żywica jonowowymienna
Żywica jonowowymienna to syntetyczny polimer o strukturze trójwymiarowej sieci, zawierający grupy funkcyjne zdolne do wymiany jonów z otaczającym roztworem. W medycynie i farmacji znajduje szerokie zastosowanie jako składnik leków wiążących substancje w przewodzie pokarmowym.
Najczęściej stosowane żywice jonowymienne w praktyce klinicznej to cholestyramine i kolestypol (wiążące kwasy żółciowe w leczeniu hipercholesterolemii), a także polistyreno-sulfonian sodu i wapnia (używane w hiperkaliemii do eliminacji nadmiaru potasu). Mechanizm działania polega na wiązaniu określonych jonów lub cząsteczek w przewodzie pokarmowym, co uniemożliwia ich wchłanianie i prowadzi do wydalenia z kałem.
Żywice jonowymienne charakteryzują się brakiem wchłaniania systemowego, co ogranicza ryzyko działań niepożądanych ogólnoustrojowych. Jednak mogą powodować działania miejscowe, takie jak zaparcia, wzdęcia czy dyskomfort żołądkowo-jelitowy. Istotna jest również ich zdolność do wiązania niektórych leków, co może zmniejszać ich biodostępność – dlatego zaleca się zachowanie odpowiedniego odstępu czasowego przy jednoczesnym stosowaniu z innymi preparatami.
W nefrologii żywice jonowymienne stanowią istotny element terapii hiperkaliemii, szczególnie u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, gdy inne metody eliminacji potasu są niewystarczające. W gastroenterologii bywają wykorzystywane w leczeniu biegunki związanej z kwasami żółciowymi oraz niektórych zatruć.