ciśnienie śródmózgowe

Ciśnienie śródmózgowe (ICP – intracranial pressure) to ciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego wewnątrz czaszki, które u dorosłych w warunkach prawidłowych wynosi 7-15 mmHg. Jest ono wypadkową objętości mózgowia, krwi i płynu mózgowo-rdzeniowego w sztywnej przestrzeni czaszki.

Podwyższone ciśnienie śródmózgowe (>20 mmHg) może być skutkiem różnych patologii, takich jak uraz czaszkowo-mózgowy, krwotok śródczaszkowy, obrzęk mózgu, wodogłowie, guzy mózgu czy zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Długotrwałe podwyższenie ICP prowadzi do niedokrwienia mózgu i może skutkować trwałymi uszkodzeniami neurologicznymi.

Monitorowanie ciśnienia śródmózgowego jest kluczowym elementem postępowania w neurochirurgii i intensywnej terapii. Możliwe jest poprzez zastosowanie różnych metod inwazyjnych, takich jak wprowadzenie cewnika dokomorowego, czujnika śródmiąższowego czy podtwardówkowego. Leczenie podwyższonego ICP obejmuje uniesienie głowy, hiperwentylację, osmoterapię (mannitol, hipertoniczny roztwór soli), drenaż komorowy oraz w skrajnych przypadkach kraniektomię odbarczającą.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Glukoza – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Roztwory glukozy do infuzji dożylnej różnią się tonicznością: 5% jest izotoniczny, natomiast 10%, 20% i 40% hipertoniczne, co wpływa na ryzyko powikłań metabolicznych i elektrolitowych. Podanie glukozy może prowadzić do hiponatremii (hipo- lub hiperosmotycznej), szczególnie u pacjentów z nieosmotyczną stymulacją wazopresyny, chorobami serca, nerek, wątroby oraz u dzieci i kobiet w wieku rozrodczym. Szybka infuzja może wywołać hiperglikemię i zespół hiperosmolarny, wymagając monitorowania glikemii i ewentualnego podania insuliny. U pacjentów z ciężkim niedożywieniem istnieje ryzyko zespołu ponownego odżywienia, objawiającego się hipokaliemią, hipofosfatemią i hipomagnezemią. Infuzja glukozy jest przeciwwskazana w pierwszych 24 godzinach po urazie głowy oraz niezalecana po ostrym udarze niedokrwiennym ze względu na ryzyko pogorszenia uszkodzenia mózgu.
bariera krew-mózg, ciśnienie śródmózgowe, diureza osmotyczna, dysplazja oskrzelowo-płucna, encefalopatia hiponatremiczna, hiperglikemia, hipernatremia, hiperwolemia, hipofosfatemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia hipoosmotyczna, hipoosmolalność, infuzja dożylna, krwawienie wewnątrzczaszkowe, kwasica mleczanowa, martwicze zapalenie jelit, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, niedobór tiaminy, niewydolność oddechowa, niewydolność płuc, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, ostra hiponatremia, przewodnienie, reakcja anafilaktyczna, retinopatia wcześniacza, równowaga kwasowo-zasadowa, sekrecja ADH, stłuczenie mózgu, udar niedokrwienny, wazopresyna, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia tolerancji glukozy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zasadowica metaboliczna, zator naczyń płucnych, zespół hiperosmolarny, zespół ponownego odżywienia
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Glukoza 40 Braun

Glukoza 40 Braun (400 mg/ml) to hipertoniczny roztwór do infuzji, który w organizmie może ulec szybkiemu metabolizmowi, prowadząc do potencjalnie hipotonicznego efektu osmotycznego. Dożylne podanie wiąże się z ryzykiem zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza hiponatremii o charakterze hipo- lub hiperosmotycznym, szczególnie u pacjentów z nieosmotycznie stymulowanym uwalnianiem wazopresyny, chorobami serca, wątroby, nerek oraz przyjmujących antagonistów wazopresyny. Ostra hiponatremia może wywołać encefalopatię hiponatremiczną z objawami obrzęku mózgu, co jest szczególnie niebezpieczne u dzieci, kobiet w wieku rozrodczym oraz pacjentów z uszkodzeniami mózgowia. Podawanie roztworu jest przeciwwskazane u pacjentów po udarze niedokrwiennym mózgu ze względu na ryzyko pogłębienia uszkodzeń neurologicznych. Wysoka osmolarność (2200 mOsm/l) i niskie pH (3,5–5,5) wymagają ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z uszkodzoną barierą krew-mózg, gdzie może dojść do wzrostu ciśnienia śródmózgowego.
bariera krew-mózg, ciśnienie śródmózgowe, cukrzyca, encefalopatia hiponatremiczna, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperglikemia, hiperwolemia, hipofosfatemia, hipoglikemia ciężka, hipokaliemia, hipoksja, hipomagnezemia, hiponatremia, hiponatremia ostra, krwawienie wewnątrzczaszkowe, kwasica metaboliczna, nietolerancja węglowodanów, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk mózgu, osmolarność osocza, pseudoaglutynacja, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga płynowa, stłuczenie mózgu, udar niedokrwienny mózgu, wazopresyna, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół ponownego odżywienia, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Glukoza 20 Braun

Glukoza 20 Braun to hipertoniczny roztwór do infuzji zawierający 200 mg/ml glukozy (220 g/l jednowodnej glukozy), o teoretycznej osmolarności 1110 mOsm/l i wartości energetycznej 800 kcal/l (3350 kJ/l). Ze względu na szybki metabolizm glukozy w organizmie, roztwór może stać się hipotoniczny względem fizjologicznego ciśnienia osmotycznego, co niesie ryzyko hiponatremii hipo- lub hiperosmotycznej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nieosmotycznie stymulowanym uwalnianiem wazopresyny (np. w ostrych chorobach, stresie pooperacyjnym, zakażeniach, chorobach OUN), a także u osób z niewydolnością serca, nerek, wątroby oraz przyjmujących antagonistów wazopresyny. Ostra hiponatremia może prowadzić do encefalopatii hiponatremicznej z objawami neurologicznymi, a u pacjentów z obrzękiem mózgu ryzyko ciężkiego uszkodzenia mózgu jest szczególnie wysokie.
bariera krew-mózg, choroby OUN, ciśnienie śródmózgowe, encefalopatia hiponatremiczna, hiperglikemia, hiperwolemia, hipofosfatemia, hipoglikemia ciężka, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hiponatremia hipoosmotyczna, hiponatremia ostra, homeostaza glukozy, krwawienie wewnątrzczaszkowe, kwasica metaboliczna, nietolerancja węglowodanów, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk mózgu, osmolarność osocza, pseudoaglutynacja, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór hipertoniczny, stłuczenie mózgu, tiamina, udar niedokrwienny mózgu, wazopresyna, zaburzenia metabolizmu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół ponownego odżywienia

ciśnienie śródmózgowe

Powiązane wpisy

Glukoza – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Specjalne ostrzeżenia – Glukoza 40 Braun

Specjalne ostrzeżenia – Glukoza 20 Braun