatury rektalnej lub tympanalnej (core temperature) oraz ocenie objawów neurologicznych. Wyczerpanie cieplne wymaga natychmiastowego przeniesienia pacjenta do chłodnego środowiska, nawodnienia i monitorowania, natomiast udar cieplny to stan zagrożenia życia, wymagający agresywnego i szybkiego chłodzenia (np. immersja w zimnej wodzie) oraz intensywnej terapii, w tym monitorowania powikłań takich jak rabdomioliza, niewydolność wielonarządowa, DIC czy uszkodzenie wątroby i nerek.
aklimatyzacja, alkalizacja moczu, benzodiazepina, dreszcze, drgawki, dysfunkcja ośrodkowego układu nerwowego, encefalopatia, hipertermia, mioglobinuria, niewydolność wielonarządowa, obrzęk płuc, osłabienie, ostra martwica cewek, ostre uszkodzenie nerek, podwzgórze, rabdomioliza, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, temperatura wewnętrzna, termoregulacja, uszkodzenie wątroby, utrata wody i soli, wyczerpanie cieplne, zaburzenia neurologiczne, zawroty głowy, zespół medyczny